Tiếp cận từ giác độ triết học nền kinh tế nông nghiệp tự cấp, tự túc chuyển lên sản xuất hàng hóa Tiếp cận từ giác độ triết học nền kinh tế nông nghiệp tự cấp, tự túc chuyển lên sản xuất hàng hóa
(25/11/2015)
Dưới góc độ triết học, tác giả tiếp cận ba vấn đề về nền kinh tế nông nghiệp từ tự cấp, tự túc chuyển lên sản xuất hàng hoá. Thứ nhất, phân tích bản chất và hạn chế của nền kinh tế nông nghiệp tự cấp, tự túc. Thứ hai, bàn về bản chất và tính ưu việt của nền kinh tế nông nghiệp sản xuất hàng hoá. Thứ ba, làm rõ việc chuyển kinh tế nông nghiệp từ tự cấp, tự túc lên sản xuất hàng hoá là một quá trình mang tính quy luật, tất yếu, cần có những điều kiện trực tiếp: phát triển lực lượng sản xuất, phân công lao động xã hội, thị trường, năng lực tổ chức và quản lý, nhân tố tài chính, áp dụng khoa học, kỹ thuật và công nghệ...
Khoa học công nghệ và sự đối thoại giữa các nền văn hóa Khoa học công nghệ và sự đối thoại giữa các nền văn hóa
(25/11/2015)
Bài viết đề cập đến một vấn đề phức tạp, mang tính toàn cầu – vấn đề quan hệ của khoa học công nghệ với sự đối thoại giữa các nền văn hoá. Theo tác giả, văn minh phương Tây bao gồm hai nền văn hoá: một bên là nền văn hoá mang đậm tính truyền thống, tôn giáo hay tính biểu tượng và bên kia là nền “văn hoá” mang tính khoa học công nghệ. Giữa chúng luôn có sự tương tác, đồng thời cũng có sự khác biệt. Tuy nhiên, không phải khoa học công nghệ đối lập, mà trái lại, nó tạo điều kiện vật chất thuận lợi cho sự đối thoại, giao tiếp giữa các nền văn hoá; hơn thế, bản chất phi văn hoá và xuyên văn hoá của khoa học công nghệ là một loại mẫu số chung cho sự đa dạng văn hoá.
Quan điểm phát triển khoa học mang đầy đủ thành quả lý luận của tiêu chí thời đại(*) Quan điểm phát triển khoa học mang đầy đủ thành quả lý luận của tiêu chí thời đại(*)
(25/11/2015)
Trong khi kiên trì con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội mang đặc sắc Trung Quốc, Đảng Cộng sản Trung Quốc đã sáng tạo nên quan điểm phát triển mới – quan điểm phát triển khoa học. Quan điểm phát triển khoa học chứa đựng nội hàm phong phú và sâu sắc: lấy dân làm gốc, phát triển toàn diện, hài hoà và lâu dài. Nó xoay quanh chủ đề cơ bản – phát triển, trả lời cho những vấn đề lý luận và thực tiễn quan trọng: tại sao phải phát triển và phát triển như thế nào. Theo đó, quan điểm phát triển khoa học lấy dân làm gốc là bước tiến trọng đại của lý luận phát triển, là thành quả lý luận mang tính đặc trưng của thời đại.
Một số yếu tố bên ngoài tác động đến sự phát triển của toán học Một số yếu tố bên ngoài tác động đến sự phát triển của toán học
(25/11/2015)
Tập trung phân tích sự tác động của thực tiễn xã hội, của các khoa học khác, của văn hoá và triết học đến sự phát triển của toán học, tác giả đã khẳng định: cũng như tất cả các khoa học khác, toán học không thể phát triển được nếu không dựa vào các yếu tố bên ngoài này, nhất là triết học duy vật biện chứng và đến lượt mình, sự phát triển của toán học đã dẫn đến sự hợp tác và tương tác ngày càng sâu rộng hơn của nó với thực tiễn xã hội, với các ngành khoa học khác, nhất là các ngành khoa học xã hội – những ngành mới đối với các ứng dụng toán học.
Giáo dục đạo đức sinh thái vì sự phát triển bền vững cho con người và giới tự nhiên Giáo dục đạo đức sinh thái vì sự phát triển bền vững cho con người và giới tự nhiên
(24/11/2015)
Giáo dục đạo đức sinh thái vì sự phát triển bền vững cho con người và giới tự nhiên, trước hết phải xuất phát từ sự nhận thức đúng đắn mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, xây dựng một cách có ý thức hoạt động thực tiễn của con người phù hợp với quy luật của tự nhiên. Giáo dục đạo đức sinh thái phải được coi là một quá trình giáo dục về nhận thức khoa học, đạo đức, thẩm mỹ, chính trị trong lĩnh vực sinh thái nhằm trang bị cho con người khả năng chủ động, tích cực tham gia vào hoạt động cải tạo, bảo vệ môi trường tự nhiên trên cơ sở nắm vững ý thức đạo đức sinh thái, quan hệ đạo đức sinh thái, hành vi đạo đức sinh thái.
Vai trò sáng tạo của tư duy toán học trong nhận thức khoa học Vai trò sáng tạo của tư duy toán học trong nhận thức khoa học
(21/11/2015)
Để làm rõ vai trò sáng tạo của tư duy toán học trong nhận thức khoa học, trong bài viết này, tác giả đã đưa ra và luận giải sự thay đổi vai trò của toán học trong lịch sử nhận thức khoa học từ lập trường của chủ nghĩa duy vật biện chứng. Từ chỗ là công cụ chỉnh lý các luận điểm có được từ nhận thức kinh nghiệm, toán học đã đưa ra các dự đoán vượt trước cho những phát kiến mang tính lý luận. Từ chỗ là công cụ chế biến thông tin, toán học đã tham gia vào quá trình nhận thức quy luật. Và, từ chỗ là công cụ bổ trợ cho nghiên cứu, toán học đã trở thành phương tiện nghiên cứu được sử dụng thường xuyên và nhiều khi là công cụ duy nhất có hiệu lực trong hoạt động khoa học.
Phát triển bền vững trên nền tảng sự đồng tiến hóa giữa con người và tự nhiên Phát triển bền vững trên nền tảng sự đồng tiến hóa giữa con người và tự nhiên
(21/11/2015)
Môi trường tự nhiên là điều kiện sống vô cùng cần thiết và không thể thay thế đối với con người. Trong điều kiện hiện nay, khi mà vấn đề môi trường sống đã trở thành một vấn đề toàn cầu, cả hai khuynh hướng hoặc là tuyệt đối hoá yêu cầu bảo vệ môi trường đến mức cực đoan, hoặc là chỉ quan tâm đến tăng trưởng kinh tế đều không đáp ứng được nhu cầu phát triển của xã hội hiện đại. Bởi vậy, phát triển bền vững, trong đó bảo đảm sự kết hợp hài hoà giữa mục tiêu kinh tế, mục tiêu xã hội và mục tiêu bảo vệ môi trường, là sự lựa chọn đúng đắn và phù hợp với quy luật khách quan. Nền tảng của sự phát triển bền vững chính là dựa trên sự đồng tiến hoá giữa con người và tự nhiên. Triết lý của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác đã chỉ rõ cơ sở hiện thực của chiến lược phát triển bền vững; nó không chỉ khẳng định vai trò của con người, mà còn làm nổi bật sự quy định lẫn nhau của lịch sử tự nhiên và lịch sử xã hội, sự đồng tiến hoá của con người và tự nhiên.
Đại lượng biến thiên trong toán học và ý nghĩa của nó trong nhận thức khoa học Đại lượng biến thiên trong toán học và ý nghĩa của nó trong nhận thức khoa học
(06/11/2015)
Trong toán học, các đại lượng biến thiên và các đại lượng bất biến luôn có mối quan hệ hữu cơ, mật thiết trên nền tảng là sự thống nhất giữa hai mặt đối lập: biến thiên và bất biến. Các đại lượng biến thiên xuất hiện trước hết là do nhu cầu của toán học, nhưng suy cho cùng, cũng là do nhu cầu thực tiễn. Chúng được sử dụng để nghiên cứu sự chuyển động của các vật thể, xem xét các phép biến hình,… Với vai trò đó, chúng đã trở thành công cụ thuận lợi cho việc giải quyết những vấn đề có liên quan đến thực tiễn do các khoa học đặt ra và là bằng chứng chứng minh tính hiện thực của khoa học toán học trừu tượng.
Về đạo đức môi trường Về đạo đức môi trường
(01/11/2015)
Con người cư xử với tự nhiên như thế nào là vấn đề đã được đặt ra trong lịch sử. Hiện nay, trước tình trạng ngày càng xấu đi của môi trường, vấn đề xây dựng đạo đức môi trường (hay rộng hơn là đạo đức sinh thái) càng được thế giới đặc biệt coi trọng; hơn thế, còn trở thành một tiêu chuẩn không thể thiếu của chiến lược phát triển bền vững. Ở Việt Nam, thái độ của con người với tự nhiên cần được điều chỉnh theo hướng tích cực hơn. Theo chúng tôi, để công tác bảo vệ môi trường thực sự có hiệu quả, việc áp dụng những giải pháp kinh tế - kỹ thuật là rất cần thiết; đồng thời, những giải pháp nâng cao đạo đức môi trường cũng phải được chú ý đặc biệt. Bên cạnh đó, cần phải đưa yêu cầu bảo vệ môi trường thành một tiêu chí đánh giá đạo đức con người.
Những giải pháp chủ yếu nhằm sử dụng có hiệu quả hơn nhân tố xã hội - nhân văn trong quản lý nhà nước về tài nguyên thiên nhiên và môi trường
(01/11/2015)
Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường là một trong những nhiệm vụ quan trọng, được tiến hành trên cơ sở sử dụng hai nhóm công cụ cơ bản: Công cụ kỹ thuật và công cụ xã hội - nhân văn. Nhóm công cụ xã hội - nhân văn bao gồm: luật pháp, kinh tế, con người và văn hoá. Mỗi một công cụ xã hội - nhân văn này có những chức năng cụ thể; song, giữa chúng có sự gắn bó chặt chẽ, bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau. Bởi vậy, để nâng cao hiệu qủa của hoạt động quản lý nhà nước đối với tài nguyên, môi trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển bền vững, cần sử dụng một cách đồng bộ và hợp lý các công cụ xã hội - nhân văn đó.
Xem tin phát hành ngày:

Liên hệ với chúng tôi:

Bản quyền thuộc về Viện Triết Học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam

Điện thoại: +84 (024)35140527, +84 (024)35141134, Fax: +84 (024)35141935

Email: vnphilosophy@yahoo.com

Địa chỉ: 59 Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội.

Giấy phép số 211/GP-BC của Bộ VHTT cấp ngày 29 tháng 5 năm 2007