QC Shop

Nghiên cứu Triết học

THÔNG BÁO HỘI THẢO QUỐC TẾ: KỶ NIỆM 200 NĂM NGÀY SINH C.MÁC (1818-2018) - TƯ TƯỞNG CỦA C.MÁC VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA CÔNG BẰNG XÃ HỘI VỚI DÂN CHỦ VÀ Ý NGHĨA HIỆN THỜI CỦA NÓ

Viện Triết học

Nguồn: Viện Triết học, Viện Hàn lâm KHXH Việt Nam

Thời gian:             Ngày 20, 21 tháng 9 năm 2018
Địa điểm:              Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Đơn vị tổ chức:     Viện Triết học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam
Quỹ Rosa-Luxemburg-Stiftung (RLS), Văn phòng Đông Á
Viện Friedrich-Ebert-Stiftung (FES), Văn phòng Việt Nam
Đơn vị hỗ trợ:       Quỹ Phát triển khoa học và công nghệ Quốc gia (NAFOSTED)

I.TÍNH CẤP THIẾT, MỤC ĐÍCH CỦA HỘI THẢO

Định hướng phát triển của Việt Nam là “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”, tựu trung về mặt kinh tế là phồn vinh, về mặt xã hội là công bằng và dân chủ. Nghĩa là kinh tế phải tăng trưởng và mọi người đều được hưởng lợi từ sự tăng trưởng đó. Song mọi người hưởng lợi từ sự tăng trưởng không chỉ là bị động, nhận lại sự tái phân phối từ nhà nước hay doanh nghiệp, mà hưởng lợi phải là tham gia ngay từ đầu, không chỉ trong quá trình gặt hái mà phải cả trong quá trình gieo cấy, công bằng trong mọi khâu và hưởng thụ sự công bằng đó. Công bằng xã hội luôn được Đảng và Nhà nước ta coi vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển kinh tế - xã hội nói riêng và sự tiến bộ xã hội nói chung. Ngoài tác động mạnh mẽ và tích cực trong lĩnh vực kinh tế, công bằng xã hội còn đóng vai trò điều chỉnh quan hệ giữa con người với con người trong các lĩnh vực chính trị, xã hội, đạo đức... Công bằng xã hội, xét theo xu hướng vận động của nó, luôn đối lập với bất công xã hội, luôn hướng tới giải quyết tốt hơn những nhu cầu căn bản của con người, đảm bảo tốt hơn những điều kiện cho sự tồn tại và phát triển toàn diện con người. Do vậy, công bằng xã hội chính là nhân tố kích thích, động viên mọi người ra sức tham gia cống hiến cho sự phát triển của xã hội một cách tự nguyện nhất. Hiệu quả của công bằng xã hội là ổn định xã hội, nâng cao chất lượng cuộc sống của nhân dân. Để thực hiện công bằng xã hội đúng mục tiêu, đối tượng và hiệu quả, đi vào cuộc sống,phải có những điều kiện bảo đảm công bằng xã hôi; trong đó, dân chủ được coi là một trong những điều kiện tiên quyết.Dân chủ xã hội chủ nghĩa là mục tiêu của công cuộc đổi mới, cũng đồng thời là mục tiêu và bản chất của chủ nghĩa xã hội. Đem lại lợi ích cho dân, thực hiện được quyền lực của dân, làm cho dân thực hiện quyền làm chủ của mình bằng dân chủ trực tiếp và dân chủ đại diện, đó là mục tiêu của dân chủ, cũng tức là mục tiêu phát triển đất nước.
Vận dụng và phát triển một cách sáng tạo lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về thực hiện dân chủ, trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, đặc biệt từ khi tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện đất nước từ năm 1986đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn khẳng định tầm quan trọng và sự cần thiết phải thực hiện dân chủ, đồng thời áp dụng nhiều biện pháp đồng bộ để thực hiện dân chủ ngày càng đầy đủ và rộng rãi trong thực tiễn cuộc sống, nhằm phát huy mạnh mẽ tính tích cực, sức sáng tạo và huy động mọi nguồn lực của nhân dân tham gia vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Mục tiêu của thực hiện dân chủ là phục vụ cho sự tiến bộ xã hội, thể hiện ở sự bình đẳng và công bằng xã hội. Một xã hội tiến bộ không thể tồn tại sự bất bình đẳng và bất công xã hội, không thể có sự phân biệt đối xử giữa những thành viên trong xã hội. Đó là biểu hiện của hiện tượng phản dân chủ, xâm hại đến quyền làm chủ của người dân, làm tổn hại đến lợi ích chính đáng của họ. Do đó, khi hoạch định và thực hiện các chính sách xã hội, các nhà lãnh đạo và quản lý cần bảo đảm cho mọi thành viên trong xã hội đều được hưởng thụ mọi quyền lợi chính đáng của mình một cách bình đẳng và công bằng.
Tuy nhiên, thực tiễn phát triển ở Việt Nam cho thấy, mục tiêu bảo đảm công bằng xã hội và dân chủ vẫn chưa đạt được như mong muốn. Đời sống của một bộ phận dân cư, nhất là ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn, tăng trưởng chưa đi đôi với giảm bất bình đẳng thu nhập và chênh lệch giàu - nghèo giữa các tầng lớp dân cư, giữa thành thị và nông thôn, giữa miền xuôi và miền núi, nhất là đồng bào dân tộc thiểu số; vì vậy, có nhữngngười giàu lên nhanh chóng, trong đó có một số người giàu lên bằng sự kinh doanh hợp pháp, một số người khác làdolợi dụng  một vài điểm chưa hợp lý trong chính sách của Nhà nước. Khi chính sách xã hội chưa được thực hiện đúng cách thì sẽ có sự bất bình đẳng hoặc không công bằng quan hệ xã hội: con người được đối xử không công bằng về tài nguyên, cơ hội và năng lực. Do đó, trong tiến trình đổi mới và phát triển ở Việt Nam hiện nay, cần phải xây dựng được hệ thống chính sách xã hội tích cực, đúng đắn;đồng thời động viên được toàn xã hội tham gia thực hiện. Mục tiêu bao trùm của tất cả các chính sách xã hội là phải mang lại cho con người một cuộc sống tốt đẹp không chỉ dành riêng cho một thiểu số hay tập đoàn nào, mà là cho mọi người dân trong xã hội; chính sách đó phải đáp ứng mục tiêu phát triển xã hội một cách bền vững phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể và truyền thống văn hóa của dân tộc. Đây là vấn đề vừa cấp bách, vừa thường xuyên lâu dài và cũng là vấn đề nhạy cảm nhất trong đời sống kinh tế - xã hội, vấn đề này liên quan trực tiếp đến sự phát triển lâu dài của đất nước.
Hiện nay, do bối cảnh lịch sử quy định và do những biến cố hiện thời của lịch sử nhân loại, một vài luận điểm của C.Mác cần bổ sung cho phù hợp với điều kiện lịch sử mới, song không phải vì thế mà làm giảm giá trị thế giới quan và phương pháp luận, giá trị gợi mở và định hướng cũng như bản chất cách mạng và tính khoa học của chủ nghĩa Mác. Việc vận dụng một cách khoa học và sáng tạo những tư tưởng, nguyên lý, quy luật nền tảng của chủ nghĩa Mác trong điều kiện lịch sử mới là yêu cầu cần thiết đối với sự nghiệp đổi mới ở nước ta hiện nay. Do vậy, đổi mới đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa với việc kiên trì chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh trên cơ sở nhận thức lại, nhận thức đúng và phát triển sáng tạo những nguyên lý cơ bản của triết học Mác nói riêng, chủ nghĩa Mác - Lênin nói chung, thông qua nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn thời đại, thực tiễn đổi mới ở Việt Nam, không chỉ là vấn đề mang ý nghĩa lý luận và thực tiễn cấp bách, mà còn là phương thức đúng đắn để chủ nghĩa Mác mãi mang ý nghĩa thời đại và sức sống trường tồn của nó với thời đại chúng ta. Nhân kỷ niệm 200 năm ngày sinh C.Mác, với mong muốn tạo ra một diễn đàn mở để các nhà khoa học, nhà hoạch định chính sách và người làm công tác phát triển chia sẻ những các cách tiếp cận đối với vấn đề mối quan hệ giữa công bằng xã hội và dân chủ trong quan niệm của Các Mác; đồng thời thảo luận sâu hơn về sự vận dụng tư tưởng này trong thực tiễn phát triển xã hội ở Việt Nam cũng như trên thế giới hiện nay, những kinh nghiệm xử lý vấn đề này của các quốc gia khác để từ đó đề xuất quan điểm, giải pháp nhằm thúc đẩy thực hiện tốt mối quan hệ giữa công bằng xã hội vớidân chủ với tư cách là mục tiêu và động lực của sự phát triển xã hội ở Việt Nam trong thời gian tới,Viện Triết học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) phối hợp với Quỹ Rosa Luxemburg, Văn phòng Đông Á và Viện FES, Văn phòng Việt Nam tổ chức Hội thảo quốc tế với chủ đề “Tư tưởng của C.Mác về mối quan hệ giữa công bằng xã hội với dân chủ và ý nghĩa hiện thời của nó(Marx 200: Karl Marx’s thought on the relation between Social Justice and Democracy and its current relevance).

II.NỘI DUNG CHÍNH CỦA HỘI THẢO

Hội thảo tập trung vào một số nhóm vấn đề như sau:
Thứ nhất,  tư tưởng của C.Mác về mối quan hệ giữa công bằng xã hội với dân chủ.
Thứ hai, đánh giá thực trạng những thành tựu, khó khăn, nguyên nhân và những vấn đề đặt ra trong việc vận dụng và thực hiện công bằng xã hội với dân chủ ở Việt Nam qua hơn 30 năm đổi mới.
Thứ ba, kinh nghiệm quốc tế trong việc giải quyết mối quan hệ giữa công bằng xã hội với dân chủ và những gợi mở cho Việt Nam.
Thứ tư, ý nghĩa thời đại của tư tưởng C.Mác về mối quan hệ giữa công bằng xã hội và dân chủ.

III.HÌNH THỨC TỔ CHỨC (Dự kiến)

  1. Ngoài 2 phiên khai mạc và bế mạc, Hội thảo sẽ tiến hành phiên toàn thể, các phiên thảo luận theo chủ đề và có 1 - 2 phiên tổ chức theo hình thức World Café.
  2. Một số báo cáo khoa học tiêu biểu trong từng nhóm chủ đề được trình bày tại phiên toàn thể. Các báo cáo còn lại sẽ được trình bày và trao đổi tại các phiên thảo luận.
  3. Sau khi kết thúc Hội thảo, các báo cáo sẽ được thẩm định và chọn biên tập để đăng tải trên Tạp chí Triết học (tiếng Việt và tiếng Anh), gửi đăng tại một số Tạp chí khoa học thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, cũng như xuất bản thành kỷ yếu hội thảo quốc tế.

IV.LIÊN HỆ

Phòng Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế, Viện Triết học
Địa chỉ: P.109, 59 Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội
Điện thoại: (+84) 24 3514 0529
Email: snowy1803.vn@gmail.com

Đã xem: 55
Thời gian đăng: Thứ năm - 05/07/2018 14:47
Người đăng: Phạm Quang Duy


Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Bài được quan tâm

Bài mới nhất