QC Shop
Ảnh minh họa

Về học thuyết vô vi của Lão Tử

Trong triết học Lão Tử, các phạm trù Đạo, Đức, Vô Hữu là những phạm trù nền tảng. Chúng có mối quan hệ gắn bó khăng khít với nhau đến mức không thể hiểu từng phạm trù một cách riêng rẽ. Bài viết nhằm làm rõ vị trí, vai trò của mối quan hệ Vô - Hữu trong triết học Lão Tử. Đây là mối quan hệ xuất phát có tính chất như là vấn đề cơ bản của triết học Lão Tử. Nó là cơ sở để hiểu những tư tưởng khác tưởng như là nghịch lý mà cũng rất có lý của ông. Đặc biệt, trên cơ sở đó, có thể hiểu tư tưởng “Vô vi nhi bất vô vi” rất độc đáo trong triết học Lão Tử. Theo Lão Tử, nếu sự thống nhất Vô - Hữu là bản chất của Đạo thì sự thống nhất Vô vi – Hữu vi là bản chất của một đường lối trị nước tối ưu.

Thời gian đăng:: 25-10-2015 03:08:41 PM | Đã xem: 3870 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông

Ph.Nítsơ - Người "khuấy đảo" triết học Tây Âu nửa cuối thế kỷ XIX

Ph.Nítsơ đã đưa ra những tư tưởng “khuấy đảo” triết học Tây Âu nửa cuối thế kỷ XIX khi coi “Cuộc sống” và “ý chí” là các khái niệm trung tâm của triết học. Ông dự báo, chủ nghĩa hư vô sẽ trở thành hiện thực và với dự báo đó, ông kêu gọi hãy đánh giá lại giá trị; rằng, trong xã hội loài người không còn sự tiến bộ và nhân loại đang lâm vào tình trạng suy thoái. Ph.Nítsơ đã đưa ra khái niệm “siêu nhân”, trong đó hoàn toàn không có điểm nào chung với những kẻ theo chủ nghĩa phát xít. Hệ thống triết học Nítsơ còn chứa đựng một mâu thuẫn nội tại khác: một mặt, nó là triết học theo khuynh hướng bi quan chủ nghĩa; nhưng mặt khác, ông hoàn toàn không biện minh cho tâm trạng bi quan chán đời.

Thời gian đăng:: 25-10-2015 02:23:50 PM | Đã xem: 340 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Ảnh minh họa

Về phạm trù "đức" trong học thuyết của Đạo gia

Về phạm trù “Đức”, Đạo gia có quan niệm hoàn toàn khác so với Nho gia. “Đức” của Đạo gia gần gũi với vũ trụ và là sự thể hiện của “Đạo”. Nhờ “Đức”, vạn vật được sinh sôi, nảy nở và phát triển. Với quan niệm như vậy, Lão Tử chủ trương con người phải tu thân để đạt được “Đức”, bởi chính nó làm cho con người trở thành chân nhân, trở về với căn nguyên, bản tính của mình.

 

Thời gian đăng:: 25-10-2015 02:18:57 PM | Đã xem: 840 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Đêmôcrit (Ảnh minh họa)

Học thuyết về nhận thức trong triết học Đêmôcrít

Nhận thức trong quan niệm của Đêmôcrít (460 – 370 TCN) là một quá trình, bao gồm nhận thức mờ tối - nhận thức theo “dư luận chung” và nhận thức chân lý - nhận thức nguyên tử và chân không, nhận thức thông qua các phán đoán lôgíc. Khẳng định mối quan hệ của hai dạng nhận thức này, song nội dung, những nguyên tắc cơ bản và cơ chế của mối quan hệ đó đã không được Đêmôcrít luận giải một cách rõ ràng, cụ thể. Do quan niệm coi chỉ có nguyên tử và chân không là những những nguyên tắc đích thực, còn mọi cái khác chỉ là dư luận, là cái vẻ bề ngoài, nên Đêmôcrít đã coi các sự vật cảm tính trong nhận thức con người không phải là những hiện tượng khách quan, mà là cái vẻ bề ngoài mang tính chủ quan. Từ đó, ông khẳng định chỉ có nhận thức chân lý mới đem lại cho con người tri thức chân thực về sự vật. Mặc dù còn có những yếu tố của chủ nghĩa hoài nghi, song với tính biện chứng vốn có, nhận thức luận Đêmôcrít là một bước tiến mới trong lịch sử lý luận nhận thức cổ đại.

Thời gian đăng:: 25-10-2015 12:49:15 PM | Đã xem: 2864 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Ảnh minh họa

Vấn đề bản chất con người trong Nho giáo Trung Quốc cổ đại

Vấn đề bản chất con người luôn được các Nho gia Trung Quốc cổ đại quan tâm. Song, Khổng Tử, Mạnh Tử, Tuân Tử lại có quan niệm khác nhau về vấn đề này, hoặc đề cao tính thiện hoặc đề cao tính ác, mặc dù đều có chung mục đích là giáo hoá con người nhằm củng cố, duy trì trật tự xã hội.

Thời gian đăng:: 25-10-2015 12:44:52 PM | Đã xem: 2355 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Nguyên lý và một số khái niệm cơ bản của Thiền Phật giáo

Từ góc độ lịch sử tư tưởng, Thiền Phật giáo luôn có vị thế như một hệ thống tư tưởng triết học đặc sắc của tư duy phương Đông trong đối sánh Đông - Tây. Ngày nay, Thiền Phật giáo đang phát huy những đặc trưng riêng của nó để hội nhập và lan toả sang phương Tây một cách thành công. Bài viết này cố gắng làm rõ một số khái niệm triết học cơ bản của nó để qua đó, nhận diện, phát huy và bảo tồn những đặc sắc của tư duy phương Đông nói chung, của Phật giáo Việt Nam nói riêng.

Thời gian đăng:: 24-10-2015 04:01:08 PM | Đã xem: 753 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Nguyễn Du (Ảnh minh họa)

Một số giá trị đạo đức trong quan niệm của Nguyễn Du

Nguyễn Du đã đưa ra những tư tưởng xã hội, nhân văn hết sức độc đáo, thấm đượm tinh thần dân tộc; trong đó, nổi bật là quan niệm về các giá trị đạo đức. Ông quan niệm về đức trung một cách tuyệt đối, muốn thực hiện lý tưởng trung quân của mình trong chính cuộc đời này, hiện thực này. Đối với ông, trung là trung với nước và giá trị hiếu được chuyển hoá vào trung; đức trinh phụ thuộc và bị quyết định bởi đức hiếu. Với quan niệm đó, Nguyễn Du đã xây dựng một hệ giá trị đạo đức phản ánh hiện thực xã hội và những đặc tính riêng trong quan niệm đạo đức của người Việt Nam. Thông qua đó, ông đã để lại những giá trị lớn lao trong lịch sử phát triển tư tưởng đạo đức của dân tộc.

Thời gian đăng:: 24-10-2015 03:57:06 PM | Đã xem: 808 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Thời gian đăng:: 24-10-2015 03:17:18 PM | Đã xem: 950 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Khổng Tử (Ảnh minh họa)

"Nhân" trong Luận ngữ của Khổng Tử

Nho giáo ra đời vào thế kỷ VI trước Công nguyên do Khổng Tử (551 - 479 TCN) là người sáng lập. Tại quê hương của Nho giáo đã từng có lúc rộ lên “Trăm hoa đua nở,  trăm nhà đua tiếng”, nhưng thực tế đã chứng minh,  cuối cùng thì Nho giáo vẫn là học thuyết có sức sống lâu bền nhất.

Thời gian đăng:: 24-10-2015 03:12:10 PM | Đã xem: 4783 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Thời gian đăng:: 24-10-2015 02:29:48 PM | Đã xem: 381 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Thời gian đăng:: 24-10-2015 02:23:50 PM | Đã xem: 454 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây

Tư tưởng "đức - tài" của Khổng Tử và tư tưởng "hồng - chuyên" của Hồ Chí Minh

Cách đây 35 năm, trước khi đi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để  lại cho chúng ta bản Di chúc quý giá, mang ý nghĩa lý luận sâu sắc đối với việc giáo dục và đào tạo thế hệ trẻ Việt Nam thành những người tiên phong cho sự nghiệp cách mạng của dân tộc. Đó là những người vừa hồng, vừa chuyên. Có thể nói, Hồ Chủ tịch là người đầu tiên trong lịch sử tư tưởng Việt Nam đưa ra khái niệm về mẫu người “vừa hồng”, “vừa chuyên” như là tiêu chuẩn của con người mới xã hội chủ nghĩa. Một mặt, khái niệm này được hình thành không chỉ do đòi hỏi cấp bách và thường xuyên của thời đại; mặt khác, trong nội hàm của nó có sự kế thừa các yếu tố tích cực của triết học phương Đông, mà trong bài viết này, chúng tôi muốn nói tới - học thuyết về mẫu người lý tưởng của Khổng Tử - nhà tư tưởng lớn của Trung Hoa thời cổ đại.

Thời gian đăng:: 24-10-2015 02:19:48 PM | Đã xem: 2463 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Thời gian đăng:: 24-10-2015 02:12:30 PM | Đã xem: 1471 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Thời gian đăng:: 24-10-2015 01:26:53 PM | Đã xem: 693 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Ảnh minh họa

Về quá trình Nho giáo du nhập vào Việt Nam (từ đầu công nguyên đến thế kỷ XIX)

Trước khi Nho giáo du nhập Việt Nam, nước ta đã là một quốc gia độc lập “có một nền văn hóa với những đặc điểm cơ bản riêng của mình”(1). Đó là nhà nước Văn Lang, Âu Lạc. Quá trình hình thành và phát triển lâu dài nền văn minh Văn Lang, Âu Lạc đã trở thành cội nguồn, làm nên bản sắc dân tộc Việt Nam ngày nay.

Thời gian đăng:: 24-10-2015 01:09:15 PM | Đã xem: 8293 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
L.Phoiơbắc (1894 - 1872)

"Đưa một cách không úp mở chủ nghĩa duy vật trở lại ngôi vua" - Một cống hiến lớn lao của L.Phoiơbắc

Trong hàng ngũ vĩ nhân của lịch sử triết học, Lútvích Phoiơbắc (1804 - 1872) chiếm một vị trí nổi bật. Ông đã đi vào lịch sử tư tưởng nhân loại với tư cách một trong những đại diện lỗi lạc nhất của nền triết học cổ điển Đức, một trong những nhà duy vật lớn nhất của thời kỳ trước Mác. Cùng với triết học Cantơ, Phíchtơ, Selinh và Hêgen, triết học Phoiơbắc đã trở thành tiền đề lý luận cho sự ra đời triết học Mác, chủ nghĩa Mác.

Kỷ niệm 200 năm Ngày sinh của một vĩ nhân - nhà khoa học, nhà triết học lỗi lạc L.Phoiơbắc là dịp tốt để chúng ta khẳng định tầm vóc lịch sử và ý nghĩa thời đại của thế giới quan duy vật, vô thần mà ông là một đại diện tiêu biểu.

Thời gian đăng:: 24-10-2015 12:53:58 PM | Đã xem: 368 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
L.Phoiơbắc (1804 - 1872)

Nhân bản học triết học trong hệ thống triết học duy vật nhân bản của L.Phoiơbắc

L.Phoiơbắc là người kết thúc triết học cổ điển Đức bằng hệ thống triết học duy vật nhân bản. Nguyên lý nhân bản học triết học của ông là nguyên lý nhân bản học dựa trên quan niệm quy mọi cái siêu nhiên  về tự nhiên thông qua con người và quy mọi cái siêu nhiên về con người thông qua tự nhiên trên cơ sở của các sự kiện hiển nhiên, mang tính lịch sử và kinh nghiệm. Thừa nhận chân lý chỉ là nhân bản học, L.Phoiơbắc luận giải vấn đề con người và bản chất con người trên cơ sở của nguyên lý nhân bản mà ông đã xây dựng. Với ông, con người là sản phẩm của tự nhiên, là cá nhân con người cụ thể và bản chất con người là bản thân con người, là tổng thể những bản chất cá thể. Rằng, nhận thức con người là nền tảng để nhận thức thế giới. Và, khi phê phán các hình thái ý thức hão huyền – chủ nghĩa duy tâm và tôn giáo, L.Phoiơbắc đã khẳng định sự tồn tại khách quan của con người hiện thực với tư cách cá nhân cụ thể; đồng thời đề cao tình yêu con người, coi tình yêu giữa người và người là bản chất con người và do đó, coi con người là đối tượng duy nhất, phổ biến và cao nhất của triết học.

Thời gian đăng:: 24-10-2015 12:49:47 PM | Đã xem: 1093 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Ảnh chỉ mang tính chất minh họa

Quan điểm nhân học trong triết học Xôcrát

Xôcrát (470 – 399 TCN) không những là nhà triết học có nhân cách lớn trong lịch sử triết học, mà còn là chủ nhân của những tư tưởng nhân học độc đáo và, có thể nói, hiện vẫn mang tính thời sự đối với nhân học hiện đại. Không thể luận giải quan điểm nhân học của Xôcrát một cách đầy đủ trong khuôn khổ của một bài viết, vì vậy, chúng tôi chỉ có thể đề cập đến một số luận điểm chủ yếu trong quan điểm nhân học của ông.

Thời gian đăng:: 29-08-2015 03:40:32 PM | Đã xem: 508 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Thời gian đăng:: 29-08-2015 03:36:27 PM | Đã xem: 1576 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông

Các tin khác

  Trang trước  1 2 3 4 5 6 7 8  Trang sau
 

Bài mới nhất