QC Shop
Ảnh chỉ mang tính chất minh họa

Về các loại hình cơ bản của phép biện chứng Hy Lạp cổ đại

Những quan niệm và tư tưởng biện chứng đã chiếm một vị trí, có thể nói, là đáng kể trong thế giới quan triết học của người Hy Lạp cổ đại. Về thực chất, xét trên nhiều phương diện, những quan niệm và tư tưởng biện chứng đó là một hiện tượng có ý nghĩa thế giới quan rộng lớn mà từ đó, phép biện chứng Hy Lạp cổ đại đã ra đời.

Thời gian đăng:: 29-08-2015 12:24:07 PM | Đã xem: 1161 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Ảnh chỉ mang tính chất minh họa

Quy luật sinh khắc của ngũ hành trong nghệ thuật tạo hình phương Đông

Nghệ thuật tạo hình phương Đông, nhìn một cách khái quát, có thể nói, ở mỗi dân tộc, mỗi giai đoạn lịch sử đều có các đối tượng và cách miêu tả khác nhau, trên những chất liệu khác nhau. Song, sự khác nhau đó không làm mất đi một đặc điểm rất chung là sức truyền cảm mạnh mẽ, sống động và gần gũi. Do vậy, đã có không ít nhận định cho rằng, "nghệ thuật tạo hình phương Đông là nghệ thuật của muôn loài". Trong nghệ thuật tạo hình, màu sắc, hình khối, đường nét, chiều hướng, độ cao, độ dài, độ lớn,... - những cái tạo nên vẻ đẹp hài hoà - không tách rời quy luật sinh khắc của ngũ hành. 

Thời gian đăng:: 29-08-2015 12:01:22 PM | Đã xem: 560 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Những lý do văn hóa - chính trị và tôn giáo trong chính sách cấm đạo của Minh Mạng

Chính sách cấm đạo của triều Nguyễn đã để lại những hậu quả nặng nề đối với xã hội Việt Nam thế kỷ XIX. Nguyên nhân chủ yếu của nó, xét về mặt văn hoá - chính trị và tôn giáo là do: 1) Sự khác biệt giữa Công giáo và Nho giáo; 2) Những bất đồng của Nguyễn Ánh với Công giáo trong “vấn đề  nghi lễ”; 3) Sự xung khắc của Minh Mạng với tôn giáo này cũng ở “vấn đề nghi lễ”.

Có thể nói, chính sách cấm đạo của triều Nguyễn là một sai lầm khó tránh khỏi, bởi nó khoét sâu thêm mâu thuẫn giữa các tín đồ Công giáo với những người ngoài đạo.

Thời gian đăng:: 29-08-2015 11:51:29 AM | Đã xem: 1105 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh chỉ mang tính chất minh họa

Bí ẩn châu Á trong tấm gương triết học châu Á(*)

Chưa bao giờ châu Á phát triển như hiện nay - sự phát triển đang hứa hẹn tạo ra một châu Á với vị thế mới của nó trong thế kỷ XXI. Cũng bởi thế, chưa bao giờ châu Á được quan tâm như hiện nay - sự quan tâm nhằm giải mã những bí ẩn đầy quyến rũ của nó. Và triết học châu Á, cội nguồn của những bí ẩn ấy, chính là mối quan tâm đầu tiên của các học giả ngoài châu Á và của chính các học giả châu Á. Trong các xã hội châu Á hiện đại, người ta dễ thấy Nho, Phật, Lão vẫn còn giữ vị trí rất đáng kể đối với sự phát triển. Nhưng các tư tưởng triết học bản địa khác cũng có vai trò thật đáng quan tâm. Châu Á, được bàn luận trong bài, không chỉ là khái niệm địa lý, cũng không phải là khái niệm địa - chính trị, mà là một khái niệm triết học văn hóa. Từ bình diện văn hóa, có thể dễ thấy hơn triết học châu Á với những đặc trưng riêng biệt của nó. Và, đặc trưng cơ bản của thuật ngữ mà ta gọi là triết học châu Á chính là nhân sinh quan châu Á. Nhân sinh quan chứ không phải thế giới quan. Trong tư duy triết học châu Á, nhân sinh quan là khái niệm đồng hạng, cùng một cặp với thế giới quan.

Thời gian đăng:: 17-06-2015 03:49:48 PM | Đã xem: 630 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
I.Cantơ (Nguồn: Internet)

Bản thể luận Huxéc với chủ nghĩa duy tâm tiên nghiệm Cantơ

Bản thể luận Huxéc được xây dựng trên cơ sở nền tảng là triết học Cantơ nói chung, chủ nghĩa duy tâm tiên nghiệm của Cantơ nói riêng. Tuy nhiên, trong bản thể luận của mình, Huxéc cũ đã chỉ rõ, sự ra đời chủ nghĩa duy tâm tiên nghiệm của Cantơ đã cho thấy tính vô căn cứ của cả chủ nghĩa duy lý lẫn chủ nghĩa kinh nghiệm khi bỏ qua tính chủ quan trong nhận thức. Rằng, việc Cantơ thay thế bản thể luận tư biện bằng bản thể luận tiên nghiệm cũng cho thấy, về thực chất, không thể bỏ qua năng lực nhận thức của con người. Từ đó, Huxéc đi đến quan niệm cho rằng, bản thể luận không chỉ hướng đến việc làm rõ những điều kiện tiên quyết của hoạt động nhận thức, mà còn đến việc giải thích rõ những cơ sở và cội nguồn của toàn bộ kinh nghiệm về đời sống ý thức, đến việc làm sáng tỏ tính được đem lại, tính hiện diện của thế giới trong ý thức và các hành vi của ý thức. Từ đó, Huxéc đã xây dựng nên bản thể luận về ý thức con người.

Thời gian đăng:: 16-06-2015 10:24:13 AM | Đã xem: 492 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Thời gian đăng:: 16-06-2015 10:19:50 AM | Đã xem: 507 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Hêgen (Nguồn: Internet)

Về cặp phạm trù Cái phổ quát - Cái đặc thù - Cái đơn nhất trong phép biện chứng của Hêgen

Đối với các nhà triết học cũng như những người quan tâm đến triết học, hầu như không có cặp phạm trù nào trong phép biện chứng của Hêgen lại dễ bị hiểu sai và xa lạ như cặp phạm trù “cái phổ quát - cái đặc thù - cái đơn nhất”.

Thời gian đăng:: 04-06-2015 03:13:46 PM | Đã xem: 600 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Ảnh chỉ mang tính chất minh họa

Vấn đề tự do trong Les mouches (Ruồi) của J.P.Xáctơrơ

Trong lịch sử triết học đã có không ít nhà triết học sử dụng văn học làm phương tiện chuyển tải những tư tưởng triết học mà Gi.P.Xáctơrơ là một đại biểu. Rất coi trọng sáng tác văn học trong sự nghiệp triết học của mình, Xáctơrơ đã có lần cho rằng: "Văn học là hoạt động cao nhất của con người". Hiện tượng "văn - triết bất phân" ở Xáctơrơ có liên quan tới một đặc điểm của chủ nghĩa hiện sinh, một tư trào lấy "nhân vị" làm trung tâm. Bởi vậy, ít có trào lưu triết học nào đã tập hợp được nhiều "nhà văn - triết học" như chủ nghĩa hiện sinh, ngoài Xáctơrơ, người ta còn thấy S. đơ Bôvoa (S. de Beauvoir), A.Camuy (A.Camus), Ph.Xagan (F.Sagan)... Chính vì thế mà có người cho rằng, nếu nói tới triết học hiện sinh mà không nói tới văn học hiện sinh thì coi như mới biết "một nửa" triết học đó.

Thời gian đăng:: 04-06-2015 10:33:43 AM | Đã xem: 458 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Ảnh chỉ mang tính chất minh họa

Về quá trình phát triển và phân phái của Phật giáo Ấn Độ

Ra đời vào khoảng thế kỷ VI trước CN ở miền Bắc Ấn Độ, với những tư tưởng tiến bộ và tích cực, Phật giáo đã nhanh chóng chiếm được tình cảm và niềm tin của đông đảo quần chúng, trở thành ngọn cờ đầu của phong trào cách tân tư tưởng và xã hội ở Ấn Độ cổ đại. Tuy nhiên, trong quá trình phát triển, do cuộc đấu tranh tư tưởng giữa các trường phái triết học, tôn giáo khác nhau, cũng như sự thay đổi của cuộc sống, Phật giáo cũng có sự thay đổi, được hoàn chỉnh dần để thích nghi. Qua quá trình này, đặc biệt là qua các cuộc kết tập kinh điển, Phật giáo phân ra thành nhiều phái khác nhau, với sự khác nhau về giới luật, triết học, giáo lý, nghi thức mà điển hình là hai bộ phái Tiểu thừa và Đại thừa.

Thời gian đăng:: 04-06-2015 10:19:21 AM | Đã xem: 3112 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Khổng Tử (Nguồn: Internet)

Phạm trù Đức trong học thuyết của Khổng Tử

Bài viết tập trung nghiên cứu phạm trù “Đức” trong học thuyết của Khổng Tử trên cơ sở so sánh với phạm trù “Đức” trong học thuyết của Lão – Trang và agthon (đức tính) trong triết học phương Tây cổ đại, nhằm làm rõ tâm thế của Khổng Tử trong việc giáo dục con người về “tu thân”, “sửa đức”, tự hoàn thiện bản thân để xây dựng một xã hội lý tưởng theo tinh thần của Nho giáo. Và,  mặc dù còn có những hạn chế nhất định, song phạm trù “Đức” trong học thuyết chính trị - đạo đức của Khổng Tử vẫn là một bước tiến làm thay đổi căn bản nội dung của quan niệm “Đức trị” đương thời.

Thời gian đăng:: 04-06-2015 10:13:35 AM | Đã xem: 1267 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Hêraclít (Nguồn: Internet)

Triết học Hêraclít và phép biện chứng của ông dưới nhãn quan của các nhà sáng lập Chủ nghĩa Mác - Lênin

Là  người sáng lập phép biện chứng, Hêraclít (520 - 460 trước CN) đã có ảnh hưởng lớn lao và mang ý nghĩa lịch sử sâu sắc trong lịch sử phát triển tư tưởng triết học nhân loại. Các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác - Lênin đã không ít lần đưa ra những đánh giá khách quan về giá trị lịch sử và vai trò khai phá trong những quan điểm, luận điểm, những “phỏng đoán thiên tài” của Hêraclít. Dưới nhãn quan của các ông, Hêraclít không chỉ là đại diện tiêu biểu, là một trong những nhà triết học duy vật xuất sắc của nền triết học  Hy Lạp cổ đại, mà còn là người sáng lập ra phép biện chứng. Đánh giá cao giá trị tư tưởng, ý nghĩa lịch sử trong quan niệm duy vật của Hêraclít về Lửa, về cái Logos Vũ trụ, về “dòng chảy”, về tính thống nhất của Vũ trụ, về sự hài hoà và đấu tranh của các mặt đối lập, về linh hồn và Thượng đế, v.v., các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác - Lênin còn chỉ ra những hạn chế, thiếu sót trong triết học Hêraclít, trong phép biện chứng của ông và bác bỏ, phê phán những cách hiểu không đúng về triết học Hêraclít.

Thời gian đăng:: 02-06-2015 03:21:05 PM | Đã xem: 2168 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Thời gian đăng:: 02-06-2015 03:13:05 PM | Đã xem: 716 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Heegen (Ảnh minh họa)

Về khái niệm "tự do" trong triết học Hêgen

Tư tưởng về tự do là tư tưởng xuyên suốt triết học Hêgen và được ông xem xét trong mối quan hệ chặt chẽ với cái tất yếu. Trong quan niệm của Hêgen, tất yếu là cái có sức mạnh không cưỡng lại được và do vậy, nó là cái hạn chế tự do bên ngoài của con người. Song, không nên vì thế mà loại bỏ cái tất yếu; trái lại, cần đồng hoá nó. Khi đã được nhận thức, đồng hoá, cái tất yếu trở thành tự do. Rằng, tự do phát triển trong sự đối lập với tất yếu và “chân lý của bản thân cái tất yếu là tự do”. Điều quan trọng rút ra từ quan niệm của Hêgen về tự do là, để nhận thức được cái tất yếu, và do đó, trở thành tự do, con người cần phải coi giáo dục là “mệnh lệnh tối cao” của mình.

Thời gian đăng:: 01-06-2015 03:23:10 PM | Đã xem: 1093 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Thời gian đăng:: 01-06-2015 03:15:25 PM | Đã xem: 1421 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Thời gian đăng:: 04-02-2015 11:30:50 AM | Đã xem: 1024 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Heraclit

Khái niệm "logos" trong triết học Hêraclít

Hêraclít (520 - 460 trước CN.) - người sáng lập phép biện chứng, nhà triết học Hy Lạp cổ đại không chỉ nổi tiếng với học thuyết về “dòng chảy”, với quan niệm về sự hài hoà và đấu tranh của các mặt đối lập, về tính thống nhất của Vũ trụ, mà còn trở nên bất hủ với quan niệm độc đáo về Logos (logoV)

Thời gian đăng:: 03-02-2015 12:36:00 PM | Đã xem: 950 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Tây
Ảnh chỉ có tính chất minh họa

Bước đầu tìm hiểu một số vấn đề nhận thức luận trong "Chu dịch"

Nhận thức luận không phải là vấn đề nổi bật nhất của triết học Trung Quốc cổ đại. Trong ba vấn đề lớn của triết học là vũ trụ luận, nhân sinh luận và tri thức luận, các triết gia Trung Quốc thời Tiên Tần chủ yếu tập trung vào hai vấn đề là vũ trụ luận và nhân sinh luận.

Thời gian đăng:: 03-02-2015 10:28:27 AM | Đã xem: 465 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh chỉ có tính chất minh họa

Lý luận nhận thức trong triết học Hàn Phi Tử

Theo Hàn Phi Tử, trị nước chỉ cần pháp luật nghiêm minh, rõ ràng, dễ hiểu với mọi người, không cần lễ nghĩa. Ông cho rằng, trị nước cần nhất 3 điều: Pháp, Thế và Thuật

Thời gian đăng:: 03-02-2015 10:19:21 AM | Đã xem: 616 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
  Trang trước  1 2 3 4 5 6 7 8  Trang sau
 

Bài mới nhất