QC Shop
Ảnh minh họa

Một số nội dung cơ bản của phạm trù “Hiếu” trong Nho giáo sơ kỳ

Bài viết trình bày bốn nội dung cơ bản của phạm trù hiếu trong Nho giáo sơ kỳ. Thứ nhất, về nuôi dưỡng, kính trọng cha mẹ, Khổng Tử và các học trò của ông đều cho rằng, trong sự báo hiếu của người con đối với cha mẹ, nuôi dưỡng phải đi liền với kính trọng. Thứ hai, giữ gìn thân thể mình để nuôi chí hướng của ông cha cũng là sự báo hiếu các bậc sinh thành. Thứ ba, làm con thì phải vâng lời cha mẹ, nhưng khi cha mẹ sai lầm thì con cũng phải biết can ngăn. Thứ tư, hiếu không chỉ thể hiện ở lòng kính yêu khi cha mẹ còn sống, mà còn thể hiện ở lòng tiếc thương và việc hành lễ không cẩu thả, không thái quá của người con khi cha mẹ qua đời. 

Thời gian đăng:: 23-12-2016 02:34:39 PM | Đã xem: 407 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Đặng Tiểu Bình (1904 - 1997)

Những suy tư triết học của Đặng Tiểu Bình trong việc xác lập lại đường lối tư tưởng chủ nghĩa Mác

Trong bài viết này, tác giả đã tập trung phân tích nhằm làm sáng tỏ những suy tư triết học của Đặng Tiểu Bình trong việc xác lập lại đường lối tư tưởng chủ nghĩa Mác ở Trung Quốc. Theo tác giả, những cống hiến lý luận quan trọng của Đặng Tiểu Bình thể hiện chủ yếu ở: 1/ Phân tích tư tưởng Mao Trạch Đông trên cơ sở mối quan hệ giữa toàn thể và bộ phận, giữa lý luận và thực tiễn; 2/ Xuất phát từ mối quan hệ giữa cái chung và cái riêng, giữa cái phổ biến và cái đặc thù để giải quyết vấn đề kết hợp lý luận của chủ nghĩa Mác với thực tiễn cụ thể của Trung Quốc; 3/ Dựa vào mối quan hệ giữa tính gián đoạn và tính liên tục để giải quyết vấn đề kế thừa và phát triển lý luận của chủ nghĩa Mác.

Thời gian đăng:: 11-10-2016 02:38:05 PM | Đã xem: 733 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Khổng Tử (551 TCN - 479 TCN)

Quân tử và tiểu nhân trong Luận ngữ

Bài viết trình bày và phân tích sự phân loại con người theo tiêu chuẩn đạo đức thành quân tử và tiểu nhân của Nho giáo, chủ yếu là trên cơ sở quan niệm của Khổng Tử về quân tử và tiểu nhân trong Luận ngữ. Tác giả chỉ ra ba điểm khác nhau cơ bản giữa hai loại người này: một là, trên phương diện làm theo đạo “Trung dung”; hai là, trên phương diện nhận thức về nghĩa và lợi; và ba là, trên phương diện thực hành đạo đức. Từ đó, bài viết chỉ ra ý nghĩa sâu xa của việc Nho giáo so sánh hai loại người này và mục đích giáo dục của Nho giáo.

Thời gian đăng:: 11-10-2016 02:30:09 PM | Đã xem: 683 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Dasan Jeong Yak Young (1762 - 1836)

Những nét đặc sắc trong khái niệm “Thiên” của Dasan Jeong Yak Young

Dasan Jeong Yak Young là một học giả nổi tiếng của Hàn Quốc cuối thời Joseon. Trước tình hình loạn lạc đương thời, Dasan đã tìm kiếm những cách thức tái lập thế giới nhân luân, ổn định xã hội và nâng cao đời sống nhân dân. Ông đã hướng sự phê phán của mình vào toàn bộ hệ thống học vấn đương thời, trong đó có cả tính lý học vốn đang là quan học, và tìm cách xây dựng hệ học vấn mới - vẫn dựa trên nền tảng Nho học nhưng đã có những cải biến căn bản, nhất là quan niệm mới mẻ của Dasan về “Thiên”. Dasan phê phán quan niệm “Thiên” của Chu Tử học, đồng thời bổ sung ý nghĩa “Thượng đế” vào “Thiên” và hình thành khái niệm “Thượng đế thiên”. Trong đó, Thượng đế là lực lượng siêu nhiên sinh thành và cai quản vạn vật, là bản thể tuyệt đối và đầu tiên, vượt ra ngoài tư duy “thiên nhân hợp nhất” truyền thống của phương Đông. Thượng đế và con người tương tác theo phương thức Thượng đế ra lệnh cho con người, con người tuân theo mệnh lệnh của Thượng đế. Nội dung và mục đích của sự tương tác này chính là thực hiện nhân luân. Con người, trong quá trình phục tùng mệnh lệnh của Thượng đế, có thể kiến lập thế giới nhân luân và đưa xã hội trở lại vòng trật tự.

Thời gian đăng:: 10-10-2016 03:20:33 PM | Đã xem: 261 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Chu Hy (1130 - 1200)

Nội dung cơ bản trong “Xã thương pháp” của Chu Hy và vai trò đảm bảo xã hội của nó

Chế độ lấy vật chất hiện thực để đảm bảo xã hội có lịch sử lâu đời ở Trung Quốc cổ đại, trong số đó được tôn sùng là “Xã thương pháp” của Chu Tử. Nội dung cơ bản của nó là: thứ nhất, xã thương thiết lập ở hương lý, quan đốc dân làm; thứ hai, cho vay mượn để thu lợi tức, tự hành tích luỹ của cải, tài sản; thứ ba, tác dụng của xã thương pháp đối với những năm mất mùa là cứu tế, những năm không mất mùa là giúp đỡ người nghèo, đảm bảo sức sản xuất, tái sản xuất. Thực thi xã thương pháp không chỉ giảm gánh nặng kinh tế cho triều đình, mà còn làm thay đổi quan điểm của triều đình đối với người dân gặp thiên tai. Ngoài ra, xã thương pháp còn có tác dụng giáo dục nông dân về ý thức tự đảm bảo cuộc sống và duy trì sự ổn định của xã hội. 

Thời gian đăng:: 10-10-2016 02:57:41 PM | Đã xem: 233 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Chủ tịch Hồ Chí Minh (1890 - 1969)

Khổng Tử và Hồ Chí Minh: Những tương đồng và khác biệt trong tư tưởng đạo đức

Bài viết so sánh một cách trực diện quan điểm đạo đức của Khổng Tử và Hồ Chí Minh ở một số vấn đề cụ thể. Theo tác giả, tư tưởng đạo đức Nho giáo do Khổng Tử sáng lập là một trong những nguồn gốc của tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh và do đó, những tương đồng trong tư tưởng đạo đức giữa Khổng Tử và Hồ Chí Minh là tất yếu. Song, do thời đại lịch sử và vai trò lịch sử khác nhau, việc tồn tại những khác biệt trong tư tưởng đạo đức giữa Khổng Tử và Hồ Chí Minh cũng là tất yếu.

Thời gian đăng:: 06-10-2016 03:03:03 PM | Đã xem: 2489 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Cải cách mở cửa - sự lựa chọn then chốt quyết định vận mệnh Trung Quốc đương đại

Bài viết đưa ra những luận giải để làm rõ rằng, xét từ tư tưởng chỉ đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc trong thời kỳ mới, việc kiên trì chủ nghĩa xã hội mang đặc sắc Trung Quốc đồng nghĩa với việc cải cách mở cửa. Cải cách mở cửa mà thoát ly chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa xã hội mà không có cải cách mở cửa đều dẫn đến đường cụt. Theo tác giả, cải cách mở cửa là sự lựa chọn mang tính lịch sử liên quan đến việc Trung Quốc giương lá cờ gì và đi con đường nào, là sự lựa chọn duy nhất nhằm vượt qua thách thức, tiếp thêm sức sống cho xã hội. Đồng thời, đó là sự lựa chọn đúng đắn trong quá trình không ngừng loại bỏ những sai lầm nhằm thích ứng với những biến động lớn về cục diện lợi ích thế giới trong bối cảnh mới và luôn đại diện trung thành cho lợi ích của nhân dân v.v.. 

Thời gian đăng:: 21-09-2016 03:11:26 PM | Đã xem: 355 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Tôn Trung Sơn (1866 - 1925)

Tôn Trung Sơn giải thích “chủ nghĩa xã hội” thành “chủ nghĩa dân sinh” như thế nào?

Sau khi Liên Xô giải thể và cuộc chiến tranh lạnh kết thúc, cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa đã được thay thế bởi làn sóng toàn cầu hoá trên phạm vi thế giới. Trong thời điểm lịch sử này, đòi hỏi bức thiết đặt ra là phải truy tìm đến tận cùng để làm rõ rằng, trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay, rốt cuộc chủ nghĩa xã hội cần tồn tại và duy trì dưới hình thức nào mới có thể giải quyết một cách đúng đắn mối quan hệ với chủ nghĩa tư bản trên phạm vi toàn cầu. Ở mức độ nào đó, vấn đề này đã từng được Tôn Trung Sơn trả lời bằng những lý luận và thực tiễn của việc lấy chủ nghĩa xã hội làm ngọn cờ cách mạng dân chủ ở châu Á. Cách suy nghĩ này có thể giúp chúng ta tiến thêm một bước trong việc xử lý mối quan hệ giữa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội, hoặc đưa ra một điểm nhìn lịch sử.

Thời gian đăng:: 21-09-2016 02:44:42 PM | Đã xem: 313 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Hàn Phi (khoảng 280 – 233 TCN)

Vấn đề con người trong quan niệm pháp trị của Hàn Phi

Xuất phát từ quan niệm của Hàn Phi về bản chất con người, bài viết tập trung phân tích phương pháp giáo hoá đạo làm người của ông. Nội dung của phương pháp giáo hoá này dựa trên cơ sở quan niệm của Hàn Phi về pháp trị với ba phạm trù căn bản: pháp, thế và thuật. Cuối cùng, bài viết khẳng định rằng, mặc dù còn có những hạn chế nhưng học thuyết triết học - chính trị nói chung, quan niệm về con người nói riêng của Hàn Phi đã tạo nên một dấu ấn đặc sắc trong lịch sử tư tưởng Trung Quốc nói riêng, trong lịch sử tư tưởng nhân loại nói chung.

Thời gian đăng:: 22-03-2016 03:51:39 PM | Đã xem: 1238 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Về lý luận và thực tiễn xây dựng xã hội

Đưa ra khái niệm “xây dựng xã hội” là một trong hai cống hiến lý luận to lớn và quan trọng của Hội nghị đại biểu toàn quốc lần thứ 4 Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVI năm 2004. Bài viết này bước đầu phân tích khái niệm xây dựng xã hội và chủ thể, nguyên tắc, mục tiêu, điều kiện, cơ chế thực hiện… của xây dựng xã hội, đồng thời làm rõ một số nội dung chủ yếu trong xây dựng xã hội: sự hình thành và điều chỉnh kết cấu xã hội, xây dựng cơ chế chuyển dịch xã hội, xây dựng tổ chức xã hội, xây dựng cơ chế điều hòa quan hệ lợi ích giữa các giai cấp xã hội, xây dựng lĩnh vực sự nghiệp xã hội, xây dựng thể chế an sinh xã hội, cơ chế quản lý xã hội… Theo tác giả, muốn thay đổi tình trạng xây dựng và phát triển xã hội đi sau xây dựng và phát triển kinh tế, làm cho kinh tế và xã hội phát triển hài hòa, cần phải nắm chắc sự nghiệp xây dựng xã hội, giống như nắm chắc sự nghiệp xây dựng kinh tế.

Thời gian đăng:: 25-01-2016 03:52:22 PM | Đã xem: 479 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Tôn Trung Sơn

Một số nội dung cơ bản trong tư tưởng dân sinh của Tôn Trung Sơn

Dân sinh là một trong những tư tưởng nổi bật trong chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn. Để làm rõ những giá trị trong tư tưởng dân sinh, tác giả bài viết đã tập trung phân tích một số nội dung cơ bản nhất - đó là: 1/ Mưu cầu dân sinh là nguồn gốc của tiến hoá lịch sử; 2/ Các nhu cầu sống của con người (ăn, mặc, ở và đi lại) là vấn đề cơ bản của dân sinh; 3/ Giảm bớt sự bất công và tiến tới xoá bỏ hoàn toàn sự bất công là hai cấp độ trong việc giải quyết vấn đề dân sinh; 4/ Thế giới đại đồng - lý tưởng của chủ nghĩa dân sinh. Theo tác giả, tuy còn có những hạn chế nhất định, song chủ nghĩa dân sinh của Tôn Trung Sơn chứa đựng nhiều yếu tố có giá trị cần được trân trọng, khai thác và phát huy.

Thời gian đăng:: 25-01-2016 03:45:56 PM | Đã xem: 1472 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Chủ nghĩa duy vật lịch sử và vấn đề Trung Quốc đương đại

Trong bài viết này, tác giả đã luận giải mối quan hệ giữa chủ nghĩa duy vật lịch sử với thực tiễn cải cách mở cửa và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Trung Quốc, nhằm thúc đẩy quá trình Trung Quốc hoá chủ nghĩa Mác. Trong đó, tập trung vào một số nội dung chủ yếu sau: thứ nhất, vấn đề là cách ngôn và tiếng gọi của thời đại; hai là, Trung Quốc hoá chủ nghĩa Mác thông qua việc giải quyết các vấn đề bức thiết hiện nay của Trung Quốc; thứ ba, làm rõ tính chất song trùng của vấn đề thực tế mà Trung Quốc hiện đang gặp phải.

Thời gian đăng:: 25-01-2016 02:50:10 PM | Đã xem: 423 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Chú giải học Trung Quốc và Trung Quốc hóa chú giải học(*) (Tiếp theo)

Tiếp tục mạch vấn đề đã được trình bày trong bài đăng kỳ trước, trong bài viết này, tác giả đã phân tích vấn đề tính hợp lý của chú giải học Trung Quốc và Trung Quốc hoá chú giải học. Theo tác giả, việc có hay không tồn tại “chú giải học Trung Quốc” trong lịch sử là vấn đề còn được tranh luận sôi nổi. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn, như tác giả khẳng định, là làm thế nào để “chú giải học Trung Quốc” được hiện đại hoá để có thể giao lưu và đối thoại với chú giải học phương Tây.

Thời gian đăng:: 11-01-2016 02:25:48 PM | Đã xem: 363 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Chú giải học Trung Quốc và Trung Quốc hóa chú giải học(*) (Kỳ 1)

Chú giải học Trung Quốc và Trung Quốc hoá chú giải học là những vấn đề lý luận hiện đang được giới nghiên cứu triết học Trung Quốc quan tâm. Để bày tỏ quan điểm của mình, tác giả bài viết đã phân tích một số vấn đề đặt ra xoay quanh chú giải học Trung Quốc và Trung Quốc hoá chú giải học, phân tích đề án nghiên cứu Trung Quốc hoá chú giải học và những tâm lý văn hoá sau đề án đó. Đặc biệt, tác giả đã luận giải về tính khả thi của việc sáng tạo “chú giải học Trung Quốc”, trong đó khẳng định việc sáng tạo “chú giải học Trung Quốc” là cần thiết, nhưng nếu coi “kinh học” là chú giải học Trung Quốc hay hình thái nguyên sơ của nó lại là không hiện thực, khiên cưỡng và gò ép.

Thời gian đăng:: 09-01-2016 03:04:21 PM | Đã xem: 509 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Triết học hướng vào các vấn đề Trung Quốc

Bài viết đã luận chứng để làm rõ rằng, đòi hỏi cơ bản nhất của triết học Mác là hướng tới đời sống hiện thực cụ thể, phát hiện trong đó những vấn đề khó khăn cần giải quyết. Theo tác giả, để cung cấp cho các hoạt động thực tiễn của con người sự suy tư về các lý tưởng và mục tiêu, triết học cần nghiên cứu hiện thực, đứng vững trên hiện thực và vượt lên trên hiện thực, phải trình bày về lý tưởng và “giá trị/tốt”. Những nghiên cứu triết học của Trung Quốc phải hướng vào các vấn đề của Trung Quốc. Triết học sẽ không có sức sống nếu nó không hướng tới nghiên cứu các vấn đề hiện thực. Theo đó, có hai yêu cầu quan trọng trong sáng tạo triết học, đó là cảm thụ sâu sắc hiện thực và nắm sâu sắc hiện thực.

Thời gian đăng:: 25-11-2015 02:40:25 PM | Đã xem: 396 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Thiền trong kinh văn nguyên thủy của Phật giáo

Trong bài viết này, tác giả trình bày nội dung và ý nghĩa của Thiền Phật giáo trong một số tác phẩm tiêu biểu của Phật giáo. Qua đó, một mặt, tác giả khẳng định sự hiện diện của Thiền trong kinh điển Phật giáo; mặt khác, tác giả chỉ ra sự khác biệt giữa Thiền Phật giáo và Thiền trong Yoga của Bàlamôn giáo. Cuối cùng, tác giả khẳng định giá trị lịch sử cũng như giá trị hiện đại của Thiền.

Thời gian đăng:: 25-11-2015 02:29:10 PM | Đã xem: 717 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Mạnh Tử (Ảnh minh họa)

Từ tư tưởng "nhân nghĩa" đến đường lối "nhân chính" trong học thuyết chính trị - xã hội của Mạnh Tử

Dựa trên nền tảng đức “nhân” của Khổng Tử, Mạnh Tử đã chủ trương hiện thực hoá đức “nhân” trong xã hội, xây dựng nên tư tưởng “nhân nghĩa” và vận dụng tư tưởng đó vào hiện thực xã hội. Theo Mạnh Tử, “nhân nghĩa” là phẩm chất cần thiết cho tất cả mọi người và khi nó được ứng dụng vào việc trị nước sẽ trở thành “nhân chính”. Có thể nói, khi đi từ tư tưởng “nhân nghĩa” đến đường lối “nhân chính”, Mạnh Tử đã làm cho đạo đức hoá thân vào chính trị, làm cho tư tưởng đức trị trở nên sâu sắc hơn, có ý nghĩa hơn đối với xã hội Trung Quốc đương thời.

Thời gian đăng:: 24-11-2015 05:42:32 PM | Đã xem: 1097 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Phản biện tính hiệu quả từ luận đề "Những hình ảnh của nước" (Hay là yêu cầu cần phân biệt đặc điểm và giá trị của minh triết phương Đông)

Thông qua những so sánh đối chiếu của F.Jullien trong tác phẩm Bàn về tính hiệu quả, tác giả đã đi đến phân tích luận đề “những hình ảnh của nước” với tư cách hình ảnh đặc sắc phản ánh tư tưởng của Lão Tử. Lão Tử đã xem xét một phẩm chất của nước – “bất tranh” và từ đó khái quát thành quan điểm nhân sinh, thành phẩm chất ứng xử được coi là đặc trưng của tâm thức phương Đông – “vi vô vi”. Theo tác giả, quan điểm nhân sinh này thiên về khái quát đặc điểm kinh nghiệm, ứng xử hơn là định hướng tiến bộ xã hội, nên khó có thể coi là giá trị.

Thời gian đăng:: 24-11-2015 02:33:17 PM | Đã xem: 406 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Về quan điểm và tiêu chuẩn thực tiễn(*)

Trong bài viết này, tác giả đã phân tích và luận chứng để làm rõ rằng, quan điểm thực tiễn là quan điểm cơ bản và quan trọng nhất trong triết học Mác. Nêu ra quan điểm thực tiễn cũng chính là nêu ra nhận thức luận, giá trị luận và phương pháp luận đúng đắn. Trên cơ sở khẳng định thực tiễn là tiêu chuẩn và là con đường duy nhất để kiểm nghiệm chân lý, tác giả nhấn mạnh rằng, trong quá trình kiên trì và vận dụng lý luận, cần thường xuyên nghiên cứu tình hình mới, vấn đề mới, thông qua sự tổng kết, khái quát thực tiễn mới để bổ sung, làm phong phú và phát triển thêm lý luận, thúc đẩy sự phát triển của lý luận.

 

Thời gian đăng:: 23-11-2015 02:40:01 PM | Đã xem: 2623 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông

Các tin khác

1 2 3 4  Trang sau
 

Bài mới nhất