QC Shop
Tôn Trung Sơn (1866 - 1925)

Tôn Trung Sơn giải thích “chủ nghĩa xã hội” thành “chủ nghĩa dân sinh” như thế nào?

Sau khi Liên Xô giải thể và cuộc chiến tranh lạnh kết thúc, cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa đã được thay thế bởi làn sóng toàn cầu hoá trên phạm vi thế giới. Trong thời điểm lịch sử này, đòi hỏi bức thiết đặt ra là phải truy tìm đến tận cùng để làm rõ rằng, trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay, rốt cuộc chủ nghĩa xã hội cần tồn tại và duy trì dưới hình thức nào mới có thể giải quyết một cách đúng đắn mối quan hệ với chủ nghĩa tư bản trên phạm vi toàn cầu. Ở mức độ nào đó, vấn đề này đã từng được Tôn Trung Sơn trả lời bằng những lý luận và thực tiễn của việc lấy chủ nghĩa xã hội làm ngọn cờ cách mạng dân chủ ở châu Á. Cách suy nghĩ này có thể giúp chúng ta tiến thêm một bước trong việc xử lý mối quan hệ giữa chủ nghĩa tư bản và chủ nghĩa xã hội, hoặc đưa ra một điểm nhìn lịch sử.

Thời gian đăng:: 21-09-2016 03:44:42 AM | Đã xem: 1842 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Hàn Phi (khoảng 280 – 233 TCN)

Vấn đề con người trong quan niệm pháp trị của Hàn Phi

Xuất phát từ quan niệm của Hàn Phi về bản chất con người, bài viết tập trung phân tích phương pháp giáo hoá đạo làm người của ông. Nội dung của phương pháp giáo hoá này dựa trên cơ sở quan niệm của Hàn Phi về pháp trị với ba phạm trù căn bản: pháp, thế và thuật. Cuối cùng, bài viết khẳng định rằng, mặc dù còn có những hạn chế nhưng học thuyết triết học - chính trị nói chung, quan niệm về con người nói riêng của Hàn Phi đã tạo nên một dấu ấn đặc sắc trong lịch sử tư tưởng Trung Quốc nói riêng, trong lịch sử tư tưởng nhân loại nói chung.

Thời gian đăng:: 22-03-2016 04:51:39 AM | Đã xem: 3399 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Về lý luận và thực tiễn xây dựng xã hội

Đưa ra khái niệm “xây dựng xã hội” là một trong hai cống hiến lý luận to lớn và quan trọng của Hội nghị đại biểu toàn quốc lần thứ 4 Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc khóa XVI năm 2004. Bài viết này bước đầu phân tích khái niệm xây dựng xã hội và chủ thể, nguyên tắc, mục tiêu, điều kiện, cơ chế thực hiện… của xây dựng xã hội, đồng thời làm rõ một số nội dung chủ yếu trong xây dựng xã hội: sự hình thành và điều chỉnh kết cấu xã hội, xây dựng cơ chế chuyển dịch xã hội, xây dựng tổ chức xã hội, xây dựng cơ chế điều hòa quan hệ lợi ích giữa các giai cấp xã hội, xây dựng lĩnh vực sự nghiệp xã hội, xây dựng thể chế an sinh xã hội, cơ chế quản lý xã hội… Theo tác giả, muốn thay đổi tình trạng xây dựng và phát triển xã hội đi sau xây dựng và phát triển kinh tế, làm cho kinh tế và xã hội phát triển hài hòa, cần phải nắm chắc sự nghiệp xây dựng xã hội, giống như nắm chắc sự nghiệp xây dựng kinh tế.

Thời gian đăng:: 25-01-2016 03:52:22 AM | Đã xem: 1039 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Tôn Trung Sơn

Một số nội dung cơ bản trong tư tưởng dân sinh của Tôn Trung Sơn

Dân sinh là một trong những tư tưởng nổi bật trong chủ nghĩa Tam dân của Tôn Trung Sơn. Để làm rõ những giá trị trong tư tưởng dân sinh, tác giả bài viết đã tập trung phân tích một số nội dung cơ bản nhất - đó là: 1/ Mưu cầu dân sinh là nguồn gốc của tiến hoá lịch sử; 2/ Các nhu cầu sống của con người (ăn, mặc, ở và đi lại) là vấn đề cơ bản của dân sinh; 3/ Giảm bớt sự bất công và tiến tới xoá bỏ hoàn toàn sự bất công là hai cấp độ trong việc giải quyết vấn đề dân sinh; 4/ Thế giới đại đồng - lý tưởng của chủ nghĩa dân sinh. Theo tác giả, tuy còn có những hạn chế nhất định, song chủ nghĩa dân sinh của Tôn Trung Sơn chứa đựng nhiều yếu tố có giá trị cần được trân trọng, khai thác và phát huy.

Thời gian đăng:: 25-01-2016 03:45:56 AM | Đã xem: 4888 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Chủ nghĩa duy vật lịch sử và vấn đề Trung Quốc đương đại

Trong bài viết này, tác giả đã luận giải mối quan hệ giữa chủ nghĩa duy vật lịch sử với thực tiễn cải cách mở cửa và xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Trung Quốc, nhằm thúc đẩy quá trình Trung Quốc hoá chủ nghĩa Mác. Trong đó, tập trung vào một số nội dung chủ yếu sau: thứ nhất, vấn đề là cách ngôn và tiếng gọi của thời đại; hai là, Trung Quốc hoá chủ nghĩa Mác thông qua việc giải quyết các vấn đề bức thiết hiện nay của Trung Quốc; thứ ba, làm rõ tính chất song trùng của vấn đề thực tế mà Trung Quốc hiện đang gặp phải.

Thời gian đăng:: 25-01-2016 02:50:10 AM | Đã xem: 1429 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Chú giải học Trung Quốc và Trung Quốc hóa chú giải học(*) (Tiếp theo)

Tiếp tục mạch vấn đề đã được trình bày trong bài đăng kỳ trước, trong bài viết này, tác giả đã phân tích vấn đề tính hợp lý của chú giải học Trung Quốc và Trung Quốc hoá chú giải học. Theo tác giả, việc có hay không tồn tại “chú giải học Trung Quốc” trong lịch sử là vấn đề còn được tranh luận sôi nổi. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn, như tác giả khẳng định, là làm thế nào để “chú giải học Trung Quốc” được hiện đại hoá để có thể giao lưu và đối thoại với chú giải học phương Tây.

Thời gian đăng:: 11-01-2016 02:25:48 AM | Đã xem: 958 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Chú giải học Trung Quốc và Trung Quốc hóa chú giải học(*) (Kỳ 1)

Chú giải học Trung Quốc và Trung Quốc hoá chú giải học là những vấn đề lý luận hiện đang được giới nghiên cứu triết học Trung Quốc quan tâm. Để bày tỏ quan điểm của mình, tác giả bài viết đã phân tích một số vấn đề đặt ra xoay quanh chú giải học Trung Quốc và Trung Quốc hoá chú giải học, phân tích đề án nghiên cứu Trung Quốc hoá chú giải học và những tâm lý văn hoá sau đề án đó. Đặc biệt, tác giả đã luận giải về tính khả thi của việc sáng tạo “chú giải học Trung Quốc”, trong đó khẳng định việc sáng tạo “chú giải học Trung Quốc” là cần thiết, nhưng nếu coi “kinh học” là chú giải học Trung Quốc hay hình thái nguyên sơ của nó lại là không hiện thực, khiên cưỡng và gò ép.

Thời gian đăng:: 09-01-2016 03:04:21 AM | Đã xem: 1195 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Triết học hướng vào các vấn đề Trung Quốc

Bài viết đã luận chứng để làm rõ rằng, đòi hỏi cơ bản nhất của triết học Mác là hướng tới đời sống hiện thực cụ thể, phát hiện trong đó những vấn đề khó khăn cần giải quyết. Theo tác giả, để cung cấp cho các hoạt động thực tiễn của con người sự suy tư về các lý tưởng và mục tiêu, triết học cần nghiên cứu hiện thực, đứng vững trên hiện thực và vượt lên trên hiện thực, phải trình bày về lý tưởng và “giá trị/tốt”. Những nghiên cứu triết học của Trung Quốc phải hướng vào các vấn đề của Trung Quốc. Triết học sẽ không có sức sống nếu nó không hướng tới nghiên cứu các vấn đề hiện thực. Theo đó, có hai yêu cầu quan trọng trong sáng tạo triết học, đó là cảm thụ sâu sắc hiện thực và nắm sâu sắc hiện thực.

Thời gian đăng:: 25-11-2015 02:40:25 AM | Đã xem: 1393 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Thiền trong kinh văn nguyên thủy của Phật giáo

Trong bài viết này, tác giả trình bày nội dung và ý nghĩa của Thiền Phật giáo trong một số tác phẩm tiêu biểu của Phật giáo. Qua đó, một mặt, tác giả khẳng định sự hiện diện của Thiền trong kinh điển Phật giáo; mặt khác, tác giả chỉ ra sự khác biệt giữa Thiền Phật giáo và Thiền trong Yoga của Bàlamôn giáo. Cuối cùng, tác giả khẳng định giá trị lịch sử cũng như giá trị hiện đại của Thiền.

Thời gian đăng:: 25-11-2015 02:29:10 AM | Đã xem: 2417 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Mạnh Tử (Ảnh minh họa)

Từ tư tưởng "nhân nghĩa" đến đường lối "nhân chính" trong học thuyết chính trị - xã hội của Mạnh Tử

Dựa trên nền tảng đức “nhân” của Khổng Tử, Mạnh Tử đã chủ trương hiện thực hoá đức “nhân” trong xã hội, xây dựng nên tư tưởng “nhân nghĩa” và vận dụng tư tưởng đó vào hiện thực xã hội. Theo Mạnh Tử, “nhân nghĩa” là phẩm chất cần thiết cho tất cả mọi người và khi nó được ứng dụng vào việc trị nước sẽ trở thành “nhân chính”. Có thể nói, khi đi từ tư tưởng “nhân nghĩa” đến đường lối “nhân chính”, Mạnh Tử đã làm cho đạo đức hoá thân vào chính trị, làm cho tư tưởng đức trị trở nên sâu sắc hơn, có ý nghĩa hơn đối với xã hội Trung Quốc đương thời.

Thời gian đăng:: 24-11-2015 05:42:32 AM | Đã xem: 4223 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Phản biện tính hiệu quả từ luận đề "Những hình ảnh của nước" (Hay là yêu cầu cần phân biệt đặc điểm và giá trị của minh triết phương Đông)

Thông qua những so sánh đối chiếu của F.Jullien trong tác phẩm Bàn về tính hiệu quả, tác giả đã đi đến phân tích luận đề “những hình ảnh của nước” với tư cách hình ảnh đặc sắc phản ánh tư tưởng của Lão Tử. Lão Tử đã xem xét một phẩm chất của nước – “bất tranh” và từ đó khái quát thành quan điểm nhân sinh, thành phẩm chất ứng xử được coi là đặc trưng của tâm thức phương Đông – “vi vô vi”. Theo tác giả, quan điểm nhân sinh này thiên về khái quát đặc điểm kinh nghiệm, ứng xử hơn là định hướng tiến bộ xã hội, nên khó có thể coi là giá trị.

Thời gian đăng:: 24-11-2015 02:33:17 AM | Đã xem: 1166 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Về quan điểm và tiêu chuẩn thực tiễn(*)

Trong bài viết này, tác giả đã phân tích và luận chứng để làm rõ rằng, quan điểm thực tiễn là quan điểm cơ bản và quan trọng nhất trong triết học Mác. Nêu ra quan điểm thực tiễn cũng chính là nêu ra nhận thức luận, giá trị luận và phương pháp luận đúng đắn. Trên cơ sở khẳng định thực tiễn là tiêu chuẩn và là con đường duy nhất để kiểm nghiệm chân lý, tác giả nhấn mạnh rằng, trong quá trình kiên trì và vận dụng lý luận, cần thường xuyên nghiên cứu tình hình mới, vấn đề mới, thông qua sự tổng kết, khái quát thực tiễn mới để bổ sung, làm phong phú và phát triển thêm lý luận, thúc đẩy sự phát triển của lý luận.

 

Thời gian đăng:: 23-11-2015 02:40:01 AM | Đã xem: 10159 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Đôi điều về Việt Nam hóa triết học Mác trong thời đại mới

Bài viết này không mang tính chất khảo cứu, vì người viết không chuyên nghiên cứu triết học Mác, càng không phải là triết học Mác hiện đại. Người viết không đưa ra các tiền đề cho những luận điểm trong bài và cũng không có đầy đủ các luận cứ, luận chứng cho những luận điểm đó. Lý do là, tuy nội dung bài viết chủ yếu là về triết học Mác, song được tiếp cận từ góc độ, kinh nghiệm của lịch sử triết học phương Đông và văn hoá phương Đông, với một giả định là bất cứ học thuyết nào, hệ tư tưởng nào muốn tồn tại và phát triển trong một không gian và thời gian khác (trên/trong một xã hội khác, ở một thời đại khác) thì bắt buộc phải được bản địa hoá. Tương tự như trước đây, Nho giáo hay Phật giáo, để bám rễ, ăn sâu vào đời sống tinh thần và văn hoá người Việt, thì chúng phải được Việt Nam hoá thành Nho giáo Việt Nam, Phật giáo Việt Nam,v.v.. Việt Nam hoá triết học Mác hay phát triển triết học Mác ở Việt Nam cũng mang ý nghĩa như vậy; nghĩa là triết học Mác hiện nay phải thể hiện được nội dung tinh thần thời đại, phải giải quyết được các vấn đề của Việt Nam đang đặt ra. Với cách hiểu đó, Việt Nam hoá triết học Mác cũng chính là hiện đại hoá triết học Mác cho phù hợp với thực tiễn Việt Nam. Bài viết đề cập tới các vấn đề: 1. Bối cảnh lịch sử hiện đại hoá ở Việt Nam; 2. Hiện đại hoá Việt Nam trong thời đại mới - những khó khăn; 3. Việt Nam hoá triết học Mác từ góc độ văn hoá.

Thời gian đăng:: 22-11-2015 01:21:51 AM | Đã xem: 939 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Hài hòa xã hội - Thuộc tính bản chất của chủ nghĩa xã hội mang đặc sắc Trung Quốc

Hiện thực hoá xã hội hài hoà là một tư tưởng quan trọng của các nhà kinh điển, hàm chứa trong lý luận của chủ nghĩa Mác, là mục tiêu phấn đấu không ngừng của những người cộng sản Trung Quốc. “Nghị quyết” của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XVI Đảng Cộng sản Trung Quốc lần đầu tiên đề xuất một cách rõ ràng luận điểm “Hài hoà xã hội là thuộc tính bản chất của chủ nghĩa xã hội mang đặc sắc Trung Quốc”, thể hiện một trình độ và một tầm nhận thức tự giác cao hơn, sâu sắc và hệ thống hơn của Đảng Cộng sản Trung Quốc về quan hệ nội tại giữa chủ nghĩa xã hội và hài hoà xã hội. Với tư cách thuộc tính bản chất được quyết định bởi chế độ kinh tế cơ bản trong giai đoạn đầu của chủ nghĩa xã hội ở Trung Quốc, hài hoà xã hội đã thể hiện yêu cầu cốt lõi của chế độ chính trị nền tảng của chủ nghĩa xã hội mang đặc sắc Trung Quốc. Xây dựng chủ nghĩa xã hội mang đặc sắc Trung Quốc là một quá trình lịch sử lâu dài, trong đó hài hoà xã hội đóng vai trò thuộc tính bản chất. Sự thể hiện một cách mạnh mẽ của nó cũng là một quá trình chuyển hoá lâu dài từ bên trong ra bên ngoài, từ lý tưởng đến hiện thực. 

Thời gian đăng:: 22-11-2015 01:14:23 AM | Đã xem: 1053 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Vấn đề bản tính con người trong triết học Trung Quốc cổ đại

Theo các tác giả, những yêu cầu bức xúc của xã hội thời Xuân thu – Chiến quốc và thuyết tiên nghiệm là hai lý do chính tạo ra sự quan tâm của các triết gia, trường phái tư tưởng ở Trung Quốc thời kỳ cổ đại về vấn đề bản tính con người. Phân tích các quan niệm về bản tính con người ở các học thuyết triết học Trung Quốc cổ đại từ Nho gia, Đạo gia đến Pháp gia với các đại biểu như Khổng Tử, Mạnh Tử, Tuân Tử, Lão Tử, Hàn Phi Tử…, các tác giả đã làm rõ sự đồng nhất và khác biệt và qua đó, là sự đối lập nhau trong sự giáo hoá con người của các quan niệm đó. Các tác giả cho rằng, chính việc tìm hiểu, khai thác các mặt khác nhau trong triết lý về bản tính con người và lợi ích giai cấp đã tác động đến việc hình thành các quan niệm khác nhau như vậy. Điều đó đã tạo nên biện chứng giữa tính thống nhất và tính đa dạng trong quan niệm về bản tính con người của triết học Trung Quốc thời kỳ này.

Thời gian đăng:: 22-11-2015 12:37:05 AM | Đã xem: 7722 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Đông Á và sự phát triển của các giá trị phổ biến

Theo tác giả, trước đây, trong nhiều thế kỷ, Đông Á đã đạt được một trật tự văn hoá có tính phổ quát, dựa chủ yếu vào Nho giáo; trật tự văn hoá ấy mang lại cho khu vực này sự ổn định chính trị và nhiều thành tựu văn hoá. Nhưng, vào thời điểm mà các nước khu vực Đông Á lao vào quá trình hiện đại hoá, nền văn minh phương Tây đã đạt đến giai đoạn phát triển rực rỡ. Trong sự biến đổi văn minh hiện nay, vai trò quan trọng của triết học, như tác giả quan niệm, là nhận biết các giá trị tham gia vào các nền văn minh chủ yếu, đặc biệt là nền văn minh châu Âu và châu Á; đồng thời, chỉ ra sự tương đồng của các nền văn hoá - cái có khả năng liên kết những dân tộc, những xã hội khác biệt.

Thời gian đăng:: 17-11-2015 05:08:56 AM | Đã xem: 1218 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Khổng Tử (Ảnh minh họa)

Quan niệm về thế giới và con người trong triết học Khổng Tử

Trong hệ thống triết học của Khổng Tử, quan niệm về thế giới, về con người hết sức phong phú, sâu sắc, được  thể hiện qua các phạm trù như đạo, thiên mệnh, nhân, trí,… nhằm  phản ánh đời sống và bản chất con người. Chúng luôn thâm nhập vào nhau và thâm nhập vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội bởi tác giả của chúng mong muốn giải quyết được những vấn đề lịch sử đặt ra. Do hạn chế lịch sử và lợi ích giai cấp, những tư tưởng này chứa đựng cả yếu tố tích cực và tiêu cực, những mâu thuẫn và tính không nhất quán. Song, tựu trung lại, với những đóng góp của mình, Khổng Tử xứng đáng với sự suy tôn của nhân dân Trung Hoa: người thầy của muôn đời.

Thời gian đăng:: 05-11-2015 11:22:38 PM | Đã xem: 15152 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông
Ảnh minh họa

Thiền phật giáo - Nguyên lý và một số phạm trù cơ bản

Xuất phát từ quan niệm, thế giới hiện tượng chỉ là ảo ảnh của bản thể, là vô thường nên lý tính nhận thức về thế giới này chỉ đạt tới chân lý tương đối, Thiền Phật giáo cho rằng, cái cần được nhận thức là cái thực tại tuyệt đối đứng đằng sau thế giới hiện tượng, là cái tuyệt đối phổ quát và chỉ có thể tạm biểu đạt bằng khái niệm Không  hay Chân như,… Trên cơ sở đó, Thiền Phật giáo triển khai các phạm trù về nhận thức và giải thoát rất đặc thù. Theo Thiền Phật giáo, để nhận thức được bản chất đích thực của Không nhằm đạt tới chân lý tuyệt đối thì cần phải vượt qua nhận thức lý tính bằng trực giác, gọi là trí Bát nhã (Prajna Paramita). Phân tích quan niệm của Thiền Phật giáo về quá trình nhận thức, và cùng với nó là quá trình giải thoát, tác giả muốn chỉ ra thế mạnh cũng như hạn chế của những quá trình mang tính hướng nội và cá thể này. Cũng chính vì vậy, theo tác giả, có thể lý giải được sự lan toả đang rất thành công của Thiền Phật giáo trên thế giới hiện nay.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 03:30:54 AM | Đã xem: 1955 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Lịch sử Triết học , Phương Đông

Các tin khác

  Trang trước  1 2 3 4  Trang sau
 

Bài mới nhất