QC Shop
Ảnh minh họa

Phật giáo Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa

Trong suốt hàng ngàn năm tồn tại, dù trước sau vẫn chỉ là một tôn giáo, song Phật giáo cũng đã có một số đóng góp nhất định cho dân tộc về nhiều phương diện: tham gia vào sự hình thành văn hoá, đạo đức, lối sống truyền thống của con người; làm lành mạnh hoá các quan hệ xã hội và tạo nên sự phong phú đa dạng trong bản sắc văn hoá Việt Nam. Tuy nhiên, với tính cách một tôn giáo, Phật giáo cũng có những hạn chế của nó. Hơn nữa, trong bối cảnh hiện nay, Phật giáo không tránh khỏi những tác động mạnh mẽ từ xu thế toàn cầu hoá và cơ chế thị trường. Để tiếp tục phát huy những giá trị tích cực của mình, Phật giáo ngày nay phải biết tự giữ gìn, bồi đắp và đổi mới cho phù hợp với thời đại nhằm góp phần thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh” như trước đây nó đã từng đóng góp cho “quốc thái dân an”.

Thời gian đăng:: 17-11-2015 11:18:06 AM | Đã xem: 1247 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Quan niệm của chú giải học về văn hóa

Với cách tiếp cận nhân học – văn hoá, các nhà chú giải học đã đi đến quan niệm coi văn hoá là hệ thống tư tưởng và ý nghĩa chung ở dạng tường minh hoặc tiềm ẩn nhằm giải thích thế giới và thiết định hành vi con người. Phân tích quan niệm của hai nhà chú giải học tiêu biểu – M.Heidegger và H.Gadamer về hệ thống ý nghĩa văn hoá, mối liên hệ giữa văn hoá với ngôn ngữ và hoạt động giáo dục, tính sáng tạo của ý nghĩa văn hoá, tác giả bài viết đã đưa ra kết luận sơ bộ về những hạn chế và đóng góp mới trong quan niệm của hai nhà chú giải học này về văn hoá.

Thời gian đăng:: 17-11-2015 08:57:13 AM | Đã xem: 421 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Giao lưu liên văn hóa và tiến bộ chung của các nền văn minh thế giới

Ngày nay, thế giới đang bộc lộ khuynh hướng đa dạng hoá các nền văn hoá và phát triển được xem như là sự gia tăng trong giao lưu toàn cầu một cách chặt chẽ. triết học là hạt nhân lý luận của văn hoá và là linh hồn sống của văn minh. Những nghiên cứu liên văn hoá cũng như nghiên cứu về các nền văn minh thế giới đã trở thành một lĩnh vực nghiên cứu mới và ngày càng phát triển. Bài viết này chỉ xem xét một cách vắn tắt mối quan hệ giữa sự giao lưu liên văn hoá và quá trình của các nền văn minh thế giới dựa trên ba điểm sau: (1) Giao lưu liên văn hoá là sự thúc đẩy có tính cốt tử của nền văn minh thế giới, bao hàm cả các truyền thống triết học; (2) Sự thấu hiểu liên văn hoá, tính liên văn hoá và bản sắc trong sự đa dạng của các nền văn minh thế giới; (3) Xác lập tâm thế liên văn hoá tích cực và tuân thủ nguyên tắc đạo đức trong giao lưu liên văn hoá. Có thể khẳng định rằng, trong thời đại toàn cầu hoá, một trong những vai trò quan trọng của triết học chính là đẩy mạnh nghiên cứu triết học đối với giao lưu liên văn hoá và thúc đẩy sự giao lưu hợp lý giữa các truyền thống triết học đa dạng vì mục tiêu chung của các nền văn minh thế giới.

Thời gian đăng:: 17-11-2015 08:11:44 AM | Đã xem: 711 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Giao tiếp liên văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa: Một số vấn đề triết học

Trong bài viết này, tác giả tập trung làm sáng tỏ một số khía cạnh triết học của giao tiếp liên văn hoá trong bối cảnh toàn cầu hoá trên cơ sở nhìn nhận những đóng góp và hạn chế của Wittgenstein đối với sự ra đời của triết học văn hoá. Những vấn đề triết học đó là: sự tương đồng trong tư duy và hành động của con người ở các nền văn hoá; tính đa dạng của các nền văn hoá, các thế giới quan và phương thức sống. Trên quan điểm mácxít, tác giả đã chỉ ra và phê phán những hạn chế trong quan niệm triết học của Wittgenstein; đồng thời đưa ra và luận giải những giải pháp để thực hiện giao tiếp liên văn hoá trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay.

Thời gian đăng:: 17-11-2015 05:17:19 AM | Đã xem: 1110 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Bước ngoặt tinh thần trong triết học

Trong bài viết này, tác giả cho rằng, chủ nghĩa nhân văn mới bắt nguồn từ sự tự nhận thức, vượt qua chủ nghĩa nhân văn thế tục của trí lực thời kỳ Khai sáng; rằng, chủ nghĩa nhân văn mới thể hiện tư tưởng về đạo đức phổ quát trong bối cảnh đa dạng văn hoá. Chân dung của đạo đức phổ quát chỉ có thể được phác hoạ thông qua sự đối thoại giữa các nền văn minh. Đối thoại là cách thức mang lại sự hiểu biết lẫn nhau và tạo nên cái mới của sự cùng chung sống. Tác giả khẳng định rằng, yếu tố quan trọng nhất của đối thoại văn minh là giao lưu tích hợp văn hoá. Theo đó, tầm nhìn con người vũ trụ hợp nhất được khơi nguồn từ chủ nghĩa nhân văn mới là một lối sống, một thế giới quan trong kỷ nguyên đầy hứa hẹn nhưng cũng không ít thách thức này.

Thời gian đăng:: 17-11-2015 05:04:58 AM | Đã xem: 353 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
L.Phoiơbắc (1804 - 1872)

Quan điểm của L.Phoiơbắc về văn hóa và con người

L.Phoiơbắc đã xây dựng quan điểm về con người trong trường văn hoá trên cơ sở suy ngẫm và phê phán các di sản tư tưởng trước đó. Theo ông, ý chí, tư duy và cảm xúc là những năng lực cơ bản được chế định bởi chính bản chất của con người. Nguyên lý nhân bản được L.Phoiơbắc vận dụng vào học thuyết luân lý của mình. L.Phoiơbắc đã mở cửa cho tình yêu, cho cái thiện đi vào suy tư của ông về văn hoá và con người. Mặc dù còn có một số hạn chế, song khi xem xét con người và văn hoá dưới góc độ của nguyên lý nhân bản, L.Phoiơbắc đã có những đóng góp thực sự cho việc phát triển triết học văn hoá.

Thời gian đăng:: 16-11-2015 08:37:57 AM | Đã xem: 725 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống ở Việt Nam trước tác động của toàn cầu hóa

Toàn cầu hoá là một xu thế khách quan, đã và đang tác động mạnh mẽ đến mọi mặt trong đời sống xã hội của các quốc gia, dân tộc. Xét về lĩnh vực văn hoá, toàn cầu hoá không chỉ tạo ra cơ hội cho các quốc gia, dân tộc mở rộng sự giao lưu, hiểu biết và xích lại gần nhau, mà còn đặt những giá trị văn hoá truyền thống của mỗi dân tộc trước nhiều thách thức to lớn. Để giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống của Việt Nam, theo tác giả, cần: thứ nhất, tăng cường giáo dục truyền thống lịch sử và truyền thống cách mạng của dân tộc; thứ hai, đẩy mạnh việc giáo dục pháp luật; thứ ba, xác lập bản lĩnh văn hoá Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế.

Thời gian đăng:: 16-11-2015 08:25:24 AM | Đã xem: 37109 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Toàn cầu hóa, "nguy cơ tha hóa" và vấn đề định hướng giá trị văn hóa tinh thần

Từ giữa thế kỷ XIX, khi đưa ra dự báo về xu hướng vận động và phát triển của toàn cầu hóa kinh tế, các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác đã nói đến sự vận động, biến đổi của các giá trị văn hóa tinh thần dân tộc và sự hình thành các giá trị văn hóa tinh thần nhân loại. Khi đưa ra cảnh báo về “nguy cơ tha hóa” trong đời sống văn hóa tinh thần, các ông cũng đã dự báo về xu hướng vận động, biến đổi và phát triển của các giá trị đạo đức, về định hướng phát triển các giá trị này. Ngày nay, toàn cầu hoá theo hướng ngày càng gia tăng kinh tế tri thức, với bản chất và những đặc trưng riêng có, cũng đang ẩn chứa “nguy cơ tha hóa” trong đời sống văn hóa tinh thần dân tộc và nhân loại. Trong bối cảnh đó, hướng sự hình thành các giá trị văn hoá tinh thần nói chung, các giá trị đạo đức nói riêng theo hệ chuẩn Chân - Thiện – Mỹ trên cơ sở kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa tinh thần dân tộc, đồng thời tiếp thu có chọn lọc những giá trị văn hoá tinh thần mang tính thời đại chính là cơ sở đúng đắn để phát triển các giá trị đạo đức nói riêng, các giá trị văn hoá tinh thần dân tộc và nhân loại nói chung.

Thời gian đăng:: 16-11-2015 08:21:29 AM | Đã xem: 632 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Trở về tự nhiên - Một sự phản ứng của nền văn minh

Tuy có mức độ khác nhau, song “trở về với tự nhiên” là xu hướng chung của con người trong các nền văn minh. Trong bài viết này, tác giả đã phân tích xu hướng quay về với thiên nhiên trong nền văn minh cổ đại; phân tích quan niệm của triết học Mác, của triết học phương Tây hiện đại và quan niệm đạo đức sinh thái mới về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên trong nền văn minh công nghiệp. Theo tác giả, mong muốn trở về sống hoà mình vào thiên nhiên là đặc trưng của nền văn minh xanh. Cuối cùng, tác giả khẳng định rằng, phát triển bền vững là chiến lược đúng đắn nhất của nhân loại; rằng, một trong những cơ sở để thực hiện sự phát triển bền vững chính là năng lực của con người trong việc nhận thức đúng và hành động phù hợp với quy luật của giới tự nhiên.

Thời gian đăng:: 14-11-2015 09:05:04 AM | Đã xem: 848 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Một số "rào cản" cần vượt qua để phát triển đối với các dân tộc châu Á trong bối cảnh toàn cầu hóa

Về một phương diện nào đó, có thể nói, ảnh hưởng của nền văn hoá Khổng giáo, Phật giáo, Lão giáo, Ấn Độ giáo,… cùng với những điều kiện xã hội, tự nhiên (sinh thái) khác biệt đã tạo ra những “rào cản” về mặt văn hoá - xã hội đối với các dân tộc châu Á, trong đó có Việt Nam, khi hội nhập với thế giới. Với những “rào cản” này, các dân tộc châu Á không dễ dàng tiếp nhận toàn cầu hoá. Do vậy, để có thể vượt qua những “rào cản” này khi hội nhập với thế giới, các dân tộc châu Á không chỉ cần phải tự tin, vững bước phát triển và mạnh dạn hiện đại hoá, mà còn cần phải biết điều chỉnh cả thái độ lẫn đường lối, chính sách để khai thác tốt những cơ hội mới do toàn cầu hoá hiện nay mang lại.

Thời gian đăng:: 14-11-2015 08:50:39 AM | Đã xem: 728 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Những quan niệm khác nhau trong lịch sử triết học về bản chất, con đường nhận thức và tiêu chuẩn của chân lý

Trong bài viết này, tác giả đã phân tích một số quan niệm khác nhau trong lịch sử triết học về bản chất, con đường nhận thức và tiêu chuẩn của chân lý. Đồng thời, tác giả cũng khẳng định rằng, trên cơ sở kế thừa những giá trị và khắc phục những hạn chế của các trào lưu triết học trước đó, triết học Mác - Lênin đã xây dựng quan niệm đúng đắn, khoa học về các vấn đề trên. Đặc biệt, với việc khẳng định nhận thức là sự phản ánh hiện thực khách quan bởi con người, chỉ rõ con đường biện chứng của nhận thức và thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý…, triết học Mác - Lênin thực sự có những đóng góp quan trọng vào sự phát triển lý luận nhận thức.

Thời gian đăng:: 14-11-2015 08:16:12 AM | Đã xem: 816 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Học thuyết đấu tranh giai cấp - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn hiện nay

Những người khám phá ra quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập từ T.Hốpxơ, J.J.Rútxô tới I.Cantơ và G.Hêgen coi đấu tranh giữa các lực lượng xã hội là động lực phát triển xã hội, nhưng đều cân bằng hai vế “thống nhất” và “đấu tranh” của quy luật này. C.Mác và Ph.Ăngghen, vì cần tập hợp giai cấp công nhân trong cuộc đấu tranh đánh đổ chủ nghĩa tư bản nên về sách lược, đã nhấn mạnh khía cạnh “đấu tranh” hơn “thống nhất”. Do vậy, về nguyên tắc, cần cân bằng hai vế của quy luật trên trong giải quyết các vấn đề xã hội. Việc nhấn mạnh “đấu tranh” hay “thống nhất” chỉ là sách lược. Việt Nam hiện nay không nên coi nhẹ đấu tranh nhưng không nên cường điệu đấu tranh giai cấp, mà nên coi trọng sự thống nhất, giữ gìn đại đoàn kết dân tộc.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 09:53:06 AM | Đã xem: 1075 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Tư tưởng Nho giáo về gia đình và việc xây dựng gia đình mới ở Việt Nam hiện nay

Được ví như cái nước nhỏ, Nho giáo cho rằng, gia đình có vị trí quan trọng trong sự ổn định của xã hội. Vì vậy, những hành vi ứng xử và giao tiếp của mỗi thành viên trong gia đình được Nho giáo quy định chặt chẽ, phụ thuộc vào danh phận mỗi người. Những quy định này, nếu loại bỏ những yếu tố bảo thủ, mất dân chủ thì cho đến nay, vẫn còn có giá trị. Do đó, kế thừa những tư tưởng tích cực của Nho giáo về gia đình trong việc xây dựng gia đình mới ở Việt Nam hiện nay nhằm thực hiện thành công xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, là việc làm cần thiết.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 09:27:15 AM | Đã xem: 618 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Cấu trúc lưỡng hợp trong bản sắc văn hóa Việt Nam

Cấu trúc lưỡng hợp là một đặc điểm trong bản sắc văn hoá Việt Nam. Cấu trúc lưỡng hợp, trong ý niệm ứng xử, biểu hiện ở quan hệ cha – con, cá nhân – cộng đồng; trong ý niệm thẩm mỹ, biểu hiện ở quan hệ giữa danh và thực, giữa nội dung và hình thức… Như vậy, cấu trúc lưỡng hợp trong bản sắc văn hoá Việt Nam là sự dung nạp hai mặt văn hoá trái ngược nhau để tạo nên hai nhân tố cấu thành của cùng một nền văn hoá. Vấn đề đặt ra là, cần chỉ rõ cái được, cái hạn chế của xã hội truyền thống và hiện đại; tìm cách thiết lập một lối sống hoàn thiện hơn, một nền văn minh mới dựa vững chắc trên cơ sở những giá trị truyền thống mang bản sắc văn hoá của dân tộc Việt Nam.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 07:04:55 AM | Đã xem: 554 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Một số mâu thuẫn nảy sinh trong quá trình xây dựng lối sống mới ở nước ta hiện nay

Quá trình xây dựng lối sống mới ở nước ta hiện nay đang gặp phải một số mâu thuẫn. Đó là, thứ nhất, mâu thuẫn giữa yêu cầu kế thừa, phát huy giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc với xu hướng phủ nhận những phẩm chất đó; thứ hai, mâu thuẫn giữa yêu cầu kế thừa, phát huy giá trị văn hoá truyền thống với xu hướng phương Tây hoá; thứ ba, mâu thuẫn giữa yêu cầu kế thừa, phát huy giá trị văn hoá truyền thống với xu hướng bảo thủ, phục cổ. Để “hoá giải” các mâu thuẫn đó, đồng thời đảm bảo mục tiêu xây dựng lối sống mới, hiện đại, văn minh và mang đậm bản sắc dân tộc, chúng ta cần quán triệt, cả trong nhận thức và hành động, yêu cầu có tính nguyên tắc của Đảng là kế thừa các giá trị văn hoá truyền thống của dân tộc kết hợp với tiếp thu những tinh hoa văn hoá của nhân loại.

                                                          

Thời gian đăng:: 01-11-2015 06:38:52 AM | Đã xem: 685 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Văn hóa kinh doanh và một số giải pháp xây dựng văn hóa kinh doanh Việt Nam

Văn hoá kinh doanh là một phương diện của văn hoá xã hội, được thể hiện trong lĩnh vực kinh doanh. Văn hoá kinh doanh được cấu thành từ nhiều yếu tố và đóng vai trò rất quan trọng trong các hoạt động sản xuất, kinh doanh. Để xây dựng và phát huy vai trò của văn hoá kinh doanh mang sắc thái Việt Nam, theo tác giả, cần: thứ nhất, tạo môi trường thuận lợi cho văn hoá kinh doanh Việt Nam hình thành và phát triển; thứ hai, xây dựng và phát huy văn hoá doanh nghiệp; thứ ba, xây dựng và bồi dưỡng một đội ngũ đông đảo những doanh nhân có văn hoá.

Thời gian đăng:: 31-10-2015 09:51:55 AM | Đã xem: 7921 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Văn hóa và văn hóa chính trị từ cách nhìn tiếp cận của triết học chính trị mácxít

Văn hoá là phạm trù Người, là sự kết tinh toàn bộ giá trị, phương thức sống, năng lực hoạt động và trình độ phát triển của chính con người. Nó vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Văn hoá chính trị là bản chất – linh hồn của xã hội – con người, bản chất – linh hồn của dân tộc. Do vậy, xây dựng văn hoá chính trị là xây dựng một nền chính trị khoa học – cách mạng – nhân văn; đồng thời, là nhu cầu tất yếu và bức xúc của sự nghiệp cách mạng nước ta hiện nay.

Thời gian đăng:: 31-10-2015 09:00:51 AM | Đã xem: 2005 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Sự gắn kết giữa kinh tế và văn hóa - Chìa khóa cho sự phát triển lâu bền của xã hội

Ngày nay, sự phát triển của một quốc gia  không chỉ đơn thuần phụ thuộc vào mức độ tăng trưởng kinh tế, sự phát triển khoa học – kỹ thuật và công nghệ mà còn phụ thuộc vào chất lượng cuộc sống, vào sự giàu có cả vật chất và tinh thần. Do đó, văn hoá là một yếu tố không thể thiếu trong chiến lược phát triển lâu bền của mỗi quốc gia. Việt Nam hiện đang xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, văn hoá, đặc biệt là văn hoá truyền thống cần phải đóng vai trò điều tiết tinh thần cho sự phát triển này.

 

Thời gian đăng:: 31-10-2015 06:55:02 AM | Đã xem: 1924 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Sigmund Freud

Văn hóa dưới cái nhìn phân tâm học của S.Phrớt

Phrớt là người đã hướng tới việc nghiên cứu cái vô thức trong đời sống tâm lý con người và sáng tạo ra phương pháp phân tâm học. Ông đưa ra cách tiếp cận phân tâm học với văn hoá, mô tả sự xung đột của văn hoá với con người; đồng thời, phác hoạ nên bức tranh về nhân cách năng động hơn, phức tạp hơn, đầy những mâu thuẫn và xung đột hơn so với tâm lý học cổ điển. Tuy nhiên, cách tiếp cận phân tâm học đã dẫn Phrớt tới chỗ hiểu sai về bản chất của văn hoá, trộn lẫn lao động với bản tính tự nhiên của con người. Tựu trung lại, học thuyết của Phrớt không thoát khỏi những bế tắc.

Thời gian đăng:: 25-10-2015 09:19:33 AM | Đã xem: 574 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Bản sắc và giao lưu văn hóa - Từ góc nhìn triết học

Xét trong thực chất, cái tự nhiên Người thống nhất biểu hiện đích thực bản chất Người - đó là văn hoá. Bản sắc văn hoá của mỗi cộng đồng là sự hiện hình bản chất Người với những sắc thái riêng của cộng đồng đó. Văn hoá Việt Nam chứa đựng bản sắc dân tộc đậm nét, lắng đọng, tích tụ lại thành những giá trị truyền thống tốt đẹp. Theo tác giả, trước đây giữa các nền văn hoá luôn có sự đụng độ, song trong điều kiện hội nhập và toàn cầu hoá hiện nay, sự đối thoại và giao lưu giữa chúng trở thành một tất yếu để tồn tại và phát triển.

Thời gian đăng:: 25-10-2015 08:58:06 AM | Đã xem: 634 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
  Trang trước  1 2 3 4  Trang sau
 

Bài mới nhất