QC Shop
Thời gian đăng:: 07-03-2017 03:39:45 PM | Đã xem: 216 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Lê Quý Đôn (1726 - 1784)

Ý thức văn hoá trong “Đại Việt thông sử” của Lê Quý Đôn

Bài viết khảo cứu khía cạnh ý thức văn hoá trong những bản Chiếu thư, Tấu sớ, Hịch được ghi chép trong cuốn “Đại Việt thông sử” do Lê Quý Đôn biên soạn. Trên cơ sở xác định rằng, nội dung của ý thức văn hoá rất rộng lớn, bài viết chỉ đi vào một vài khía cạnh trong những nội dung đó. Cụ thể, đó là vấn đề ý thức mệnh trời, vấn đề ý thức lịch sử và vấn đề ý thức chủ thể (chủ quyền). Từ đó, tác giả bài viết đưa ra những nhận định, đánh giá của bản thân về ý thức văn hoá của người Việt trong thời kỳ phong kiến và trong mối tương quan với văn hoá - lịch sử Trung Quốc.

Thời gian đăng:: 07-03-2017 03:20:25 PM | Đã xem: 396 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Ảnh minh họa

Về giá trị đương đại của Nho giáo Việt Nam

So sánh với việc một số nước Đông Á đã vận dụng thành công những mặt tích cực của Nho giáo vào xây dựng và phát triển đất nước giàu mạnh, bài viết phân tích một cách ngắn gọn nhưng súc tích những giá trị đương đại của Nho giáo mà Việt Nam cần khai thác một cách hợp lý trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước. Đó là vấn đề mối quan hệ giữa Nho giáo và kinh tế, vấn đề tu dưỡng đạo đức, vấn đề tư tưởng Nho giáo về quản lý đất nước, vấn đề kết hợp giữa đạo đức và pháp luật,… Cuối cùng, bài viết khẳng định, nếu không đặt vấn đề nghiên cứu Nho giáo một cách nghiêm túc thì sẽ là cơ hội cho sự phục hồi những nhân tố tiêu cực của Nho giáo.

Thời gian đăng:: 07-03-2017 03:15:38 PM | Đã xem: 540 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Ảnh minh họa

Tư tưởng luân lý mới của các nhà Nho Duy tân trong “Tân đính luân lý giáo khoa thư”

Bài viết trình bày và phân tích những tư tưởng luân lý mới của các nhà Nho duy tân trong Tân đính luân lý giáo khoa thư. Qua những nội dung chính trong sáu trên tổng số bảy chương của cuốn sách, tác giả bài viết chỉ ra rằng, các nhà Nho duy tân của Tân đính luân lý giáo khoa thư đã phá vỡ giới hạn chật hẹp của hệ thống luân lý truyền thống Nho gia, đưa vào đó những nội dung luân lý rộng hơn, phong phú và mới mẻ hơn với một trật tự và sự kiến giải khác nhằm góp phần khích động tự hào và tự tôn dân tộc, chấn hưng dân trí, dân khí. Song, các nhà Nho duy tân vẫn bàn về luân lý mới với cách thức tư duy cũ về luân lý và do đó, cái mới trong Tân đính luân lý giáo khoa thư không đầy đủ và không triệt để.

Thời gian đăng:: 06-10-2016 03:09:50 PM | Đã xem: 193 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Nguyễn Trường Tộ

Tư tưởng của Nguyễn Trường Tộ về dân sinh và xây dựng xã hội hài hoà

Trong bài viết này, tác giả đã góp phần làm rõ thêm những nội dung cơ bản trong các tư tưởng quan trọng của Nguyễn Trường Tộ về dân sinh và xây dựng xã hội hài hoà. Điều đáng quý ở Nguyễn Trường Tộ là, ông không những đưa ra những nội dung cụ thể, rõ ràng về dân sinh, mà còn luôn trăn trở tìm kiếm các phương thức mưu sinh cho dân chúng. Đồng thời, ông còn đưa ra những tư tưởng sâu sắc về xã hội hài hoà cũng như các phương pháp để thực hiện xã hội lý tưởng. Theo tác giả, tư tưởng về dân sính và xã hội hài hoà của Nguyễn Trường Tộ đầy sức sống, có giá trị gợi mở đối với việc xây dựng một đường lối phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể của nước ta hiện nay.

Thời gian đăng:: 23-09-2016 02:20:57 PM | Đã xem: 205 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Ảnh minh họa

Vấn đề dân sinh trong Đại việt sử ký toàn thư và ý nghĩa thời đại của nó

Đại Việt sử ký toàn thư là một bộ sử lớn của Việt Nam, ghi chép lại những sự kiện lịch sử của gần 3000 năm (từ thời Hồng Bàng đến năm 1675). Đây cũng chính là kho dẫn chứng dồi dào cho vấn đề dân sinh của bài viết này. Trong bài viết này, vấn đề dân sinh được tác giả xem xét trong ba lĩnh vực: đời sống sản xuất vật chất xã hội, chính trị - xã hội và đời sống tinh thần của xã hội. Theo tác giả, nhiều triều đại phong kiến trong lịch sử Việt Nam đã ban hành và thực thi các chính sách dân sinh và an sinh xã hội, thậm chí khái niệm dân sinh cũng đã xuất hiện trong bộ sử ký này. Cuối cùng, tác giả chỉ ra bài học quý giá từ vấn đề dân sinh trong lịch sử đối với giai đoạn phát triển hiện nay ở Việt Nam.

Thời gian đăng:: 23-09-2016 02:16:44 PM | Đã xem: 217 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Ảnh minh họa

Mối quan hệ tam giáo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quốc gia độc lập thời Lý – Trần

Bài viết góp phần luận chứng một hiện tượng độc đáo, có một không hai trong lịch sử của dân tộc, đó là mối quan hệ tam giáo trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quốc gia độc lập dưới thời Lý – Trần. Theo tác giả, cả Phật giáo, Nho giáo và Đạo giáo đều được Nhà nước phong kiến sử dụng và khuyến khích phát triển; tam giáo này không chỉ ảnh hưởng và tác động lẫn nhau, mà còn cạnh tranh với nhau để giành vị trí hàng đầu.

Thời gian đăng:: 25-02-2016 03:19:59 PM | Đã xem: 428 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Ảnh minh họa

Triết lý truyền thống ở Việt Nam về vũ trụ

Bài viết phân tích triết lý truyền thống của người Việt về vũ trụ, coi vũ trụ là hệ thống toàn vẹn của những mối liên hệ nội tại vừa thống nhất và tập trung, vừa phong phú và đa dạng. Về đại thể, vũ trụ gồm 3 thể: Trời - Đất - Người. Không chỉ làm rõ thêm những đặc điểm chung trên phương diện triết lý về vũ trụ, tác giả còn xác định tính thực tiễn, giá trị thực tiễn của các quan niệm truyền thống về vũ trụ. Theo tác giả, triết lý truyền thống của ông cha ta về vũ trụ là một nhân tố quan trọng góp vào sự phát triển đời sống tinh thần của dân tộc Việt Nam, là một mạch “tinh huyết” làm nên “thần khí” văn hoá phương Đông. 

Thời gian đăng:: 25-02-2016 02:36:19 PM | Đã xem: 578 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Ảnh minh họa

Tư tưởng triết học Trần Thái Tông

Bài viết phân tích triết học Phật giáo Trần Thái Tông trên ba khía cạnh cơ bản: bản thể luận, nhận thức luận và nhân sinh quan. Theo các tác giả, Trần Thái Tông không chỉ là một vị vua anh hùng dám xả thân vì nghĩa và vì quốc gia xã tắc, mà còn là một triết gia với những tư tưởng độc đáo, đặc sắc về triết học Phật giáo. Trong đó, chúng ta phải đặc biệt kể đến sự kết hợp hài hoà giữa chủ nghĩa yêu nước với tinh thần nhập thế cao cả, đem đạo vào đời để cứu dân độ thế của ông. Giá trị của tư tưởng triết học Trần Thái Tông không chỉ là chấm dứt sự tản mát về tư tưởng giữa các dòng thiền cuối thời Lý, mà còn là một trong những tiền đề tư tưởng cho sự ra đời của Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.

Thời gian đăng:: 25-02-2016 02:31:57 PM | Đã xem: 925 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Thời gian đăng:: 27-01-2016 04:17:55 PM | Đã xem: 396 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Nguyễn Trường Tộ (1830-1871)

Về những giá trị trong tư tưởng cải cách của Nguyễn Trường Tộ

Với nhận định rằng, các tư tưởng cải cách trong lịch sử dân tộc có những giá trị thời đại nhất định và do đó, có mối liên hệ biện chứng với sự phát triển của Việt Nam hiện nay, tác giả đã khảo cứu tư tưởng cải cách của Nguyễn Trường Tộ trên 4 phương diện: 1. Tư duy chính trị mới; 2. Tư duy ngoại giao mới; 3. Tư duy văn hoá - giáo dục mới; 4. Tư duy kinh tế mới. Sau sự khảo cứu có so sánh với hiện tại đó, tác giả khẳng định những đóng góp và sức sống của những tư tưởng cải cách của Nguyễn Trường Tộ trong lịch sử dân tộc Việt Nam.

Thời gian đăng:: 27-01-2016 03:56:18 PM | Đã xem: 2164 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Tượng Trần Nhân Tông

Việt Nam hoá Phật giáo ở Trần Nhân Tông

Theo tác giả, Trần Nhân Tông là người đã tập đại thành tư tưởng thiền học của một số thiền sư Việt Nam trước đó, sáng lập nên Thiền phái Trúc Lâm và qua đó, đánh dấu một bước hoàn tất quá trình Việt Nam hoá Phật giáo. Để làm sáng tỏ vấn đề này, trước hết, tác giả phân tích tiền đề thiền học của Trần Nhân Tông cùng những thiền sư đã có ảnh hưởng lớn đến Trần Nhân Tông. Tiếp đó, tác giả phân tích ba vấn đề đặc sắc trong tư tưởng của Trần Nhân Tông: quan niệm tâm chính là Phật, học thuyết vô niệm và tinh thần nhập thế tích cực.

Thời gian đăng:: 25-01-2016 03:58:57 PM | Đã xem: 699 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Ảnh minh họa

Lưỡng đầu chế thời Lê - Trịnh và những hệ quả lịch sử của nó (kỳ 2)

Tiếp tục những vấn đề đã được phân tích ở phần thứ nhất, trong phần thứ hai của bài viết, tác giả đã luận giải sự tương tác giữa lý luận Nho giáo với thực tiễn chính trị Việt Nam từ sau khi chủ quyền quốc gia dân tộc được khôi phục; phân tích làm rõ thực chất của kết cấu lưỡng đầu chế thời Lê - Trịnh. Đồng thời, tác giả cũng đưa ra những nhận xét, đánh giá của mình về những hệ quả đa chiều do cơ chế này để lại.

Thời gian đăng:: 25-01-2016 11:17:27 AM | Đã xem: 808 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Nguyễn Trường Tộ (1830-1871)

Nguyễn Trường Tộ – một nhà tư tưởng lớn của Việt Nam trong thế kỷ XIX

Nguyễn Trường Tộ không chỉ là một nhà cải cách nổi tiếng, một người Công giáo yêu nước tha thiết, mà còn là một nhà tư tưởng lớn của Việt Nam trong thế kỷ XIX. Đó cũng chính là những nội dung mà bài viết này đề cập. Mặc dù bị hạn chế bởi thế giới quan duy tâm tôn giáo, nhưng Nguyễn Trường Tộ đã có những tư tưởng triết học đặc sắc về nhân sinh, xã hội… so với các nhà tư tưởng Việt Nam cùng thời. Bên cạnh đó, ông còn đưa ra không ít những kiến nghị trong nhiều lĩnh vực, từ khoa học tự nhiên đến khoa học xã hội, quốc phòng, ngoại giao…

Thời gian đăng:: 25-01-2016 10:53:41 AM | Đã xem: 760 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Ảnh minh họa

Lưỡng đầu chế thời Lê - Trịnh và những hệ quả lịch sử của nó (Kỳ 1)

Trong phần thứ nhất của bài viết, tác giả đã phân tích để làm rõ hơn quá trình xuất hiện và duy trì cơ chế lưỡng đầu về quyền lực chính trị ở Việt Nam từ thế kỷ XVI – XVIII. Theo tác giả, “lưỡng đầu chế” thời Lê - Trịnh không phải là cơ chế phân quyền, cũng không phải là cơ chế tản quyền, là mà một trạng thái tồn tại đặc thù, kết quả của sự đấu tranh, chuyển hoá giữa xu thế tản quyền và xu thế tập quyền.  

Thời gian đăng:: 21-01-2016 02:50:04 PM | Đã xem: 1198 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Phan Bội Châu

Quan niệm của Phan Bội Châu về dân quyền

 Bài viết trình bày và phân tích tư tưởng của Phan Bội Châu về dân quyền, cũng như ý nghĩa của tư tưởng dân quyền đó đối với việc thực hiện “quốc quyền”, tức là quyền độc lập, tự chủ của dân tộc Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XX. Tiếp đó, bài viết trình bày và phân tích tư tưởng của Phan Bội Châu cho rằng, muốn thực hiện được quốc quyền, chế độ chính trị của Việt Nam khi đó phải chuyển từ quân quyền sang dân quyền theo xu thế phát triển tất yếu của thời đại, với việc nâng cao dân trí thông qua giáo dục.

Thời gian đăng:: 20-01-2016 03:42:01 PM | Đã xem: 632 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Tượng Phan Bội Châu

Tư tưởng của Phan Bội Châu về nội lực

  Bài viết tập trung phân tích quan điểm của Phan Bội Châu về nội lực và vai trò của nội lực trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc của Việt Nam. Trong đó, tác giả làm rõ những nội dung cơ bản trong tư tưởng của Phan Bội Châu về nội lực, như tư tưởng về tự lực tự cường, dựa vào sức dân, phát huy truyền thống đoàn kết, xây dựng dân chủ, nâng cao dân trí,… để tiến hành đấu tranh giải phóng dân tộc. Theo tác giả, mặc dù không tránh khỏi những hạn chế do điều kiện khách quan và chủ quan, song tư tưởng của Phan Bội Châu về nội lực chứa đựng những yếu tố hợp lý, có giá trị và ý nghĩa nhất định.

Thời gian đăng:: 25-11-2015 10:59:57 AM | Đã xem: 1111 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Ảnh minh họa

Nội dung và đặc điểm tư tưởng chính trị Việt Nam cuối thế kỷ XIX - đầu thế kỷ XX qua các nhà tư tưởng tiêu biểu

Bài viết phân tích và làm sáng tỏ một số nội dung, đặc điểm cơ bản của tư tưởng chính trị Việt Nam cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX qua các nhà tư tưởng tiêu biểu; trong đó, tập trung vào một số nội dung chính, như tư tưởng về tự cường dân tộc, nâng cao dân trí, bồi dưỡng sức dân, truyền bá tư tưởng dân chủ tư sản… Theo tác giả, mặc dù có những nội dung mới, cách mạng và tiến bộ, song do điều kiện lịch sử cũng như lập trường và tầm nhìn của các nhà tư tưởng, tư tưởng chính trị Việt Nam giai đoạn này còn có những biểu hiện dao động, mơ hồ, thậm chí có lúc đi đến thoả hiệp.

Thời gian đăng:: 25-11-2015 10:53:39 AM | Đã xem: 2518 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Ảnh minh họa

Tư tưởng triết học của các nhà sử học Việt Nam thế kỷ XV - XVII

Trong bài viết này, chúng tôi trình bày và phân tích tư tưởng triết học của các sử gia Việt Nam thế kỷ XV – XVII qua tác phẩm Đại Việt sử ký toàn thư. Đó là các tư tưởng về sự vận động xã hội là do trời định; về vấn đề dân tộc, đất nước; về vai trò của nhân dân trong lịch sử; về quy luật xây dựng một xã hội thanh bình, thịnh trị. Theo đó, những tư tưởng này không chỉ có giá trị trong lịch sử mà còn có ý nghĩa đối với cả ngày nay.

Thời gian đăng:: 24-11-2015 02:42:36 PM | Đã xem: 451 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam
Nguyễn Trãi (1380-1442)

Về tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi

Tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi (1380 – 1442)  là một triết lý sâu sắc, cốt lõi, bao trùm toàn bộ cuộc đời ông. Bài viết đã phân tích tư tưởng nhân nghĩa trên nhiều khía cạnh: nhân nghĩa là thương dân, vì dân, an dân; nhân nghĩa là sự khoan dung, độ lượng; nhân nghĩa là lý tưởng xây dựng đất nước thái bình… Tư tưởng nhân nghĩa của Nguyễn Trãi kế thừa quan điểm nhân nghĩa Nho giáo, nhưng đã được mở rộng, phát triển hơn, tạo nên dấu ấn đặc sắc trong lịch sử tư tưởng Việt Nam.

Thời gian đăng:: 24-11-2015 11:05:46 AM | Đã xem: 18865 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học Việt Nam

Các tin khác

1 2 3 4  Trang sau
 

Bài mới nhất