QC Shop
Ảnh minh họa

Giao tiếp liên văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa: Một số vấn đề triết học

Trong bài viết này, tác giả tập trung làm sáng tỏ một số khía cạnh triết học của giao tiếp liên văn hoá trong bối cảnh toàn cầu hoá trên cơ sở nhìn nhận những đóng góp và hạn chế của Wittgenstein đối với sự ra đời của triết học văn hoá. Những vấn đề triết học đó là: sự tương đồng trong tư duy và hành động của con người ở các nền văn hoá; tính đa dạng của các nền văn hoá, các thế giới quan và phương thức sống. Trên quan điểm mácxít, tác giả đã chỉ ra và phê phán những hạn chế trong quan niệm triết học của Wittgenstein; đồng thời đưa ra và luận giải những giải pháp để thực hiện giao tiếp liên văn hoá trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay.

Thời gian đăng:: 11-10-2018 12:17:00 AM | Đã xem: 2713 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Bước ngoặt tinh thần trong triết học

Trong bài viết này, tác giả cho rằng, chủ nghĩa nhân văn mới bắt nguồn từ sự tự nhận thức, vượt qua chủ nghĩa nhân văn thế tục của trí lực thời kỳ Khai sáng; rằng, chủ nghĩa nhân văn mới thể hiện tư tưởng về đạo đức phổ quát trong bối cảnh đa dạng văn hoá. Chân dung của đạo đức phổ quát chỉ có thể được phác hoạ thông qua sự đối thoại giữa các nền văn minh. Đối thoại là cách thức mang lại sự hiểu biết lẫn nhau và tạo nên cái mới của sự cùng chung sống. Tác giả khẳng định rằng, yếu tố quan trọng nhất của đối thoại văn minh là giao lưu tích hợp văn hoá. Theo đó, tầm nhìn con người vũ trụ hợp nhất được khơi nguồn từ chủ nghĩa nhân văn mới là một lối sống, một thế giới quan trong kỷ nguyên đầy hứa hẹn nhưng cũng không ít thách thức này.

Thời gian đăng:: 11-10-2018 12:04:00 AM | Đã xem: 974 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
L.Phoiơbắc (1804 - 1872)

Quan điểm của L.Phoiơbắc về văn hóa và con người

L.Phoiơbắc đã xây dựng quan điểm về con người trong trường văn hoá trên cơ sở suy ngẫm và phê phán các di sản tư tưởng trước đó. Theo ông, ý chí, tư duy và cảm xúc là những năng lực cơ bản được chế định bởi chính bản chất của con người. Nguyên lý nhân bản được L.Phoiơbắc vận dụng vào học thuyết luân lý của mình. L.Phoiơbắc đã mở cửa cho tình yêu, cho cái thiện đi vào suy tư của ông về văn hoá và con người. Mặc dù còn có một số hạn chế, song khi xem xét con người và văn hoá dưới góc độ của nguyên lý nhân bản, L.Phoiơbắc đã có những đóng góp thực sự cho việc phát triển triết học văn hoá.

Thời gian đăng:: 17-09-2018 03:37:00 AM | Đã xem: 3317 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Phật giáo Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa

Trong suốt hàng ngàn năm tồn tại, dù trước sau vẫn chỉ là một tôn giáo, song Phật giáo cũng đã có một số đóng góp nhất định cho dân tộc về nhiều phương diện: tham gia vào sự hình thành văn hoá, đạo đức, lối sống truyền thống của con người; làm lành mạnh hoá các quan hệ xã hội và tạo nên sự phong phú đa dạng trong bản sắc văn hoá Việt Nam. Tuy nhiên, với tính cách một tôn giáo, Phật giáo cũng có những hạn chế của nó. Hơn nữa, trong bối cảnh hiện nay, Phật giáo không tránh khỏi những tác động mạnh mẽ từ xu thế toàn cầu hoá và cơ chế thị trường. Để tiếp tục phát huy những giá trị tích cực của mình, Phật giáo ngày nay phải biết tự giữ gìn, bồi đắp và đổi mới cho phù hợp với thời đại nhằm góp phần thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh” như trước đây nó đã từng đóng góp cho “quốc thái dân an”.

Thời gian đăng:: 03-07-2018 06:18:00 AM | Đã xem: 3172 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Ý thức toàn cầu và vai trò của triết học trong việc xây dựng ý thức toàn cầu

Toàn cầu hoá là một xu thế tất yếu, khách quan; nó vừa có mặt tích cực, vừa có mặt tiêu cực và đặt ra cho tất cả các quốc gia, dân tộc cả những vận hội lẫn những thách thức. Việc nhận thức những vấn đề toàn cầu đòi hỏi phải có ý thức toàn cầu. Ý thức toàn cầu, theo tác giả, có các đặc trưng: 1/ Phản ánh uy thế của các giá trị toàn nhân loại; 2/ Nó phải được chỉnh lý một cách căn bản trong sự tự ý thức của từng dân tộc cũng như của từng cá nhân; 3/ Có tính khoa học cao. Để xây dựng ý thức toàn cầu, triết học đóng vai trò đặc biệt quan trọng. Vai trò này thể hiện ở hai chức năng cơ bản của nó: chức năng thế giới quan và chức năng phương pháp luận.

Thời gian đăng:: 03-07-2018 06:05:00 AM | Đã xem: 1326 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Về việc tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong xây dựng nền đạo đức mới ở nước ta hiện nay

Chủ động xây dựng nền đạo đức mới là một trong những yêu cầu, nhiệm vụ quan trọng của sự nghiệp đổi mới đất nước hiện nay. Trong bài viết này, trên cơ sở phân tích một cách khách quan sự biến động của đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường, tác giả đã luận chứng một số giải pháp căn bản để tạo ra bước chuyển mạnh mẽ trong việc xây dựng nền đạo đức mới ở nước ta. Những giải pháp đó là: 1/ Xác lập nhanh và vững chắc thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; 2/ Xây dựng hệ giá trị và chuẩn mực xã hội mới làm cơ sở đánh giá và điều chỉnh đạo đức; 3/ Chuyển hoá lý tưởng đạo đức thành thực tiễn đạo đức và 4/ Tăng cường nêu gương hình tượng nhân cách đạo đức.

Thời gian đăng:: 03-07-2018 05:54:00 AM | Đã xem: 1489 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Mấy suy nghĩ về việc đổi mới ý thức pháp luật ở nước ta hiện nay

Trong công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay, vấn đề đổi mới và nâng cao ý thức pháp luật đóng vai trò quan trọng trong việc tạo ra những thay đổi tích cực trong đời sống pháp luật. Để đổi mới ý thức pháp luật đó, cần phải có sự nghiên cứu chuyên sâu về phương diện lý luận, nhìn nhận ý thức pháp luật và vấn đề đổi mới nó từ góc độ triết học. Trong bài viết này, tác giả đã cố gắng luận giải tính tất yếu phải đổi mới ý thức pháp luật, những nội dung cần đổi mới và một số xu hướng đổi mới ý thức pháp luật ở nước ta hiện nay.

Thời gian đăng:: 03-07-2018 05:18:00 AM | Đã xem: 2603 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Công bằng, dân chủ và bình đẳng giới ở Việt Nam

Từ quan niệm về công bằng, bình đẳng và dân chủ trong đời sống kinh tế - xã hội và trên cơ sở làm rõ những điều kiện để thực hiện chúng, tác giả bài viết đã luận giải việc thực hiện nguyên tắc công bằng, dân chủ và bình đẳng xã hội với tư cách cơ sở nền tảng để thực hiện bình đẳng giới. Tập trung phân tích vấn đề công bằng và bình đẳng về cơ hội, tác giả bài viết đã làm rõ vai trò của nhà nước trong việc tạo ra các cơ hội về kinh tế, chính trị, cơ hội tiếp cận với các quỹ phúc lợi công cộng. Làm rõ thực trạng việc thực hiện công bằng, dân chủ và bình đẳng giới ở Việt Nam, chỉ ra những bất cập giữa luật pháp, các chính sách của Nhà nước và việc thực thi những vấn đề này trên thực tế, tác giả bài viết đã nêu lên những nguyên nhân khách quan, chủ quan của nó và đề xuất một số kiến nghị với Nhà nước.

Thời gian đăng:: 03-07-2018 05:13:00 AM | Đã xem: 3487 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Mối quan hệ giữa các nền văn hóa, văn minh trong kỷ nguyên toàn cầu từ cách tiếp cận triết học

Trong bài viết này, khi chỉ ra bản chất của những mâu thuẫn giữa các nền văn hoá, văn minh; sự khác nhau giữa tôn giáo và văn minh; nguyên nhân của sự xung đột giữa các tôn giáo, sắc tộc, giữa các cộng đồng dân tộc, tác giả đã đi đến khẳng định rằng, sự phát triển của văn hoá, văn minh không những không làm sâu sắc thêm mâu thuẫn giữa các cộng đồng xã hội, mà trái lại, còn là điều kiện để các dân tộc xích lại gần nhau hơn. Giải quyết mối quan hệ giữa các nền văn hoá, văn minh trong bối cảnh toàn cầu hoá đã trở thành xu thế khách quan, tất yếu luôn cần đến cách tiếp cận triết học, bởi chính cách tiếp cận này cho chúng ta thấy được cả mặt tích cực lẫn mặt tiêu cực của một quá trình – tiếp thu những thành tựu văn hoá, văn minh nhân loại, đồng thời giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.

Thời gian đăng:: 09-05-2018 05:02:00 AM | Đã xem: 2291 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Vai trò của pháp luật đối với việc hình thành và phát triển ý thức đạo đức ở nước ta hiện nay

Trong đời sống xã hội, pháp luật có vai trò đặc biệt quan trọng. Nó là phương tiện không thể thiếu, bảo đảm cho sự tồn tại, vận hành bình thường của xã hội nói chung và của nền đạo đức nói riêng. Pháp luật không chỉ là một công cụ quản lý nhà nước hữu hiệu, mà còn tạo môi trường thuận lợi cho sự phát triển của ý thức đạo đức, làm lành mạnh hoá đời sống xã hội và góp phần bồi đắp nên những giá trị mới. Trong công cuộc đổi mới đất nước hiện nay, việc tăng cường vai trò của pháp luật được đặt ra như một tất yếu khách quan. Điều đó không chỉ nhằm mục đích xây dựng một xã hội có trật tự, kỷ cương, văn minh, mà còn hướng đến bảo vệ và phát triển các giá trị chân chính, trong đó có ý thức đạo đức.

Thời gian đăng:: 09-05-2018 04:51:00 AM | Đã xem: 36388 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Quan niệm của chú giải học về văn hóa

Với cách tiếp cận nhân học – văn hoá, các nhà chú giải học đã đi đến quan niệm coi văn hoá là hệ thống tư tưởng và ý nghĩa chung ở dạng tường minh hoặc tiềm ẩn nhằm giải thích thế giới và thiết định hành vi con người. Phân tích quan niệm của hai nhà chú giải học tiêu biểu – M.Heidegger và H.Gadamer về hệ thống ý nghĩa văn hoá, mối liên hệ giữa văn hoá với ngôn ngữ và hoạt động giáo dục, tính sáng tạo của ý nghĩa văn hoá, tác giả bài viết đã đưa ra kết luận sơ bộ về những hạn chế và đóng góp mới trong quan niệm của hai nhà chú giải học này về văn hoá.

Thời gian đăng:: 09-05-2018 03:57:00 AM | Đã xem: 1777 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
I.Cantơ (1724 - 1804)

Vấn đề giá trị đạo đức trong đạo đức học Cantơ

Hướng tới việc giải quyết những vấn đề nảy sinh trong cuộc sống và hoạt động thực tiễn của con người, khi xây dựng đạo đức học của mình, I.Cantơ đã đưa ra một quan niệm độc đáo về giá trị đạo đức để trên cơ sở đó, đánh giá hành vi ứng xử  của con người. Khác với các nhà triết học trước ông và đương thời với ông, I.Cantơ không gắn giá trị đạo đức với Hạnh phúc, tức là với sự thoả mãn các nhu cầu hưởng thụ cá nhân. Với ông, hành vi đạo đức là hành vi thực hiện “bổn phận vì bổn phận”. Coi thực hiện bổn phận đạo đức là sự tuân thủ “mệnh lệnh tuyệt đối”, I.Cantơ đi đến kết luận: “Mệnh lệnh tuyệt đối” là chuẩn mực duy nhất để đánh giá hành vi đạo đức của con người. Thế nhưng, ông đã tự mâu thuẫn với chính mình khi cho rằng, một mặt, “mệnh lệnh tuyệt đối” vừa là nguyên tắc tối cao, vừa là nguyên tắc phổ biến, nghĩa là phải trở thành cái có ích; mặt khác, giá trị đạo đức phải giả định quan hệ không vụ lợi với thực tại. Khắc phục được mâu thuẫn này, quan niệm của I.Cantơ về giá trị đạo đức có thể trở thành cơ sở để xây dựng một nền đạo đức chung cho toàn nhân loại.

Thời gian đăng:: 19-04-2018 03:34:00 AM | Đã xem: 2220 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Toàn cầu hóa, "nguy cơ tha hóa" và vấn đề định hướng giá trị văn hóa tinh thần

Từ giữa thế kỷ XIX, khi đưa ra dự báo về xu hướng vận động và phát triển của toàn cầu hóa kinh tế, các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác đã nói đến sự vận động, biến đổi của các giá trị văn hóa tinh thần dân tộc và sự hình thành các giá trị văn hóa tinh thần nhân loại. Khi đưa ra cảnh báo về “nguy cơ tha hóa” trong đời sống văn hóa tinh thần, các ông cũng đã dự báo về xu hướng vận động, biến đổi và phát triển của các giá trị đạo đức, về định hướng phát triển các giá trị này. Ngày nay, toàn cầu hoá theo hướng ngày càng gia tăng kinh tế tri thức, với bản chất và những đặc trưng riêng có, cũng đang ẩn chứa “nguy cơ tha hóa” trong đời sống văn hóa tinh thần dân tộc và nhân loại. Trong bối cảnh đó, hướng sự hình thành các giá trị văn hoá tinh thần nói chung, các giá trị đạo đức nói riêng theo hệ chuẩn Chân - Thiện – Mỹ trên cơ sở kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa tinh thần dân tộc, đồng thời tiếp thu có chọn lọc những giá trị văn hoá tinh thần mang tính thời đại chính là cơ sở đúng đắn để phát triển các giá trị đạo đức nói riêng, các giá trị văn hoá tinh thần dân tộc và nhân loại nói chung.

Thời gian đăng:: 04-04-2018 03:21:00 AM | Đã xem: 1772 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Trở về tự nhiên - Một sự phản ứng của nền văn minh

Tuy có mức độ khác nhau, song “trở về với tự nhiên” là xu hướng chung của con người trong các nền văn minh. Trong bài viết này, tác giả đã phân tích xu hướng quay về với thiên nhiên trong nền văn minh cổ đại; phân tích quan niệm của triết học Mác, của triết học phương Tây hiện đại và quan niệm đạo đức sinh thái mới về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên trong nền văn minh công nghiệp. Theo tác giả, mong muốn trở về sống hoà mình vào thiên nhiên là đặc trưng của nền văn minh xanh. Cuối cùng, tác giả khẳng định rằng, phát triển bền vững là chiến lược đúng đắn nhất của nhân loại; rằng, một trong những cơ sở để thực hiện sự phát triển bền vững chính là năng lực của con người trong việc nhận thức đúng và hành động phù hợp với quy luật của giới tự nhiên.

Thời gian đăng:: 31-03-2018 04:05:00 AM | Đã xem: 2130 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Một số đặc điểm trong ý thức pháp luật của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở ở nước ta hiện nay

Ý thức pháp luật của đội ngũ cán bộ cấp cơ sở có vai trò quan trọng trong việc triển khai, thực hiện, đưa pháp luật vào đời sống xã hội cơ sở. Nhìn chung, ý thức pháp luật của họ có những đặc điểm sau: thứ nhất, là sự hoà quyện, đan xen, gắn bó khăng khít giữa ý thức pháp luật cá nhân và ý thức pháp luật của nhóm xã hội; thứ hai, mang các đặc trưng của ý thức pháp luật nghề nghiệp; thứ ba, là sự phản ánh trực tiếp thực tiễn đời sống pháp luật trên địa bàn các xã, phường, thị trấn.

Thời gian đăng:: 31-03-2018 04:00:00 AM | Đã xem: 2982 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Một số "rào cản" cần vượt qua để phát triển đối với các dân tộc châu Á trong bối cảnh toàn cầu hóa

Về một phương diện nào đó, có thể nói, ảnh hưởng của nền văn hoá Khổng giáo, Phật giáo, Lão giáo, Ấn Độ giáo,… cùng với những điều kiện xã hội, tự nhiên (sinh thái) khác biệt đã tạo ra những “rào cản” về mặt văn hoá - xã hội đối với các dân tộc châu Á, trong đó có Việt Nam, khi hội nhập với thế giới. Với những “rào cản” này, các dân tộc châu Á không dễ dàng tiếp nhận toàn cầu hoá. Do vậy, để có thể vượt qua những “rào cản” này khi hội nhập với thế giới, các dân tộc châu Á không chỉ cần phải tự tin, vững bước phát triển và mạnh dạn hiện đại hoá, mà còn cần phải biết điều chỉnh cả thái độ lẫn đường lối, chính sách để khai thác tốt những cơ hội mới do toàn cầu hoá hiện nay mang lại.

Thời gian đăng:: 31-03-2018 03:50:00 AM | Đã xem: 1846 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Về mối quan hệ giữa tự do và trách nhiệm trong hôn nhân

Bài viết đề cập tới hai quan niệm về hôn nhân đang tồn tại phổ biến trong xã hội ta: quan niệm hôn nhân là sự liên kết giữa hai gia đình (nội, ngoại) và quan niệm coi hôn nhân là sự kiện có tính chất cá nhân của đôi nam nữ. Từ đó, bài viết bàn về mối quan hệ giữa tự do và trách nhiệm trong hôn nhân như là sự hoá giải hai quan niệm đối lập trên. Cụ thể, cha mẹ phải tôn trọng sự  lựa chọn của con cái trong việc kết hôn, không đem lợi ích gia đình đè bẹp lợi ích riêng của con cái trong hôn nhân. Đồng thời, con cái cần xem trọng ý kiến của cha mẹ trong việc hôn nhân của mình. Nghĩa là, từng cá nhân – cha, mẹ, con cái – bên cạnh yếu tố tình cảm, cần có trách nhiệm trong việc xây dựng gia đình ấm no, bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc.

Thời gian đăng:: 23-03-2018 07:12:00 AM | Đã xem: 2571 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Những quan niệm khác nhau trong lịch sử triết học về bản chất, con đường nhận thức và tiêu chuẩn của chân lý

Trong bài viết này, tác giả đã phân tích một số quan niệm khác nhau trong lịch sử triết học về bản chất, con đường nhận thức và tiêu chuẩn của chân lý. Đồng thời, tác giả cũng khẳng định rằng, trên cơ sở kế thừa những giá trị và khắc phục những hạn chế của các trào lưu triết học trước đó, triết học Mác - Lênin đã xây dựng quan niệm đúng đắn, khoa học về các vấn đề trên. Đặc biệt, với việc khẳng định nhận thức là sự phản ánh hiện thực khách quan bởi con người, chỉ rõ con đường biện chứng của nhận thức và thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý…, triết học Mác - Lênin thực sự có những đóng góp quan trọng vào sự phát triển lý luận nhận thức.

Thời gian đăng:: 23-03-2018 03:16:00 AM | Đã xem: 2853 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Đạo đức mới - đạo đức cách mạng từ các cách tiếp cận khác nhau

Đạo đức là một trong những quan hệ chủ yếu của đời sống xã hội và được xem xét dưới nhiều góc độ khác nhau. Trong bài viết này, chúng tôi muốn phân tích khái niệm đạo đức mới - đạo đức cách mạng mà Hồ Chí Minh khởi xướng và cùng Đảng ta xây dựng dưới góc độ nhận thức luận, giá trị nhân cách và chức năng cơ bản; qua đó, chỉ ra những đặc trưng cũng như những yếu tố cơ bản cấu thành nội hàm của khái niệm này.

Thời gian đăng:: 17-03-2018 04:36:00 AM | Đã xem: 9278 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Dư luận xã hội có phải là một bộ phận của ý thức xã hội?

Dư luận xã hội có hình thức biểu hiện, đối tượng phản ánh và chủ thể của nó. Dư luận xã hội là một dạng tồn tại đặc biệt của ý thức xã hội, hiện diện trong từng  hình thái ý thức xã hội. Mặc dù dựa trên nền tảng tinh thần là ý thức xã hội và  có tác động trở lại đối với ý thức xã hội, song dư luận xã hội không phải là một bộ phận của ý thức xã hội, càng không phải là một hình thái ý thức xã hội. Nó là một hiện tượng thuộc lĩnh vực tinh thần của đời sống xã hội, mang bản chất xã hội. Dư luận xã hội gắn bó chặt chẽ với thực tiễn, là “cầu nối” giữa ý thức xã hội và hành động xã hội.

Thời gian đăng:: 02-02-2018 03:55:00 AM | Đã xem: 5547 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học

Các tin khác

1 2 3 4 5 6 7  Trang sau
 

Bài mới nhất