QC Shop
Ảnh minh họa

Về tính nhân văn trong văn hóa Việt Nam

Tính nhân văn trong văn hoá Việt Nam được thể hiện trên nhiều khía cạnh. Trong bài viết này, chúng tôi muốn đề cập tới hai đặc trưng cơ bản: sự khoan dung và tinh thần yêu nước. Điều đó thể hiện ở những nội dung như sự bản địa hoá, sự thích nghi hoá các giá trị văn hoá ngoại lai vào văn hoá bản địa; sự hỗn dung các tôn giáo; sự chủ động trong thế bị động tiếp nhận các giá trị văn hoá hay thương yêu đồng bào, sẵn sàng hy sinh vì đất nước, vì sự tự do của dân tộc… Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, tính nhân văn của văn hoá Việt Nam đã góp phần khẳng định bản sắc văn hoá của dân tộc Việt Nam trong sự giao lưu, tiếp biến với các nền văn hoá khác trong khu vực và trên thế giới. Trong điều kiện hiện nay, việc phát huy hơn nữa tính nhân văn của văn hoá Việt Nam sẽ góp phần khẳng định bản sắc văn hoá Việt Nam trước nguy cơ hoà tan của xu thế hội nhập, nêu cao giá trị Việt Nam trên trường quốc tế.

 

Thời gian đăng:: 22-11-2015 01:28:53 PM | Đã xem: 3036 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Từ đạo hiếu truyền thống, nghĩ về đạo hiếu ngày nay

“Hiếu” được hình thành từ xa xưa, gắn liền với phong tục thờ cúng tổ tiên, về sau được Nho giáo phát triển và thể chế hoá thành chuẩn mực đạo đức. Về cơ bản, nội dung phạm trù “hiếu” mang một ý nghĩa tích cực, đó là bổn phận làm con phải có hiếu với cha mẹ. Trong việc thực hành đạo hiếu, người Việt Nam chịu nhiều ảnh hưởng của Nho giáo, song đạo hiếu ở Việt Nam vẫn có nét đặc sắc riêng, không hà khắc và cứng nhắc như trong quan niệm của Nho giáo. Đặc biệt, truyền thống “hiếu” của dân tộc được kế thừa và nâng cao trong tư tưởng và nhân cách Hồ Chí Minh. Ở Người, phạm trù “hiếu” được chuyển đổi mang tính cách mạng. Trong điều kiện hiện nay, tác giả cho rằng, chúng ta cần tiếp tục khẳng định vai trò của chữ “hiếu” trong gia đình cũng như ngoài xã hội; kế thừa, phát triển “hiếu” theo tinh thần Hồ Chí Minh, gắn với yêu cầu của xây dựng gia đình văn hoá mới.

Thời gian đăng:: 22-11-2015 12:31:11 PM | Đã xem: 5547 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Phương pháp tiếp cận của triết học so sánh Đông - Tây: Lịch sử vấn đề và triển vọng

Triết học so sánh Đông – Tây với tư cách lĩnh vực chuyên ngành tập trung chủ yếu vào nghiên cứu so sánh giữa các nền triết học phương Đông và phương Tây xuất hiện vào những năm 20 của thế kỷ XIX ở châu Âu, sau đó là ở các quốc gia thuộc phương Đông. Kết quả chủ yếu mà triết học so sánh Đông – Tây đã đạt được là làm rõ những điểm tương đồng và dị biệt giữa các nền triết học này. Sự phát triển rộng rãi của chuyên ngành này đã dẫn đến sự hình thành môn triết học liên văn hoá vào thập kỷ cuối của thế kỷ XX. Phương pháp tiếp cận của triết học so sánh Đông – Tây chủ yếu tập trung vào những vấn đề, như nguồn tư liệu của các nền triết học, sự phát triển của mô hình so sánh, phương pháp so sánh các nền triết học, những đặc điểm và quy tắc của đối thoại triết học liên văn hoá.

Thời gian đăng:: 22-11-2015 12:02:16 PM | Đã xem: 1677 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Tác động của toàn cầu hóa đến truyền thống cần cù, tiết kiệm của dân tộc Việt Nam

Với bề dày lịch sử hàng ngàn năm, dân tộc Việt Nam đã xây dựng cho mình một hệ thống các giá trị truyền thống, trong đó có đức tính cần cù và tiết kiệm. Trong điều kiện hiện nay, toàn cầu hoá, trước hết là toàn cầu hoá kinh tế, đã và đang tác động mạnh mẽ đến các giá trị đó theo những chiều hướng khác nhau, cả tích cực lẫn tiêu cực. Khi đất nước còn nghèo, hơn nữa, còn phải vượt qua muôn vàn thách thức mà quá trình toàn cầu hoá đặt ra, chúng ta cần tiếp tục phát huy đức tính cần cù và tiết kiệm, gắn cần cù với tiết kiệm. Đó vừa là cách để chúng ta khẳng định và giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, vừa là phương thức tăng cường nội lực nhằm tạo đà cho sự phát triển ổn định và bền vững của đất nước.

Thời gian đăng:: 22-11-2015 11:57:28 AM | Đã xem: 1758 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Vai trò của tư duy biện chứng duy vật đối với sinh viên đại học nước ta

Tư duy biện chứng duy vật có vai trò to lớn đối với nhận thức và hoạt động thực tiễn của sinh viên. Cụ thể là, nó giúp sinh viên khắc phục lối tư duy siêu hình, phiến diện… để có thể xem xét đối tượng một cách đúng đắn, toàn diện; khắc phục tư tưởng bảo thủ, trì trệ và thái độ định kiến với cái mới; tránh sự phỏng đoán thiếu cơ sở khoa học và nguy cơ rơi vào ảo tưởng; nhìn nhận đối tượng một cách khách quan và khoa học; giúp việc học tập và nghiên cứu các môn khoa học khác có hiệu quả hơn, đồng thời có khả năng gắn kết lý luận với thực tiễn, gắn học với hành.

Thời gian đăng:: 21-11-2015 01:33:31 PM | Đã xem: 23229 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Về môi trường văn hóa và môi trường văn hóa ở Việt Nam

Bài viết đã đề cập đến hai nội dung cơ bản: một là, môi trường văn hoá; hai là, môi trường văn hoá ở Việt Nam hiện nay. Theo tác giả, việc sử dụng lý thuyết môi trường văn hoá là một cách kiến giải mới, một phương án tư duy mới về những vấn đề quen thuộc. Đặc biệt, tác giả đã sử dụng một lượng thông tin rất phong phú để lý giải môi trường văn hoá Việt Nam từ các phương diện: tư tưởng – lý luận, kinh tế – xã hội, đời sống tinh thần xã hội. Trên cơ sở đó, tác giả đưa ra kết luận rằng, nét chủ đạo của môi trường văn hoá Việt Nam hiện nay là tốt đẹp và lành mạnh.

Thời gian đăng:: 21-11-2015 12:34:26 PM | Đã xem: 6099 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Về tính quy luật của sự hình thành hệ giá trị và chuẩn mực đạo đức mới

Một trong những vấn đề được coi là có ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệp xây dựng đạo đức hiện nay là hình thành hệ giá trị và chuẩn mực đạo đức mới. Để giải quyết vấn đề này, trên bình diện lý luận, cần phân tích toàn diện và đầy đủ những nhân tố tác động đến quá trình hình thành hệ giá trị và chuẩn mực đạo đức mới; trong đó, kinh tế thị trường, tiến bộ công nghệ, giao lưu văn hoá là những nhân tố cơ bản nhất. Việc phân tích tính quy định của những nhân tố đó sẽ làm bộc lộ những tính quy luật của sự hình thành hệ giá trị và chuẩn mực đạo đức mới cả về mặt nội dung, vị trí, cả về mặt giải pháp xây dựng, hoàn thiện hệ giá trị và chuẩn mực đạo đức mới.

Thời gian đăng:: 21-11-2015 12:05:07 PM | Đã xem: 1702 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Toàn cầu hóa và nguy cơ suy thoái đạo đức, lối sống con người Việt Nam hiện nay

Toàn cầu hoá là một xu thế khách quan, có tác động mạnh mẽ đến mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi cá nhân con người. Sự tác động của nó có tính hai mặt: tích cực và tiêu cực. Tác động tiêu cực của toàn cầu hoá dẫn đến nhiều nguy cơ mà trong bài viết này, chúng tôi muốn làm rõ, do nhiều nguyên nhân, dẫn đến nguy cơ suy thoái đạo đức, lối sống của con người Việt Nam hiện nay.

Thời gian đăng:: 20-11-2015 10:59:13 AM | Đã xem: 2740 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Về vai trò của đạo đức tôn giáo trong đời sống xã hội

Hiện nay, trên tinh thần đổi mới nhận thức về tôn giáo, Đảng và Nhà nước ta đã nhận định tôn giáo là nhu cầu của một bộ phận nhân dân, trong tôn giáo có những giá trị tốt đẹp về đạo đức, văn hoá. Vấn đề đạo đức tôn giáo đã được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Các giáo lý tôn giáo đều chứa đựng một số giá trị đạo đức nhân bản rất hữu ích cho việc xây dựng nền đạo đức mới và nhân cách con người Việt Nam hiện nay. Giá trị lớn nhất của đạo đức tôn giáo là góp phần duy trì đạo đức xã hội, hoàn thiện nhân cách cá nhân, hướng con người đến Chân – Thiện – Mỹ. Tuy nhiên, đạo đức tôn giáo cũng còn nhiều yếu tố tiêu cực, nó hướng con người đến hạnh phúc hư ảo và làm mất tính chủ động, sáng tạo của con người. Vấn đề đặt ra là, cần nhận diện đúng vai trò của đạo đức tôn giáo nhằm phát huy những giá trị tốt đẹp của tôn giáo và hạn chế những tác động tiêu cực của nó đối với việc hoàn thiện nhân cách con người Việt Nam hiện nay.

Thời gian đăng:: 20-11-2015 10:56:06 AM | Đã xem: 12925 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Triết học nghệ thuật của Selinh

Trong bài viết này, tác giả đã đưa ra và phân tích quá trình hình thành và phát triển tư tưởng của Selinh về nghệ thuật qua các giai đoạn: triết học tự nhiên, triết học tiên nghiệm, triết học đồng nhất, triết học tự do và mặc khải. Trên bình diện triết học nghệ thuật, Selinh không chỉ là một mắt xích, một vòng khâu trong tiến trình phát triển của triết học cổ điển Đức, mà còn là sự tiếp nối, sự vượt qua Cantơ, Phíchtơ và là một trong những tiền đề xuất phát của mỹ học Hêghen. Với những đóng góp đó, Selinh đã trở thành một trong những nhà lập luận của chủ nghĩa lãng mạn Đức. Trong bài viết này, tác giả cũng đã đưa ra những đánh giá về hạn chế và đóng góp của Selinh từ lập trường mỹ học mácxít.

Thời gian đăng:: 20-11-2015 10:41:01 AM | Đã xem: 1236 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Vấn đề văn hóa và con người trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta

Trong điều kiện hiện nay, văn hoá và con người đang được các quốc gia trên thế giới coi là nguồn nội lực quan trọng của chiến lược phát triển bền vững. Ở Việt Nam, văn hoá và con người được xác định vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội. Nhưng, cần phải thấy rằng, bên cạnh những điểm mạnh, tích cực, văn hoá và con người Việt Nam hiện vẫn còn một số yếu kém cần được nhận diện, phân tích và khắc phục. Có như vậy, văn hoá mới thực sự phát huy vai trò nền tảng của nội lực, con người mới thực sự là nhân tố quyết định của nội lực. Nhiệm vụ quan trọng hiện nay của chúng ta là xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc theo định hướng xã hội chủ nghĩa; trong đó, xây dựng con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa là vấn đề trung tâm. 

Thời gian đăng:: 18-11-2015 04:25:03 PM | Đã xem: 6806 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Giao lưu liên văn hóa và tiến bộ chung của các nền văn minh thế giới

Ngày nay, thế giới đang bộc lộ khuynh hướng đa dạng hoá các nền văn hoá và phát triển được xem như là sự gia tăng trong giao lưu toàn cầu một cách chặt chẽ. triết học là hạt nhân lý luận của văn hoá và là linh hồn sống của văn minh. Những nghiên cứu liên văn hoá cũng như nghiên cứu về các nền văn minh thế giới đã trở thành một lĩnh vực nghiên cứu mới và ngày càng phát triển. Bài viết này chỉ xem xét một cách vắn tắt mối quan hệ giữa sự giao lưu liên văn hoá và quá trình của các nền văn minh thế giới dựa trên ba điểm sau: (1) Giao lưu liên văn hoá là sự thúc đẩy có tính cốt tử của nền văn minh thế giới, bao hàm cả các truyền thống triết học; (2) Sự thấu hiểu liên văn hoá, tính liên văn hoá và bản sắc trong sự đa dạng của các nền văn minh thế giới; (3) Xác lập tâm thế liên văn hoá tích cực và tuân thủ nguyên tắc đạo đức trong giao lưu liên văn hoá. Có thể khẳng định rằng, trong thời đại toàn cầu hoá, một trong những vai trò quan trọng của triết học chính là đẩy mạnh nghiên cứu triết học đối với giao lưu liên văn hoá và thúc đẩy sự giao lưu hợp lý giữa các truyền thống triết học đa dạng vì mục tiêu chung của các nền văn minh thế giới.

Thời gian đăng:: 17-11-2015 02:11:44 PM | Đã xem: 1231 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Giao tiếp liên văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa: Một số vấn đề triết học

Trong bài viết này, tác giả tập trung làm sáng tỏ một số khía cạnh triết học của giao tiếp liên văn hoá trong bối cảnh toàn cầu hoá trên cơ sở nhìn nhận những đóng góp và hạn chế của Wittgenstein đối với sự ra đời của triết học văn hoá. Những vấn đề triết học đó là: sự tương đồng trong tư duy và hành động của con người ở các nền văn hoá; tính đa dạng của các nền văn hoá, các thế giới quan và phương thức sống. Trên quan điểm mácxít, tác giả đã chỉ ra và phê phán những hạn chế trong quan niệm triết học của Wittgenstein; đồng thời đưa ra và luận giải những giải pháp để thực hiện giao tiếp liên văn hoá trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay.

Thời gian đăng:: 17-11-2015 11:17:19 AM | Đã xem: 2010 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Nhân ái - Một giá trị văn hóa truyền thống cần kế thừa và phát huy trong việc xây dựng lối sống ở Việt Nam hiện nay

Với một điều kiện lịch sử, hoàn cảnh tự nhiên – xã hội đặc biệt, nhân ái là một giá trị tinh thần cơ bản trong văn hoá truyền thống của người Việt Nam. Nó thấm sâu trong các quan hệ từ trong gia đình đến xóm làng, cộng đồng xã hội; từ trong sinh hoạt đời thường đến sản xuất, đấu tranh chống giặc ngoại xâm, đối xử với tù binh chiến tranh. Qua những thời kỳ lịch sử khác nhau, lòng nhân ái có những nội dung mới, song về cơ bản, vẫn giữ được nét đặc sắc riêng; là cơ sở quan trọng để thiết lập mối quan hệ giữa người với người. Vì vậy, ở giai đoạn hiện nay, trong việc xây dựng lối sống mới để đáp ứng được sự phát triển đất nước, chúng ta không thể không kế thừa giá trị cao cả này.

Thời gian đăng:: 17-11-2015 11:09:10 AM | Đã xem: 6088 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học
Ảnh minh họa

Bước ngoặt tinh thần trong triết học

Trong bài viết này, tác giả cho rằng, chủ nghĩa nhân văn mới bắt nguồn từ sự tự nhận thức, vượt qua chủ nghĩa nhân văn thế tục của trí lực thời kỳ Khai sáng; rằng, chủ nghĩa nhân văn mới thể hiện tư tưởng về đạo đức phổ quát trong bối cảnh đa dạng văn hoá. Chân dung của đạo đức phổ quát chỉ có thể được phác hoạ thông qua sự đối thoại giữa các nền văn minh. Đối thoại là cách thức mang lại sự hiểu biết lẫn nhau và tạo nên cái mới của sự cùng chung sống. Tác giả khẳng định rằng, yếu tố quan trọng nhất của đối thoại văn minh là giao lưu tích hợp văn hoá. Theo đó, tầm nhìn con người vũ trụ hợp nhất được khơi nguồn từ chủ nghĩa nhân văn mới là một lối sống, một thế giới quan trong kỷ nguyên đầy hứa hẹn nhưng cũng không ít thách thức này.

Thời gian đăng:: 17-11-2015 11:04:58 AM | Đã xem: 692 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
L.Phoiơbắc (1804 - 1872)

Quan điểm của L.Phoiơbắc về văn hóa và con người

L.Phoiơbắc đã xây dựng quan điểm về con người trong trường văn hoá trên cơ sở suy ngẫm và phê phán các di sản tư tưởng trước đó. Theo ông, ý chí, tư duy và cảm xúc là những năng lực cơ bản được chế định bởi chính bản chất của con người. Nguyên lý nhân bản được L.Phoiơbắc vận dụng vào học thuyết luân lý của mình. L.Phoiơbắc đã mở cửa cho tình yêu, cho cái thiện đi vào suy tư của ông về văn hoá và con người. Mặc dù còn có một số hạn chế, song khi xem xét con người và văn hoá dưới góc độ của nguyên lý nhân bản, L.Phoiơbắc đã có những đóng góp thực sự cho việc phát triển triết học văn hoá.

Thời gian đăng:: 16-11-2015 02:37:57 PM | Đã xem: 2028 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống ở Việt Nam trước tác động của toàn cầu hóa

Toàn cầu hoá là một xu thế khách quan, đã và đang tác động mạnh mẽ đến mọi mặt trong đời sống xã hội của các quốc gia, dân tộc. Xét về lĩnh vực văn hoá, toàn cầu hoá không chỉ tạo ra cơ hội cho các quốc gia, dân tộc mở rộng sự giao lưu, hiểu biết và xích lại gần nhau, mà còn đặt những giá trị văn hoá truyền thống của mỗi dân tộc trước nhiều thách thức to lớn. Để giữ gìn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống của Việt Nam, theo tác giả, cần: thứ nhất, tăng cường giáo dục truyền thống lịch sử và truyền thống cách mạng của dân tộc; thứ hai, đẩy mạnh việc giáo dục pháp luật; thứ ba, xác lập bản lĩnh văn hoá Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế.

Thời gian đăng:: 16-11-2015 02:25:24 PM | Đã xem: 52086 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Học thuyết đấu tranh giai cấp - Một số vấn đề lý luận và thực tiễn hiện nay

Những người khám phá ra quy luật thống nhất và đấu tranh giữa các mặt đối lập từ T.Hốpxơ, J.J.Rútxô tới I.Cantơ và G.Hêgen coi đấu tranh giữa các lực lượng xã hội là động lực phát triển xã hội, nhưng đều cân bằng hai vế “thống nhất” và “đấu tranh” của quy luật này. C.Mác và Ph.Ăngghen, vì cần tập hợp giai cấp công nhân trong cuộc đấu tranh đánh đổ chủ nghĩa tư bản nên về sách lược, đã nhấn mạnh khía cạnh “đấu tranh” hơn “thống nhất”. Do vậy, về nguyên tắc, cần cân bằng hai vế của quy luật trên trong giải quyết các vấn đề xã hội. Việc nhấn mạnh “đấu tranh” hay “thống nhất” chỉ là sách lược. Việt Nam hiện nay không nên coi nhẹ đấu tranh nhưng không nên cường điệu đấu tranh giai cấp, mà nên coi trọng sự thống nhất, giữ gìn đại đoàn kết dân tộc.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 03:53:06 PM | Đã xem: 4238 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Tư tưởng Nho giáo về gia đình và việc xây dựng gia đình mới ở Việt Nam hiện nay

Được ví như cái nước nhỏ, Nho giáo cho rằng, gia đình có vị trí quan trọng trong sự ổn định của xã hội. Vì vậy, những hành vi ứng xử và giao tiếp của mỗi thành viên trong gia đình được Nho giáo quy định chặt chẽ, phụ thuộc vào danh phận mỗi người. Những quy định này, nếu loại bỏ những yếu tố bảo thủ, mất dân chủ thì cho đến nay, vẫn còn có giá trị. Do đó, kế thừa những tư tưởng tích cực của Nho giáo về gia đình trong việc xây dựng gia đình mới ở Việt Nam hiện nay nhằm thực hiện thành công xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, là việc làm cần thiết.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 03:27:15 PM | Đã xem: 1337 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Triết học Văn hóa
Ảnh minh họa

Những suy tư của E.Suriô về đối tượng mỹ học và sáng tạo nghệ thuật

Theo E.Suriô, khoa học thẩm mỹ là khoa học vũ trụ nhằm nghiên cứu mối quan hệ của con người với thế giới nói chung. Cùng với việc xác định đối tượng của mỹ học, ông còn rất chú trọng đến vấn đề bản chất của nghệ thuật. E.Suriô đã đúng khi ông kết hợp sáng tạo nghệ thuật với lao động, quan tâm nhiều đến sự thống nhất giữa nghệ sĩ và tác phẩm. Mặc dù rất cố gắng, song E.Suriô vẫn không đạt được mục đích dẫn dắt mỹ học duy tâm vào con đường khoa học nghiêm ngặt. Chỉ có mỹ học mácxít mới thật sự đưa mỹ học trở thành một khoa học.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 02:11:26 PM | Đã xem: 814 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tinh thần , Đạo đức học, Mỹ học

Các tin khác

  Trang trước  1 2 3 4 5 6 7  Trang sau
 

Bài mới nhất