QC Shop
Ảnh minh họa

Một số yếu tố bên ngoài tác động đến sự phát triển của toán học

Tập trung phân tích sự tác động của thực tiễn xã hội, của các khoa học khác, của văn hoá và triết học đến sự phát triển của toán học, tác giả đã khẳng định: cũng như tất cả các khoa học khác, toán học không thể phát triển được nếu không dựa vào các yếu tố bên ngoài này, nhất là triết học duy vật biện chứng và đến lượt mình, sự phát triển của toán học đã dẫn đến sự hợp tác và tương tác ngày càng sâu rộng hơn của nó với thực tiễn xã hội, với các ngành khoa học khác, nhất là các ngành khoa học xã hội – những ngành mới đối với các ứng dụng toán học.

Thời gian đăng:: 25-11-2015 11:04:10 AM | Đã xem: 1409 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Giáo dục đạo đức sinh thái vì sự phát triển bền vững cho con người và giới tự nhiên

Giáo dục đạo đức sinh thái vì sự phát triển bền vững cho con người và giới tự nhiên, trước hết phải xuất phát từ sự nhận thức đúng đắn mối quan hệ giữa con người và tự nhiên, xây dựng một cách có ý thức hoạt động thực tiễn của con người phù hợp với quy luật của tự nhiên. Giáo dục đạo đức sinh thái phải được coi là một quá trình giáo dục về nhận thức khoa học, đạo đức, thẩm mỹ, chính trị trong lĩnh vực sinh thái nhằm trang bị cho con người khả năng chủ động, tích cực tham gia vào hoạt động cải tạo, bảo vệ môi trường tự nhiên trên cơ sở nắm vững ý thức đạo đức sinh thái, quan hệ đạo đức sinh thái, hành vi đạo đức sinh thái.

Thời gian đăng:: 24-11-2015 04:08:31 PM | Đã xem: 1842 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Nhận thức - Đồ thức - Tính khách quan(*)

Trong hoạt động nhận thức, con người không chỉ tiếp nhận thông tin tập hợp thành “bản mã tín hiệu”, mà còn lý giải ý nghĩa của nó. Cái “bản mã tín hiệu” đó chính là đồ thức nhận thức. Đồ thức nhận thức là phương thức tiến hành nhận thức và biểu đạt tri thức của con người. Nó vừa biểu hiện tính chỉnh thể của các yếu tố trong quá trình nhận thức, vừa chỉ ra phương thức tồn tại và phát triển cơ bản của nhận thức. Theo tác giả, quá trình chủ thể nhận thức xuất phát từ những đồ thức chung và thông qua sự điều chỉnh từng bước để nắm bắt đúng đối tượng biểu hiện một cách cụ thể nhận thức của con người đi từ tính chủ quan đến tính khách quan như thế nào.

Thời gian đăng:: 24-11-2015 10:20:12 AM | Đã xem: 1337 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
Ảnh minh họa

Lôgíc mờ và ứng dụng của nó trong trí tuệ nhân tạo

Bài viết giới thiệu lôgíc mờ – một khuynh hướng lôgíc phi cổ điển, trong đó tập trung vào một số vấn đề cơ bản nhất: khái niệm tập mờ và hàm đặc trưng; khái niệm lôgíc mờ, chủ yếu là lôgíc mệnh đề mờ và một số quy tắc lôgíc mệnh đề mờ. Trên cơ sở đó, tác giả phân tích vai trò, ứng dụng của lôgíc mờ trong việc xác lập hệ điều khiển mờ, một thành tựu trí tuệ nhân tạo. Theo tác giả, nhờ sử dụng được các kinh nghiệm vận hành đối tượng và xử lý điều khiển của các chuyên gia trong thuật toán điều khiển, hệ điều khiển mờ có khả năng tiến gần với tư duy điều khiển của con người.

Thời gian đăng:: 23-11-2015 10:02:03 AM | Đã xem: 3262 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
Ảnh minh họa

Về khái niệm "lôgíc hình thức"

Trong bài viết này, tác giả đã trình bày quan điểm của mình về khái niệm “lôgíc hình thức”. Dựa vào việc phân tích “tính hình thức” của tư duy trong quan hệ với nội dung tư duy ở đối tượng của lôgíc hình thức, các hình thức suy luận và các quy luật cơ bản của tư duy, kể cả các phán đoán phức, tác giả đã luận chứng để làm rõ rằng, trong các sách giáo khoa lôgíc học hiện nay, tư duy được nghiên cứu chủ yếu về mặt hình thức, còn mặt nội dung chiếm địa vị thứ yếu; rằng, trong lôgíc hình thức, tính đúng đắn của tư duy có tính thứ nhất, được coi trọng xem xét hơn, nhưng chỉ là điều kiện cần, còn điều kiện đủ để tư duy nhận thức được chân lý khách quan là tính chân thực về mặt nội dung của nó.

Thời gian đăng:: 22-11-2015 01:25:00 PM | Đã xem: 7484 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
Ảnh minh họa

Vai trò sáng tạo của tư duy toán học trong nhận thức khoa học

Để làm rõ vai trò sáng tạo của tư duy toán học trong nhận thức khoa học, trong bài viết này, tác giả đã đưa ra và luận giải sự thay đổi vai trò của toán học trong lịch sử nhận thức khoa học từ lập trường của chủ nghĩa duy vật biện chứng. Từ chỗ là công cụ chỉnh lý các luận điểm có được từ nhận thức kinh nghiệm, toán học đã đưa ra các dự đoán vượt trước cho những phát kiến mang tính lý luận. Từ chỗ là công cụ chế biến thông tin, toán học đã tham gia vào quá trình nhận thức quy luật. Và, từ chỗ là công cụ bổ trợ cho nghiên cứu, toán học đã trở thành phương tiện nghiên cứu được sử dụng thường xuyên và nhiều khi là công cụ duy nhất có hiệu lực trong hoạt động khoa học.

Thời gian đăng:: 21-11-2015 01:20:47 PM | Đã xem: 2440 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Phát triển bền vững trên nền tảng sự đồng tiến hóa giữa con người và tự nhiên

Môi trường tự nhiên là điều kiện sống vô cùng cần thiết và không thể thay thế đối với con người. Trong điều kiện hiện nay, khi mà vấn đề môi trường sống đã trở thành một vấn đề toàn cầu, cả hai khuynh hướng hoặc là tuyệt đối hoá yêu cầu bảo vệ môi trường đến mức cực đoan, hoặc là chỉ quan tâm đến tăng trưởng kinh tế đều không đáp ứng được nhu cầu phát triển của xã hội hiện đại. Bởi vậy, phát triển bền vững, trong đó bảo đảm sự kết hợp hài hoà giữa mục tiêu kinh tế, mục tiêu xã hội và mục tiêu bảo vệ môi trường, là sự lựa chọn đúng đắn và phù hợp với quy luật khách quan. Nền tảng của sự phát triển bền vững chính là dựa trên sự đồng tiến hoá giữa con người và tự nhiên. Triết lý của các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác đã chỉ rõ cơ sở hiện thực của chiến lược phát triển bền vững; nó không chỉ khẳng định vai trò của con người, mà còn làm nổi bật sự quy định lẫn nhau của lịch sử tự nhiên và lịch sử xã hội, sự đồng tiến hoá của con người và tự nhiên.  

Thời gian đăng:: 21-11-2015 12:40:33 PM | Đã xem: 971 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Phán đoán đơn trong lôgíc học hình thức truyền thống: Một số vấn đề cần quan tâm

Bài viết đã phân tích hai vấn đề: phán đoán đơn nào là đối tượng nghiên cứu của lôgíc học hình thức truyền thống và tính chu diên của các danh từ trong phán đoán đơn. Theo tác giả, trong các loại phán đoán đã có giá trị, phán đoán chưa có giá trị, phán đoán không tất nhiên và phán đoán tất nhiên, lôgíc học hình thức truyền thống chỉ nghiên cứu phán đoán đã có giá trị và phán đoán tất nhiên. Đặc biệt, tác giả đã luận chứng để làm rõ ý kiến cho rằng, S chu diên trong công thức phán đoán toàn thể, không chu diên trong công thức phán đoán bộ phận, còn P chu diên trong công thức phán đoán phủ định, riêng trong hai công thức phán đoán " SÎ P và $ S Î P thì P không chu diên.

Thời gian đăng:: 18-11-2015 05:01:26 PM | Đã xem: 6811 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
Ảnh minh họa

Cơ sở triết học phương Đông trong lý luận y học cổ truyền phương Đông về sức khỏe và bệnh tật

Dựa trên cơ sở của triết học phương Đông, đặc biệt là triết học Trung Quốc cổ đại, người phương Đông cổ xưa quan niệm về sức khoẻ và bệnh tật tương đối toàn diện. Họ coi sức khoẻ của con người không chỉ đơn thuần là sự cường tráng về thể chất mà còn là sự thoải mái cả về đời sống tinh thần. Từ việc chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng tới sức khoẻ và bệnh tật của con người như di truyền, môi trường tự nhiên, xã hội, các nhà lý luận y học cổ truyền phương Đông đã đưa ra những phương pháp chẩn đoán, điều trị, dự phòng bệnh tật và nâng cao sức khoẻ cho con người hết sức độc đáo và hữu hiệu mà cho đến nay vẫn còn giá trị. Vì vậy, việc nghiên cứu và kế thừa các tinh hoa của y học cổ truyền phương Đông trong quá trình phát triển nền y học nước nhà hiện này là điều cần thiết.

Thời gian đăng:: 17-11-2015 11:12:56 AM | Đã xem: 2468 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Một số nguyên tắc phương pháp luận căn bản của việc giải quyết mối quan hệ giữa hiện đại hóa xã hội và môi trường sinh thái

Giải quyết mối quan hệ giữa hiện đại hoá xã hội và môi trường sinh thái hiện là một yêu cầu bức xúc trong quá trình phát triển của mọi quốc gia trên thế giới. Trong bài viết này, tác giả đã luận chứng một số nguyên tắc phương pháp luận căn bản để giải quyết hiệu quả mối quan hệ giữa hiện đại hoá xã hội và môi trường sinh thái. Các nguyên tắc đó là: thứ nhất, nguyên tắc thay đổi nhận thức; thứ hai, nguyên tắc lợi ích; thứ ba, nguyên tắc tăng trưởng kinh tế gắn liền với cải thiện và bảo vệ môi trường sinh thái; thứ tư, nguyên tắc công nghệ tiên tiến.

Thời gian đăng:: 16-11-2015 03:16:53 PM | Đã xem: 1331 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Đại lượng biến thiên trong toán học và ý nghĩa của nó trong nhận thức khoa học

Trong toán học, các đại lượng biến thiên và các đại lượng bất biến luôn có mối quan hệ hữu cơ, mật thiết trên nền tảng là sự thống nhất giữa hai mặt đối lập: biến thiên và bất biến. Các đại lượng biến thiên xuất hiện trước hết là do nhu cầu của toán học, nhưng suy cho cùng, cũng là do nhu cầu thực tiễn. Chúng được sử dụng để nghiên cứu sự chuyển động của các vật thể, xem xét các phép biến hình,… Với vai trò đó, chúng đã trở thành công cụ thuận lợi cho việc giải quyết những vấn đề có liên quan đến thực tiễn do các khoa học đặt ra và là bằng chứng chứng minh tính hiện thực của khoa học toán học trừu tượng.

Thời gian đăng:: 06-11-2015 11:32:24 AM | Đã xem: 3087 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Về đạo đức môi trường

Con người cư xử với tự nhiên như thế nào là vấn đề đã được đặt ra trong lịch sử. Hiện nay, trước tình trạng ngày càng xấu đi của môi trường, vấn đề xây dựng đạo đức môi trường (hay rộng hơn là đạo đức sinh thái) càng được thế giới đặc biệt coi trọng; hơn thế, còn trở thành một tiêu chuẩn không thể thiếu của chiến lược phát triển bền vững. Ở Việt Nam, thái độ của con người với tự nhiên cần được điều chỉnh theo hướng tích cực hơn. Theo chúng tôi, để công tác bảo vệ môi trường thực sự có hiệu quả, việc áp dụng những giải pháp kinh tế - kỹ thuật là rất cần thiết; đồng thời, những giải pháp nâng cao đạo đức môi trường cũng phải được chú ý đặc biệt. Bên cạnh đó, cần phải đưa yêu cầu bảo vệ môi trường thành một tiêu chí đánh giá đạo đức con người.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 02:03:07 PM | Đã xem: 3345 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Những giải pháp chủ yếu nhằm sử dụng có hiệu quả hơn nhân tố xã hội - nhân văn trong quản lý nhà nước về tài nguyên thiên nhiên và môi trường

Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường là một trong những nhiệm vụ quan trọng, được tiến hành trên cơ sở sử dụng hai nhóm công cụ cơ bản: Công cụ kỹ thuật và công cụ xã hội - nhân văn. Nhóm công cụ xã hội - nhân văn bao gồm: luật pháp, kinh tế, con người và văn hoá. Mỗi một công cụ xã hội - nhân văn này có những chức năng cụ thể; song, giữa chúng có sự gắn bó chặt chẽ, bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau. Bởi vậy, để nâng cao hiệu qủa của hoạt động quản lý nhà nước đối với tài nguyên, môi trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển bền vững, cần sử dụng một cách đồng bộ và hợp lý các công cụ xã hội - nhân văn đó.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 12:45:09 PM | Đã xem: 1290 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Lôgíc mờ

Tham vọng của các nhà lôgíc học và công nghệ thông tin muốn sáng tạo nên những máy móc thông minh có khả năng xử lý thông tin như bộ óc con người. Để hiện thực hoá điều đó, năm 1965, Lotfi Zadeh - nhà toán học, lôgíc học người Hà Lan đã xây dựng thành công lý thuyết tập mờ và hệ thống lôgíc mờ. Khái niệm “tập mờ” là sự tổng quát hoá khái niệm “tập rõ”. Nếu tập rõ được xác định bởi các tính chất chính xác thì ngược lại, tập mờ lại được xác định bởi các tính chất không rõ ràng, không chính xác. Trong lôgíc cổ điển, giá trị chân lý của một mệnh đề hoặc là 1 (khi nó đúng), hoặc là 0 (khi nó sai). Nhưng, trong lôgíc mờ, giá trị chân lý của một mệnh đề là một số nằm trong khoảng [0,1]. Chính vì thế, các hệ lôgíc mờ có giá trị ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 12:06:29 PM | Đã xem: 1164 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
Ảnh minh họa

Thông tin xã hội và vai trò của nó trong quản lý xã hội

Thông tin xã hội có nội dung rất đa dạng và phức tạp. Đối với quản lý xã hội, vai trò quan trọng của nó được thể hiện ở chỗ: thứ nhất, thông tin xã hội là cơ sở, điều kiện cần thiết để tiến hành quản lý xã hội; thứ hai, tuỳ theo chất lượng, nó có thể đẩy nhanh hoặc làm chậm tốc độ phát triển của hệ thống xã hội và cuối cùng, quyết định sự thành công hay thất bại của cả quá trình quản lý xã hội.

Thời gian đăng:: 25-10-2015 03:04:48 PM | Đã xem: 4489 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Thực tiễn xã hội , Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Bản chất của thông tin và kinh tế tri thức

Về bản chất, thông tin chính là sự đa dạng được phản ánh. Trong nền kinh tế tri thức, thông tin là tài nguyên quan trọng nhất. Kinh tế tri thức là ngành sản xuất thứ tư, chứ không phải là ngành sản xuất duy nhất của xã hội hiện đại. Hiện nay, nó đã và đang trở thành ngành sản xuất quan trọng nhất và giữ vị trí chủ đạo trong nền kinh tế của một số nước phát triển. Mặc dù vậy, nếu coi kinh tế tri thức như một chế độ kinh tế mới sẽ là một sai lầm về mặt lý luận và trái với thực tế lịch sử.

Thời gian đăng:: 25-10-2015 01:08:14 PM | Đã xem: 2153 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Arixtốt (Ảnh minh họa)

Về một số đặc trưng trong tam đoạn luận Al-Pharabi (So sánh với quan niệm của Arixtốt)

Khi chú giải các tác phẩm lôgíc học của Arixtốt và nghiên cứu những tư tưởng lôgíc học của những người đi trước, Al-Pharabi đã thể hiện một số quan điểm mới của mình về tam đoạn luận. Al-Pharabi giống với Arixtốt ở chỗ là, trong các phán đoán tiền đề và kết luận thì vị từ được đặt ở vị trí đầu tiên, còn chủ từ được đặt ở vị trí thứ hai. Tuy nhiên, nếu tam đoạn luận Arixtốt chủ yếu dựa vào quan hệ nội hàm, thì tam đoạn luận Al-Pharabi lại có thiên hướng hướng đến quan hệ về mặt ngoại diên giữa các thuật ngữ. Tuy có những đóng góp đáng kể vào lý thuyết tam đoạn luận, nhưng do chỉ chú ý đến việc chú giải Arixtốt, Al-Pharabi vẫn không biết đến dạng hình thứ IV của tam đoạn luận đã được C.Galen xây dựng từ thế kỷ thứ II.

Thời gian đăng:: 25-10-2015 01:04:39 PM | Đã xem: 1529 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
Ảnh minh họa

Toán học với những hiện tượng ngẫu nhiên và ý nghĩa thực tiễn của chúng

Như chúng ta đã biết, trong triết học mácxít, ngẫu nhiên và tất nhiên là một cặp phạm trù của phép biện chứng duy vật, có ý nghĩa phương pháp luận và thực tiễn rất lớn. Trên thực tế, các hiện tượng xảy ra trong thế giới xung quanh ta thật muôn hình muôn vẻ. Về đại thể, có thể phân chúng làm hai loại: một loại bao gồm các hiện tượng xảy ra có tính chất xác định và có thể biết trước, như nhật thực, nguyệt thực, sự lên xuống của thủy triều v.v., được gọi là những hiện tượng tất nhiên; loại thứ hai bao gồm những hiện tượng xảy ra tùy lúc và không thể dự đoán trước một cách chính xác, như số người sinh ra trong một ngày trên hành tinh của chúng ta, số ngày nắng, mưa trong một năm v.v., được gọi là các hiện tượng ngẫu nhiên.

Thời gian đăng:: 24-10-2015 04:12:29 PM | Đã xem: 3395 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Thời gian đăng:: 24-10-2015 04:08:45 PM | Đã xem: 1070 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
Ảnh minh họa

Một số vấn đề đạo đức nảy sinh do việc ứng dụng các thành tựu của y sinh học và công nghệ sinh học

Tiến bộ khoa học – công nghệ ở thời đại hiện nay đang đặt ra cho loài người rất nhiều vấn đề nan giải, mang tính toàn cầu, đòi hỏi các nhà  triết học phải đưa ra được những giải pháp thực sự nhân văn cho chúng. Một trong những vấn đề đó là vấn đề đạo đức do việc ứng dụng ngày càng phổ biến và với một quy mô rộng lớn các thành tựu mới của y sinh học và công nghệ sinh học đặt ra. Giải quyết vấn đề này, đạo đức sinh học cần phải được coi là một giải pháp hữu hiệu và trên thực tế, nó phải được thừa nhận với tư cách một bộ môn khoa học có hệ thống khái niệm chặt chẽ và  phổ biến. Và, do vậy, nhiệm vụ của những người làm công tác nghiên cứu và giảng dạy triết học là phải hợp tác với các nhà nghiên cứu y sinh học và các nhà y học để cùng nhau tạo dựng một lĩnh vực khoa học mới với tư cách là cơ sở nhân văn của đạo đức sinh học.

Thời gian đăng:: 24-10-2015 03:25:10 PM | Đã xem: 1266 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT

Các tin khác

  Trang trước  1 2 3  Trang sau
 

Bài mới nhất