QC Shop
Ảnh minh họa

Tư duy lôgíc - Bộ phận hợp thành của tư duy khoa học

Trong bài viết này, tác giả đã luận giải để làm rõ tư duy lôgíc là một bộ phận hợp thành của tư duy khoa học. Nói cách khác, về thực chất, tư duy khoa học chính là sự thống nhất giữa tư duy biện chứng và tư duy lôgíc; trong đó, tư duy biện chứng là phương pháp luận chỉ đạo, còn tư duy lôgíc là tổng hợp các thao tác lôgíc. Trên cơ sở luận chứng vai trò to lớn của tư duy lôgíc trong tư duy khoa học, tác giả khẳng định ý nghĩa quan trọng của việc học tập lôgíc học – giúp con người không những nắm vững, mà còn rèn luyện các kỹ năng, kỹ xảo tư duy, nâng cao khả năng vận dụng các quy luật, quy tắc của lôgíc học vào hoạt động nhận thức cũng như vận dụng các tri thức vào hoạt động thực tiễn.

Thời gian đăng:: 18-11-2015 02:26:59 AM | Đã xem: 3343 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
Ảnh minh họa

Tác động của cuộc cách mạng trong công nghệ thông tin đến lực lượng sản xuất - nhìn từ góc độ triết học

Từ góc độ triết học, tác giả bài viết đã luận giải thực chất của cuộc cách mạng trong công nghệ thông tin để trên cơ sở đó, phân tích tác động của nó đến lực lượng sản xuất trong nền kinh tế hiện đại. Là cái đóng vai trò thúc đẩy việc biến tri thức khoa học trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp (tạo dựng kinh tế tri thức, phát huy vai trò ngày càng cao của tri thức, làm cơ sở cho quá trình hội nhập và toàn cầu hoá kinh tế), công nghệ thông tin hiện đại đã tác động mạnh mẽ đến các yếu tố của lực lượng sản xuất: tạo ra những biến đổi to lớn trong phân công lao động xã hội, làm thay đổi cơ cấu lao động, làm biến đổi nội dung và tính chất của lao động.

Thời gian đăng:: 17-11-2015 03:01:03 AM | Đã xem: 5094 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Cơ sở triết học phương Đông trong lý luận y học cổ truyền phương Đông về sức khỏe và bệnh tật

Dựa trên cơ sở của triết học phương Đông, đặc biệt là triết học Trung Quốc cổ đại, người phương Đông cổ xưa quan niệm về sức khoẻ và bệnh tật tương đối toàn diện. Họ coi sức khoẻ của con người không chỉ đơn thuần là sự cường tráng về thể chất mà còn là sự thoải mái cả về đời sống tinh thần. Từ việc chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng tới sức khoẻ và bệnh tật của con người như di truyền, môi trường tự nhiên, xã hội, các nhà lý luận y học cổ truyền phương Đông đã đưa ra những phương pháp chẩn đoán, điều trị, dự phòng bệnh tật và nâng cao sức khoẻ cho con người hết sức độc đáo và hữu hiệu mà cho đến nay vẫn còn giá trị. Vì vậy, việc nghiên cứu và kế thừa các tinh hoa của y học cổ truyền phương Đông trong quá trình phát triển nền y học nước nhà hiện này là điều cần thiết.

Thời gian đăng:: 16-11-2015 11:12:56 PM | Đã xem: 1090 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Một số nguyên tắc phương pháp luận căn bản của việc giải quyết mối quan hệ giữa hiện đại hóa xã hội và môi trường sinh thái

Giải quyết mối quan hệ giữa hiện đại hoá xã hội và môi trường sinh thái hiện là một yêu cầu bức xúc trong quá trình phát triển của mọi quốc gia trên thế giới. Trong bài viết này, tác giả đã luận chứng một số nguyên tắc phương pháp luận căn bản để giải quyết hiệu quả mối quan hệ giữa hiện đại hoá xã hội và môi trường sinh thái. Các nguyên tắc đó là: thứ nhất, nguyên tắc thay đổi nhận thức; thứ hai, nguyên tắc lợi ích; thứ ba, nguyên tắc tăng trưởng kinh tế gắn liền với cải thiện và bảo vệ môi trường sinh thái; thứ tư, nguyên tắc công nghệ tiên tiến.

Thời gian đăng:: 16-11-2015 03:16:53 AM | Đã xem: 688 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Đạo đức sinh thái trong hoạt động khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường vì sự phát triển bền vững

Đạo đức sinh thái giữ vai trò quan trọng trong hoạt động khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên và bảo vệ môi trường vì sự phát triển bền vững. Nội dung của bài viết đề cập đến một số vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn của đạo đức sinh thái như: nguyên tắc của quan hệ lợi ích trong đạo đức sinh thái; những chuẩn mực của hành vi đạo đức sinh thái; những cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng các chuẩn mực đạo đức sinh thái mới; những chuẩn mực đạo đức sinh thái mới và sự biểu hiện cụ thể của chúng trong đời sống xã hội hiện nay.

Thời gian đăng:: 06-11-2015 03:11:29 AM | Đã xem: 569 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Đại lượng biến thiên trong toán học và ý nghĩa của nó trong nhận thức khoa học

Trong toán học, các đại lượng biến thiên và các đại lượng bất biến luôn có mối quan hệ hữu cơ, mật thiết trên nền tảng là sự thống nhất giữa hai mặt đối lập: biến thiên và bất biến. Các đại lượng biến thiên xuất hiện trước hết là do nhu cầu của toán học, nhưng suy cho cùng, cũng là do nhu cầu thực tiễn. Chúng được sử dụng để nghiên cứu sự chuyển động của các vật thể, xem xét các phép biến hình,… Với vai trò đó, chúng đã trở thành công cụ thuận lợi cho việc giải quyết những vấn đề có liên quan đến thực tiễn do các khoa học đặt ra và là bằng chứng chứng minh tính hiện thực của khoa học toán học trừu tượng.

Thời gian đăng:: 05-11-2015 11:32:24 PM | Đã xem: 1482 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Về đạo đức môi trường

Con người cư xử với tự nhiên như thế nào là vấn đề đã được đặt ra trong lịch sử. Hiện nay, trước tình trạng ngày càng xấu đi của môi trường, vấn đề xây dựng đạo đức môi trường (hay rộng hơn là đạo đức sinh thái) càng được thế giới đặc biệt coi trọng; hơn thế, còn trở thành một tiêu chuẩn không thể thiếu của chiến lược phát triển bền vững. Ở Việt Nam, thái độ của con người với tự nhiên cần được điều chỉnh theo hướng tích cực hơn. Theo chúng tôi, để công tác bảo vệ môi trường thực sự có hiệu quả, việc áp dụng những giải pháp kinh tế - kỹ thuật là rất cần thiết; đồng thời, những giải pháp nâng cao đạo đức môi trường cũng phải được chú ý đặc biệt. Bên cạnh đó, cần phải đưa yêu cầu bảo vệ môi trường thành một tiêu chí đánh giá đạo đức con người.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 02:03:07 AM | Đã xem: 1675 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Những giải pháp chủ yếu nhằm sử dụng có hiệu quả hơn nhân tố xã hội - nhân văn trong quản lý nhà nước về tài nguyên thiên nhiên và môi trường

Quản lý nhà nước về tài nguyên và môi trường là một trong những nhiệm vụ quan trọng, được tiến hành trên cơ sở sử dụng hai nhóm công cụ cơ bản: Công cụ kỹ thuật và công cụ xã hội - nhân văn. Nhóm công cụ xã hội - nhân văn bao gồm: luật pháp, kinh tế, con người và văn hoá. Mỗi một công cụ xã hội - nhân văn này có những chức năng cụ thể; song, giữa chúng có sự gắn bó chặt chẽ, bổ sung và hỗ trợ lẫn nhau. Bởi vậy, để nâng cao hiệu qủa của hoạt động quản lý nhà nước đối với tài nguyên, môi trường nhằm thực hiện chiến lược phát triển bền vững, cần sử dụng một cách đồng bộ và hợp lý các công cụ xã hội - nhân văn đó.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 01:45:09 AM | Đã xem: 708 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Lôgíc mờ

Tham vọng của các nhà lôgíc học và công nghệ thông tin muốn sáng tạo nên những máy móc thông minh có khả năng xử lý thông tin như bộ óc con người. Để hiện thực hoá điều đó, năm 1965, Lotfi Zadeh - nhà toán học, lôgíc học người Hà Lan đã xây dựng thành công lý thuyết tập mờ và hệ thống lôgíc mờ. Khái niệm “tập mờ” là sự tổng quát hoá khái niệm “tập rõ”. Nếu tập rõ được xác định bởi các tính chất chính xác thì ngược lại, tập mờ lại được xác định bởi các tính chất không rõ ràng, không chính xác. Trong lôgíc cổ điển, giá trị chân lý của một mệnh đề hoặc là 1 (khi nó đúng), hoặc là 0 (khi nó sai). Nhưng, trong lôgíc mờ, giá trị chân lý của một mệnh đề là một số nằm trong khoảng [0,1]. Chính vì thế, các hệ lôgíc mờ có giá trị ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực khác nhau.

Thời gian đăng:: 01-11-2015 01:06:29 AM | Đã xem: 542 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
Ảnh minh họa

Sở hữu nhà nước về tài nguyên đất đai ở Việt Nam

Đất đai là một nguồn  tài nguyên đặc biệt. Vì vậy, vấn đề sở hữu tài nguyên đất đai cũng có những nét riêng: mang tính hai cấp – sở hữu danh nghĩa và sở hữu thực tế. Cả hai loại hình này thống nhất với nhau. Lịch sử đã chứng minh rằng, sở hữu nhà nước về tài nguyên đất đai không phải là hiện tượng cá biệt, đặc thù hay chỉ riêng của  Việt Nam. Hiện nay, một vấn đề đặt ra đối với Việt Nam là làm sao nâng cao hiệu quả của sở hữu nhà nước đối với tài nguyên đất đai nhằm phát triển lực lượng sản xuất và nâng cao hiệu quả kinh tế. Đây là nội dung mà chúng tôi muốn trao đổi.

 

Thời gian đăng:: 31-10-2015 04:07:49 AM | Đã xem: 642 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Tính liên tục và rời rạc, chuyển động và đứng yên trong lịch sử phát triển phép tính vi phân và tích phân

Mối quan hệ giữa liên tục và rời rạc, giữa hữu hạn và vô hạn, giữa chuyển động và đứng yên là những vấn đề quan trọng không chỉ của triết học, mà cả của triết học trong toán học. Thông qua sự phân tích việc giải quyết các vấn đề trên trong lịch sử phát triển phép tính vi phân và tích phân, tác giả cho rằng, có thể phân ngành toán học này thành 2 giai đoạn: Giai đoạn trước Weierstrass, phép tính vi phân và tích phân có tính trực giác, dựa chủ yếu vào quan điểm chuyển động. Giai đoạn từ Weierstrass trở về sau, tính “chuyển động” bị tước bỏ khỏi các khái niệm giới hạn và khái niệm liên tục. Nhờ vậy, chúng ta đã có một ngành giải tích đồ sộ giúp cho việc nghiên cứu và ứng dụng thuộc tính “chuyển động” của vật chất được thuận lợi hơn.

Thời gian đăng:: 31-10-2015 04:04:36 AM | Đã xem: 741 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
I.Cantơ (1724 - 1804)

Lôgíc học siêu nghiệm của I.Cantơ

Coi các quy luật và hình thức lôgíc của tư duy là những cái hoàn toàn tách rời hiện thực, I.Cantơ khẳng định quy luật mâu thuẫn lôgíc hình thức là thuần tuý hình thức, không có nội dung và đối với các phán đoán tổng hợp, thì chỉ có các quy luật của lôgíc học siêu nghiệm mới có tác dụng. Từ quan niệm đó, ông đã cố gắng xây dựng lôgíc học siêu nghiệm khác hẳn về nguyên tắc với lôgíc học Arixtốt. Lôgíc học siêu nghiệm mà I.Cantơ xây dựng có nhiệm vụ xác định nguồn gốc, phạm vi và tính giá trị khách quan của các tri thức tiên nghiệm. Lôgíc học siêu nghiệm, theo I.Cantơ, có tính phổ biến và tất yếu; nó bao gồm phương pháp phân tích siêu nghiệm trong lĩnh vực giác tính và phép biện chứng tiên nghiệm với tư cách học thuyết về lý tính. Không chỉ thế, lôgíc học siêu nghiệm còn được I.Cantơ coi là học thuyết về các phạm trù với tư cách hệ thống liên kết các khái niệm phổ biến và tất yếu; đồng thời, làm rõ những khác biệt của nó so với lôgíc học hình thức. Tuy nhiên, về cơ bản, lôgíc học siêu nghiệm của I.Cantơ chỉ là thứ lôgíc chủ quan và do vậy, là lôgíc học duy tâm.

Thời gian đăng:: 31-10-2015 03:54:35 AM | Đã xem: 754 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
Ảnh minh họa

Cơ sở triết học nghiên cứu mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường

Tăng trưởng kinh tế kết hợp với bảo vệ môi trường sống hiện đang là lựa chọn tối ưu trong chiến lược phát triển bền vững của các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Cơ sở lý luận đúng đắn nhất của đường lối đó chỉ có thể là triết học Mác - Lênin . Theo đó, để giải quyết các vấn đề nảy sinh từ mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, chúng ta cần: một là, có quan điểm hệ thống, toàn diện và phát triển khi nghiên cứu vấn đề này; hai là, cần dựa vào bản chất của chế độ xã hội và sự phát triển của khoa học, công nghệ hiện đại; ba là, điều khiển hoạt động có ý thức của con người với tư cách chủ thể trong quá trình tác động vào tự nhiên.

Thời gian đăng:: 31-10-2015 01:58:08 AM | Đã xem: 1234 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Thông tin xã hội và vai trò của nó trong quản lý xã hội

Thông tin xã hội có nội dung rất đa dạng và phức tạp. Đối với quản lý xã hội, vai trò quan trọng của nó được thể hiện ở chỗ: thứ nhất, thông tin xã hội là cơ sở, điều kiện cần thiết để tiến hành quản lý xã hội; thứ hai, tuỳ theo chất lượng, nó có thể đẩy nhanh hoặc làm chậm tốc độ phát triển của hệ thống xã hội và cuối cùng, quyết định sự thành công hay thất bại của cả quá trình quản lý xã hội.

Thời gian đăng:: 25-10-2015 04:04:48 AM | Đã xem: 2486 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Thực tiễn xã hội , Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Ảnh minh họa

Bản chất của thông tin và kinh tế tri thức

Về bản chất, thông tin chính là sự đa dạng được phản ánh. Trong nền kinh tế tri thức, thông tin là tài nguyên quan trọng nhất. Kinh tế tri thức là ngành sản xuất thứ tư, chứ không phải là ngành sản xuất duy nhất của xã hội hiện đại. Hiện nay, nó đã và đang trở thành ngành sản xuất quan trọng nhất và giữ vị trí chủ đạo trong nền kinh tế của một số nước phát triển. Mặc dù vậy, nếu coi kinh tế tri thức như một chế độ kinh tế mới sẽ là một sai lầm về mặt lý luận và trái với thực tế lịch sử.

Thời gian đăng:: 25-10-2015 02:08:14 AM | Đã xem: 1042 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Arixtốt (Ảnh minh họa)

Về một số đặc trưng trong tam đoạn luận Al-Pharabi (So sánh với quan niệm của Arixtốt)

Khi chú giải các tác phẩm lôgíc học của Arixtốt và nghiên cứu những tư tưởng lôgíc học của những người đi trước, Al-Pharabi đã thể hiện một số quan điểm mới của mình về tam đoạn luận. Al-Pharabi giống với Arixtốt ở chỗ là, trong các phán đoán tiền đề và kết luận thì vị từ được đặt ở vị trí đầu tiên, còn chủ từ được đặt ở vị trí thứ hai. Tuy nhiên, nếu tam đoạn luận Arixtốt chủ yếu dựa vào quan hệ nội hàm, thì tam đoạn luận Al-Pharabi lại có thiên hướng hướng đến quan hệ về mặt ngoại diên giữa các thuật ngữ. Tuy có những đóng góp đáng kể vào lý thuyết tam đoạn luận, nhưng do chỉ chú ý đến việc chú giải Arixtốt, Al-Pharabi vẫn không biết đến dạng hình thứ IV của tam đoạn luận đã được C.Galen xây dựng từ thế kỷ thứ II.

Thời gian đăng:: 25-10-2015 02:04:39 AM | Đã xem: 714 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
Ảnh minh họa

Toán học với những hiện tượng ngẫu nhiên và ý nghĩa thực tiễn của chúng

Như chúng ta đã biết, trong triết học mácxít, ngẫu nhiên và tất nhiên là một cặp phạm trù của phép biện chứng duy vật, có ý nghĩa phương pháp luận và thực tiễn rất lớn. Trên thực tế, các hiện tượng xảy ra trong thế giới xung quanh ta thật muôn hình muôn vẻ. Về đại thể, có thể phân chúng làm hai loại: một loại bao gồm các hiện tượng xảy ra có tính chất xác định và có thể biết trước, như nhật thực, nguyệt thực, sự lên xuống của thủy triều v.v., được gọi là những hiện tượng tất nhiên; loại thứ hai bao gồm những hiện tượng xảy ra tùy lúc và không thể dự đoán trước một cách chính xác, như số người sinh ra trong một ngày trên hành tinh của chúng ta, số ngày nắng, mưa trong một năm v.v., được gọi là các hiện tượng ngẫu nhiên.

Thời gian đăng:: 24-10-2015 05:12:29 AM | Đã xem: 1724 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT
Thời gian đăng:: 24-10-2015 05:08:45 AM | Đã xem: 442 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , Logic học
Ảnh minh họa

Một số vấn đề đạo đức nảy sinh do việc ứng dụng các thành tựu của y sinh học và công nghệ sinh học

Tiến bộ khoa học – công nghệ ở thời đại hiện nay đang đặt ra cho loài người rất nhiều vấn đề nan giải, mang tính toàn cầu, đòi hỏi các nhà  triết học phải đưa ra được những giải pháp thực sự nhân văn cho chúng. Một trong những vấn đề đó là vấn đề đạo đức do việc ứng dụng ngày càng phổ biến và với một quy mô rộng lớn các thành tựu mới của y sinh học và công nghệ sinh học đặt ra. Giải quyết vấn đề này, đạo đức sinh học cần phải được coi là một giải pháp hữu hiệu và trên thực tế, nó phải được thừa nhận với tư cách một bộ môn khoa học có hệ thống khái niệm chặt chẽ và  phổ biến. Và, do vậy, nhiệm vụ của những người làm công tác nghiên cứu và giảng dạy triết học là phải hợp tác với các nhà nghiên cứu y sinh học và các nhà y học để cùng nhau tạo dựng một lĩnh vực khoa học mới với tư cách là cơ sở nhân văn của đạo đức sinh học.

Thời gian đăng:: 24-10-2015 04:25:10 AM | Đã xem: 523 | Phản hồi: 0 | Chuyên mục: Triết học tự nhiên , KHCN & MT

Các tin khác

  Trang trước  1 2 3  Trang sau
 

Bài mới nhất