Giao tiếp liên văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa: Một số vấn đề triết học Giao tiếp liên văn hóa trong bối cảnh toàn cầu hóa: Một số vấn đề triết học
(11/10/2018)
Trong bài viết này, tác giả tập trung làm sáng tỏ một số khía cạnh triết học của giao tiếp liên văn hoá trong bối cảnh toàn cầu hoá trên cơ sở nhìn nhận những đóng góp và hạn chế của Wittgenstein đối với sự ra đời của triết học văn hoá. Những vấn đề triết học đó là: sự tương đồng trong tư duy và hành động của con người ở các nền văn hoá; tính đa dạng của các nền văn hoá, các thế giới quan và phương thức sống. Trên quan điểm mácxít, tác giả đã chỉ ra và phê phán những hạn chế trong quan niệm triết học của Wittgenstein; đồng thời đưa ra và luận giải những giải pháp để thực hiện giao tiếp liên văn hoá trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay.
Bước ngoặt tinh thần trong triết học Bước ngoặt tinh thần trong triết học
(11/10/2018)
Trong bài viết này, tác giả cho rằng, chủ nghĩa nhân văn mới bắt nguồn từ sự tự nhận thức, vượt qua chủ nghĩa nhân văn thế tục của trí lực thời kỳ Khai sáng; rằng, chủ nghĩa nhân văn mới thể hiện tư tưởng về đạo đức phổ quát trong bối cảnh đa dạng văn hoá. Chân dung của đạo đức phổ quát chỉ có thể được phác hoạ thông qua sự đối thoại giữa các nền văn minh. Đối thoại là cách thức mang lại sự hiểu biết lẫn nhau và tạo nên cái mới của sự cùng chung sống. Tác giả khẳng định rằng, yếu tố quan trọng nhất của đối thoại văn minh là giao lưu tích hợp văn hoá. Theo đó, tầm nhìn con người vũ trụ hợp nhất được khơi nguồn từ chủ nghĩa nhân văn mới là một lối sống, một thế giới quan trong kỷ nguyên đầy hứa hẹn nhưng cũng không ít thách thức này.
Quan điểm của L.Phoiơbắc về văn hóa và con người Quan điểm của L.Phoiơbắc về văn hóa và con người
(17/09/2018)
L.Phoiơbắc đã xây dựng quan điểm về con người trong trường văn hoá trên cơ sở suy ngẫm và phê phán các di sản tư tưởng trước đó. Theo ông, ý chí, tư duy và cảm xúc là những năng lực cơ bản được chế định bởi chính bản chất của con người. Nguyên lý nhân bản được L.Phoiơbắc vận dụng vào học thuyết luân lý của mình. L.Phoiơbắc đã mở cửa cho tình yêu, cho cái thiện đi vào suy tư của ông về văn hoá và con người. Mặc dù còn có một số hạn chế, song khi xem xét con người và văn hoá dưới góc độ của nguyên lý nhân bản, L.Phoiơbắc đã có những đóng góp thực sự cho việc phát triển triết học văn hoá.
Phật giáo Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa Phật giáo Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa
(03/07/2018)
Trong suốt hàng ngàn năm tồn tại, dù trước sau vẫn chỉ là một tôn giáo, song Phật giáo cũng đã có một số đóng góp nhất định cho dân tộc về nhiều phương diện: tham gia vào sự hình thành văn hoá, đạo đức, lối sống truyền thống của con người; làm lành mạnh hoá các quan hệ xã hội và tạo nên sự phong phú đa dạng trong bản sắc văn hoá Việt Nam. Tuy nhiên, với tính cách một tôn giáo, Phật giáo cũng có những hạn chế của nó. Hơn nữa, trong bối cảnh hiện nay, Phật giáo không tránh khỏi những tác động mạnh mẽ từ xu thế toàn cầu hoá và cơ chế thị trường. Để tiếp tục phát huy những giá trị tích cực của mình, Phật giáo ngày nay phải biết tự giữ gìn, bồi đắp và đổi mới cho phù hợp với thời đại nhằm góp phần thực hiện mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ và văn minh” như trước đây nó đã từng đóng góp cho “quốc thái dân an”.
Quan niệm của chú giải học về văn hóa Quan niệm của chú giải học về văn hóa
(09/05/2018)
Với cách tiếp cận nhân học – văn hoá, các nhà chú giải học đã đi đến quan niệm coi văn hoá là hệ thống tư tưởng và ý nghĩa chung ở dạng tường minh hoặc tiềm ẩn nhằm giải thích thế giới và thiết định hành vi con người. Phân tích quan niệm của hai nhà chú giải học tiêu biểu – M.Heidegger và H.Gadamer về hệ thống ý nghĩa văn hoá, mối liên hệ giữa văn hoá với ngôn ngữ và hoạt động giáo dục, tính sáng tạo của ý nghĩa văn hoá, tác giả bài viết đã đưa ra kết luận sơ bộ về những hạn chế và đóng góp mới trong quan niệm của hai nhà chú giải học này về văn hoá.
Toàn cầu hóa, Toàn cầu hóa, "nguy cơ tha hóa" và vấn đề định hướng giá trị văn hóa tinh thần
(04/04/2018)
Từ giữa thế kỷ XIX, khi đưa ra dự báo về xu hướng vận động và phát triển của toàn cầu hóa kinh tế, các nhà sáng lập chủ nghĩa Mác đã nói đến sự vận động, biến đổi của các giá trị văn hóa tinh thần dân tộc và sự hình thành các giá trị văn hóa tinh thần nhân loại. Khi đưa ra cảnh báo về “nguy cơ tha hóa” trong đời sống văn hóa tinh thần, các ông cũng đã dự báo về xu hướng vận động, biến đổi và phát triển của các giá trị đạo đức, về định hướng phát triển các giá trị này. Ngày nay, toàn cầu hoá theo hướng ngày càng gia tăng kinh tế tri thức, với bản chất và những đặc trưng riêng có, cũng đang ẩn chứa “nguy cơ tha hóa” trong đời sống văn hóa tinh thần dân tộc và nhân loại. Trong bối cảnh đó, hướng sự hình thành các giá trị văn hoá tinh thần nói chung, các giá trị đạo đức nói riêng theo hệ chuẩn Chân - Thiện – Mỹ trên cơ sở kế thừa và phát huy các giá trị văn hóa tinh thần dân tộc, đồng thời tiếp thu có chọn lọc những giá trị văn hoá tinh thần mang tính thời đại chính là cơ sở đúng đắn để phát triển các giá trị đạo đức nói riêng, các giá trị văn hoá tinh thần dân tộc và nhân loại nói chung.
Trở về tự nhiên - Một sự phản ứng của nền văn minh Trở về tự nhiên - Một sự phản ứng của nền văn minh
(31/03/2018)
Tuy có mức độ khác nhau, song “trở về với tự nhiên” là xu hướng chung của con người trong các nền văn minh. Trong bài viết này, tác giả đã phân tích xu hướng quay về với thiên nhiên trong nền văn minh cổ đại; phân tích quan niệm của triết học Mác, của triết học phương Tây hiện đại và quan niệm đạo đức sinh thái mới về mối quan hệ giữa con người và tự nhiên trong nền văn minh công nghiệp. Theo tác giả, mong muốn trở về sống hoà mình vào thiên nhiên là đặc trưng của nền văn minh xanh. Cuối cùng, tác giả khẳng định rằng, phát triển bền vững là chiến lược đúng đắn nhất của nhân loại; rằng, một trong những cơ sở để thực hiện sự phát triển bền vững chính là năng lực của con người trong việc nhận thức đúng và hành động phù hợp với quy luật của giới tự nhiên.
Một số Một số "rào cản" cần vượt qua để phát triển đối với các dân tộc châu Á trong bối cảnh toàn cầu hóa
(31/03/2018)
Về một phương diện nào đó, có thể nói, ảnh hưởng của nền văn hoá Khổng giáo, Phật giáo, Lão giáo, Ấn Độ giáo,… cùng với những điều kiện xã hội, tự nhiên (sinh thái) khác biệt đã tạo ra những “rào cản” về mặt văn hoá - xã hội đối với các dân tộc châu Á, trong đó có Việt Nam, khi hội nhập với thế giới. Với những “rào cản” này, các dân tộc châu Á không dễ dàng tiếp nhận toàn cầu hoá. Do vậy, để có thể vượt qua những “rào cản” này khi hội nhập với thế giới, các dân tộc châu Á không chỉ cần phải tự tin, vững bước phát triển và mạnh dạn hiện đại hoá, mà còn cần phải biết điều chỉnh cả thái độ lẫn đường lối, chính sách để khai thác tốt những cơ hội mới do toàn cầu hoá hiện nay mang lại.
Những quan niệm khác nhau trong lịch sử triết học về bản chất, con đường nhận thức và tiêu chuẩn của chân lý Những quan niệm khác nhau trong lịch sử triết học về bản chất, con đường nhận thức và tiêu chuẩn của chân lý
(23/03/2018)
Trong bài viết này, tác giả đã phân tích một số quan niệm khác nhau trong lịch sử triết học về bản chất, con đường nhận thức và tiêu chuẩn của chân lý. Đồng thời, tác giả cũng khẳng định rằng, trên cơ sở kế thừa những giá trị và khắc phục những hạn chế của các trào lưu triết học trước đó, triết học Mác - Lênin đã xây dựng quan niệm đúng đắn, khoa học về các vấn đề trên. Đặc biệt, với việc khẳng định nhận thức là sự phản ánh hiện thực khách quan bởi con người, chỉ rõ con đường biện chứng của nhận thức và thực tiễn là tiêu chuẩn của chân lý…, triết học Mác - Lênin thực sự có những đóng góp quan trọng vào sự phát triển lý luận nhận thức.
Văn hóa và văn hóa chính trị từ cách nhìn tiếp cận của triết học chính trị mácxít Văn hóa và văn hóa chính trị từ cách nhìn tiếp cận của triết học chính trị mácxít
(01/02/2018)
Văn hoá là phạm trù Người, là sự kết tinh toàn bộ giá trị, phương thức sống, năng lực hoạt động và trình độ phát triển của chính con người. Nó vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển. Văn hoá chính trị là bản chất – linh hồn của xã hội – con người, bản chất – linh hồn của dân tộc. Do vậy, xây dựng văn hoá chính trị là xây dựng một nền chính trị khoa học – cách mạng – nhân văn; đồng thời, là nhu cầu tất yếu và bức xúc của sự nghiệp cách mạng nước ta hiện nay.
Xem tin phát hành ngày:

Liên hệ với chúng tôi:

Bản quyền thuộc về Viện Triết Học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam

Điện thoại: +84 (024)35140527, +84 (024)35141134, Fax: +84 (024)35141935

Email: vnphilosophy@yahoo.com

Địa chỉ: 59 Láng Hạ, Ba Đình, Hà Nội.

Giấy phép số 211/GP-BC của Bộ VHTT cấp ngày 29 tháng 5 năm 2007