Ngày 20/10/2025, tại Trường Đại học Thái Bình (tỉnh Hưng Yên), Viện Triết học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam, Quỹ Học thuật và Văn hóa Tasan và Trường Đại học Thái Bình đồng tổ chức Hội thảo quốc tế “Các giá trị tư tưởng của Lê Quý Đôn và Jeong Yak Yong ở Việt Nam và Hàn Quốc trong thời đại ngày nay”. Hội thảo là một sự kiện khoa học quan trọng, đồng thời là bước chuẩn bị thiết yếu hướng tới kỷ niệm 300 năm ngày sinh của Lê Quý Đôn vào năm 2026, góp phần xây dựng một nền tảng học thuật vững chắc để chuẩn bị hồ sơ đề cử ông là Danh nhân văn hóa thế giới do UNESCO vinh danh. Việc tôn vinh Lê Quý Đôn không chỉ thể hiện lòng tri ân một bậc đại trí thức, mà còn khẳng định bản lĩnh và trí tuệ Việt Nam trên trường quốc tế. Mặt khác, việc nghiên cứu so sánh tư tưởng của Lê Quý Đôn và Jeong Yak Yong không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về hai nhà tư tưởng vĩ đại này, mà còn làm sâu sắc thêm sự hiểu biết về văn hóa, lịch sử và tư tưởng của hai dân tộc. Qua đó, chúng ta có thể thấy được những điểm tương đồng cũng như những nét độc đáo trong cách tiếp cận và giải quyết các vấn đề xã hội của hai nền tư tưởng Nho giáo Việt Nam và Hàn Quốc. Điều này không chỉ có ý nghĩa học thuật, mà còn góp phần thúc đẩy sự hiểu biết, tăng cường hợp tác văn hóa, khoa học và giáo dục giữa hai nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng như hiện nay.
Phát biểu chào mừng Hội thảo, Ông Phạm Văn Nghiêm, Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hưng Yên, nhấn mạnh ý nghĩa của sự kiện đối với công tác phát triển văn hóa – xã hội của địa phương, đồng thời khẳng định những giá trị tư tưởng trường tồn của Lê Quý Đôn trong bối cảnh đương đại.
Về phía Hàn Quốc, Giáo sư Chung Soon Woo, Chủ tịch Quỹ Văn hóa và Học thuật Dasan, đánh giá cao mục tiêu và ý nghĩa của Hội thảo, coi đây là biểu tượng cho mối quan hệ hợp tác khoa học – văn hóa bền chặt giữa Việt Nam và Hàn Quốc, đồng thời mở ra những hướng hợp tác mới trong nghiên cứu và giao lưu học thuật giữa hai nước.
Thay mặt đơn vị đồng tổ chức, PGS.TS. Phạm Quốc Thành, Hiệu trưởng Trường Đại học Thái Bình, bày tỏ vinh dự được đón tiếp các nhà khoa học đến từ Việt Nam, Hàn Quốc... Ông khẳng định sự kiện là dấu mốc quan trọng trong tiến trình hợp tác đào tạo và nghiên cứu của nhà trường, đồng thời tạo cơ sở học thuật cho việc xây dựng không gian trưng bày và giảng dạy về Lê Quý Đôn.
Trong báo cáo đề dẫn, PGS.TS. Nguyễn Tài Đông, Viện trưởng Viện Triết học, nhấn mạnh rằng tư tưởng của Lê Quý Đôn và Jeong Yak Yong, trên nhiều phương diện triết học, chính trị, xã hội và giáo dục, vẫn còn nguyên giá trị. Các quan điểm về mối quan hệ giữa người tài và quốc gia, giữa đạo đức và lợi ích, giữa con người và cộng đồng đều thể hiện tinh thần nhân văn sâu sắc, gợi mở nhiều bài học quý báu cho công cuộc đổi mới hiện nay. Chính vì lẽ đó hội thảo quốc tế “Các giá trị tư tưởng của Lê Quý Đôn và Jeong Yak Yong ở Việt Nam và Hàn Quốc trong thời đại ngày nay” sẽ đóng góp những giá trị khoa học quan trọng cho cộng đồng học thuật, đồng thời góp phần thúc đẩy hợp tác giữa Việt Nam và Hàn Quốc ngày càng phát triển sâu rộng, hiệu quả.
Với hai phiên toàn thể diễn ra, 13 trong tổng số 27 tham luận được trình bày tại Hội thảo, qua đó làm nổi bật lên những vấn đề lớn: (1) Một số tư tưởng nổi bật của Lê Quý Đôn và Dasan; (2) So sánh tư tưởng của Lê Quý Đôn và Dasan; (3) Những gợi mở từ tư tưởng của Lê Quý Đôn và Dasan trong thời đại ngày nay. Một số báo cáo của các nhà khoa học đã khơi gợi nhiều vấn đề học thuật, trao đổi sôi nổi như: Báo cáo “Một số gợi mở của tư tưởng Lê Quý trong tư duy quản trị quốc gia trên một số lĩnh vực trong thời đại hiện nay” của PGS.TS. Lê Thị Lan (Viện Triết học, Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam); “Chế độ trọng dụng nhân tài và lý thuyết chính trị của Yeong Yak Yong” của GS.TS. Kim Yeong Woo (Đại học Inje, Hàn Quốc); “So sánh tư tưởng về gia lễ của Hàn Quốc và Việt Nam thế kỷ XVIII: Lấy Lê Quý Đôn và Yeong Yak Yong làm trung tâm” của PGS.TS. Hứa Di Linh (Đại học Văn hóa Trung Quốc); “Lê Quý Đôn và thế hệ nhà Nho làm học thuật thế kỷ XVIII - nửa đầu thế kỷ XIX dưới góc nhìn lý thuyết loại hình học” của TS. Vũ Thị Thanh (Trường Đại học Thái Bình);…
PGS.TS. Nguyễn Tài Đông nhận định, với tinh thần làm việc khoa học, trách nhiệm, Hội thảo đã bước đầu gặt hái được những thành công, số lượng nhà khoa học, nhà nghiên cứu tham gia đông đảo, chất lượng bài viết tốt, nội dung chuyên sâu và mang giá trị học thuật cao. Những nghiên cứu gửi đến Hội thảo lần này sẽ là cơ sở quan trọng để Ban tổ chức tiến hành biên tập và công bố xuất bản trong thời gian tới.
Hội thảo đã kết thúc thành công tốt đẹp. Các nhà khoa học thống nhất rằng việc nghiên cứu so sánh tư tưởng Lê Quý Đôn và Jeong Yak Yong không chỉ làm sâu sắc thêm sự hiểu biết về lịch sử tư tưởng Việt Nam và Hàn Quốc, mà còn góp phần thúc đẩy hợp tác văn hóa, khoa học và giáo dục giữa hai quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay.
Tác giả: Phạm Thị Hường