GIỚI THIỆU SÁCH: “KINH HỌC NHO GIA Ở VIỆT NAM VÀ ĐÔNG Á: DI SẢN VÀ GIÁ TRỊ”
Thứ Hai, 09/03/2026
Lượt xem: 20

Kinh
điển không chỉ là con chữ, mà còn là “thứ chở đạo” (tải đạo chi khí) và là quy
phạm tiêu chuẩn cho thiên địa, con người. Mặc dù Nho giáo vào Việt Nam từ sớm, nhưng
phải đến thế kỷ XVIII mới thực sự có sự “bùng nổ” về trước tác kinh học với
những gương mặt tiêu cực như Lê Quý Đôn, Ngô Thì Nhậm, Phạm Nguyễn Du.
Kinh học không bị đóng khung trong tháp ngà học thuật. Nó
được nhìn nhận như một công cụ để “kinh thế tế dân”, giải quyết các vấn đề xã
hội và là căn cứ tham khảo để quản lý nhà nước. Trên cơ sở đặt vấn đề
đó, cuốn sách “Kinh
học Nho gia ở Việt Nam và Đông Á: Di sản và Giá trị” (do PGS. TS. Nguyễn
Tài Đông chủ biên, Nxb Đại học Quốc gia Hà Nội, ISBN; 978-604-324-999-6) là một công trình khoa học đồ sộ, tập hợp trí tuệ của nhiều
học giả trong và ngoài nước nhằm làm sống lại một mảng di sản quan trọng của
văn hóa phương Đông.
Cuốn sách được tổ chức mạch
lạc thành ba phần chính, bao quát từ lý thuyết đến thực tiễn lịch sử:
Phần
I: Tứ Thư trong lịch sử Kinh học Việt
Nam và Đông Á
Phần này tập trung vào các bộ sách cốt lõi như Luận
Ngữ, Mạnh Tử, Đại Học, và Trung Dung. Các bài viết đi sâu vào phương thức diễn ngôn, logic ngôn ngữ
và cách thức các nhà nho Việt Nam, Hàn Quốc tiếp nhận, chú giải các bộ sách này
qua các thời kỳ lịch sử.
Phần
II: Ngũ Kinh trong lịch sử Kinh học Việt Nam và Đông Á
Tập trung vào các bộ Kinh Thi, Kinh Thư,
Kinh Lễ, Kinh Dịch và Kinh Xuân Thu. Đây là phần nội dung được các tác giả lý giải sâu sắc khi
phân tích sự ảnh hưởng của Ngũ Kinh lên phương diện chính trị (đặc biệt là thời
Tây Hán) và những nét đặc trưng trong tư duy của các danh nho Việt Nam, như Lê
Quý Đôn, Ngô Thì Nhậm...
Phần
III: Một số vấn đề chung về lịch sử Kinh học Việt Nam và Đông Á
Phần
này của cuốn sách mở rộng tầm nhìn sang các quốc gia khác như Nhật Bản, Trung
Quốc và Hàn Quốc. Người đọc sẽ thấy được sự giao thoa và những nét riêng biệt
trong cách định vị “Kinh học” tại mỗi nước, cũng như mối quan hệ giữa tri thức
và quyền lực trong lịch sử.
Tóm lại, cuốn sách là một tài liệu tham khảo quý giá cho những ai quan
tâm đến triết học, lịch sử và văn hóa Đông Á. Dù là một tập hợp các bài nghiên cứu chuyên sâu, nhưng người đọc
sẽ cảm nhận được nỗ lực của các học giả trong việc “bản địa hóa” và “tái sinh”
những giá trị cũ trong bối cảnh hiện đại