Sáng ngày 10 tháng 8 năm 2026, tại Hội trường Bách Việt, Khách sạn Dân tộc (349 Đội Cấn, Ngọc Hà, Hà Nội), Viện Triết học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) phối hợp cùng Quỹ Rosa Luxemburg – Văn phòng khu vực Đông Nam Á tại Hà Nội tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế với chủ đề: “Hồ Chí Minh và Rosa Luxemburg về dân chủ: giá trị lý luận và thực tiễn”. Hội thảo diễn ra trong hai ngày 10 và 11/8 năm 2026 (04 phiên), bằng tiếng Việt và tiếng Anh, nhằm trao đổi, đối thoại học thuật về giá trị lý luận và thực tiễn trong tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh và Rosa Luxemburg về dân chủ, qua đó góp phần thúc đẩy nghiên cứu khoa học, tăng cường hợp tác quốc tế và phát triển lý luận về dân chủ xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh đương đại.

Tham dự Hội thảo có GS.TS. Lê Văn Lợi, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam (sau đây viết tắt là Viện Hàn lâm); GS.TS. Phạm Văn Đức, Chủ tịch Hội Triết học Việt Nam, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; GS.TS. Võ Khánh Vinh, nguyên Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm; đại diện Quỹ Rosa Luxemburg khu vực Đông Nam Á; PGS.TS. Nguyễn Tài Đông, Viện trưởng Viện Triết học, Trưởng Ban Tổ chức Hội thảo; cùng các học giả quốc tế đến từ Trung Quốc, Slovakia, Romania, Anh, Hàn Quốc và đông đảo nhà khoa học thuộc học viện, viện nghiên cứu, trường đại học trong nước.

Phát biểu khai mạc, GS.TS. Lê Văn Lợi nhấn mạnh Hội thảo là hoạt động khoa học có ý nghĩa trong khuôn khổ hợp tác giữa Viện Triết học và Quỹ Rosa Luxemburg, đồng thời khẳng định hiệu quả hợp tác học thuật quốc tế giữa hai bên; chỉ rõ, dân chủ là khát vọng chung của nhân loại và là giá trị mà Đảng, Nhà nước, nhân dân Việt Nam kiên trì theo đuổi. Dân chủ xã hội chủ nghĩa vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển đất nước. Theo đó, Đảng Cộng sản Việt Nam không ngừng hoàn thiện phương châm “Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng”. Do vậy, việc nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh và Rosa Luxemburg về dân chủ có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc, góp phần bổ sung nền tảng tư tưởng cho xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Ông đề nghị các nhà khoa học tập trung làm rõ ba nhóm vấn đề trọng tâm: 1/ Giá trị lý luận phổ quát trong tư tưởng của hai nhà cách mạng; 2/ Cách thức chuyển hóa các giá trị đó thành định hướng và giải pháp xây dựng Nhà nước pháp quyền của dân, do dân, vì dân; 3/ Nhận diện những vấn đề mới về dân chủ trong bối cảnh toàn cầu hóa, cách mạng công nghiệp lần thứ tư và chuyển đổi số. GS.TS. Lê Văn Lợi khẳng định: “Với tinh thần khoa học, trách nhiệm và hợp tác quốc tế, Hội thảo sẽ đạt được những kết quả tốt đẹp, góp phần làm phong phú thêm nhận thức lý luận về dân chủ và cung cấp thêm cơ sở khoa học cho việc xây dựng, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam”.

Trong báo cáo đề dẫn, Viện trưởng Nguyễn Tài Đông điểm lại hành trình mười năm hợp tác giữa Viện Triết học và Quỹ Rosa Luxemburg, từ các hội thảo về công bằng phân phối, công bằng xã hội và dân chủ đến các khảo sát thực địa về dân chủ cơ sở tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Viện trưởng Nguyễn Tài Đông khẳng định chủ đề Hội thảo hôm nay là kết quả tất yếu của quá trình hợp tác ấy.

Tại các phiên thảo luận, các nhà khoa học đã đi sâu phân tích và đối chiếu di sản tư tưởng của Hồ Chí Minh và Rosa Luxemburg về dân chủ. Nhiều báo cáo mở rộng phân tích tư tưởng dân chủ vào bối cảnh đương đại, đặc biệt trong kỷ nguyên số. Các học giả chỉ ra rằng công nghệ số mở rộng không gian tham gia, giám sát và phản biện xã hội, đồng thời đặt ra những vấn đề về thông tin sai lệch, khoảng cách số và nguy cơ dân chủ hình thức.

Các bài tham luận của hội thảo đều khẳng định giá trị lý luận và thực tiễn sâu sắc của tư tưởng Hồ Chí Minh và Rosa Luxemburg về dân chủ trong điều kiện mới. Việc nghiên cứu so sánh, kế thừa có chọn lọc tinh hoa tư tưởng nhân loại trên nền tảng chủ nghĩa Mác ­- Lênin sẽ góp phần làm phong phú thêm nhận thức về dân chủ xã hội chủ nghĩa, hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, phát huy vai trò chủ thể của nhân dân và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Những kết quả thảo luận tại hội thảo sẽ tiếp tục được nghiên cứu, chuyển hóa thành kiến nghị chính sách và định hướng nghiên cứu trong thời gian tới.

Một số hình ảnh tại hội thảo:

Tác giả: TS. Nguyễn Tuấn Anh - Viện Triết học