HỘI THẢO KHOA HỌC: “CÁC VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG, PHÁT TRIỂN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI CÔNG NGHỆ SỐ Ở VIỆT NAM TRONG KỶ NGUYÊN MỚI”
(VTH) Hội thảo khoa học “Các vấn đề lý luận về xây dựng, phát triển Chủ nghĩa xã hội công nghệ số ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới” do Viện Triết học phối hợp cùng Trường Chính trị tỉnh Quảng Ngãi tổ chức, tập trung thảo luận về lực lượng sản xuất mới, kinh tế dữ liệu, thể chế số và vai trò trung tâm của con người trong thời đại chuyển đổi số.
Sáng ngày 26/9/2026, tại thành phố
Quảng Ngãi, Viện Triết học (Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) phối hợp với Trường Chính trị (tỉnh
Quảng Ngãi) tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề: “Các vấn đề lý luận về xây
dựng, phát triển Chủ nghĩa xã hội công nghệ số ở Việt Nam trong kỷ nguyên mới”.
Hội thảo là hoạt động khoa
học trong khuôn khổ triển khai Nhiệm vụ Mũ “Lý luận và thực tiễn xây dựng và phát triển chủ
nghĩa xã hội công nghệ số trong kỷ nguyên mới ở Việt Nam”, mã số: KHXH/CT- NV/2026-01-01 thuộc Chương trình khoa
học trọng điểm cấp Bộ “Nghiên cứu, xác định, xây dựng và phát triển chủ nghĩa xã hội công nghệ
số trong kỷ nguyên mới
ở Việt Nam”, mã số: KHXH/CT/2026-01. Hội thảo tập trung trao đổi, làm rõ những vấn đề lý luận cơ
bản về chủ nghĩa xã hội công nghệ số, qua đó góp phần bổ sung cơ sở lý luận
phục vụ nghiên cứu, xây dựng và phát triển chủ nghĩa xã hội công nghệ số ở Việt
Nam trong kỷ nguyên mới.
Tham dự hội thảo, về phía Tỉnh Quảng Ngãi, có đồng chí Đào Văn Quang và đồng chí Trần Văn Dư, Phó Hiệu trưởng Trường Chính trị; đồng chí Lê Chí Phương, Phó Giám đốc Sở Tư
pháp tỉnh Quảng Ngãi; cùng lãnh đạo các khoa, giảng viên, học viên của Trường Chính trị
tỉnh Quảng Ngãi; đại diện lãnh đạo, giảng viên Trường Đại học Phạm Văn
Đồng cùng các nhà khoa học trên địa bàn Tỉnh.
Về phía Viện Hàn
lâm Khoa học xã hội Việt Nam (Viện Hàn lâm), tham dự Hội thảo có TS. Đỗ Xuân Lân, Phó Bí thư chuyên trách Đảng uỷ Viện
Hàn lâm; PGS,TS Nguyễn Tài Đông, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương,
Trưởng ban Ban Quản lý khoa học và Hợp tác quốc tế; TS. Vũ Thị Kiều Phương, Phó Viện trưởng điều hành Viện Triết học;
TS. Phạm Sỹ An, Phó Trưởng ban Ban Kế hoạch - Tài chính, cùng các đồng chí là các nhà nghiên cứu
của Viện Triết học.
Phát biểu khai mạc, PGS, TS. Nguyễn
Tài Đông nhấn mạnh, bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên phát triển bứt phá của
đất nước, việc nghiên cứu, làm sáng tỏ các cơ sở lý luận về “Chủ nghĩa xã hội
công nghệ số” là một yêu cầu khách quan cấp thiết. Cho nên, diễn đàn học thuật này
có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc để các nhà khoa học có thể lắng nghe tiếng nói
từ cơ sở, qua đó hoàn thiện các luận cứ khoa học phục vụ công tác tham mưu
chính sách cho Đảng và Nhà nước.
Đồng thời, PGS, TS. Nguyễn Tài Đông
gợi mở một số định hướng trọng tâm cần tập trung thảo luận, đặc biệt là việc
nhận diện bản chất của lực lượng sản xuất mới gắn với dữ liệu số, thuật toán và
trí tuệ nhân tạo, cùng yêu cầu cấp bách về việc hoàn thiện quan hệ sản xuất
định hướng xã hội chủ nghĩa. Chuyển đổi số không thuần túy là vấn đề kỹ thuật
công nghệ, mà là cuộc chuyển dịch căn bản về thể chế và phương thức quản trị
phát triển. Do đó, nghiên cứu lý luận phải đi trước mở đường, kịp thời giải
quyết các điểm nghẽn thực tiễn nhằm bảo đảm mục tiêu phát triển nhanh, bền vững
và nhân văn.
Phát biểu chào mừng Hội thảo, đồng chí
Đào Văn Quang bày tỏ niềm vui mừng khi Nhà trường phối hợp với Viện Triết học tổ
chức sự kiện khoa học có ý nghĩa đặc biệt này. Đồng chí đánh giá cao tính thời
sự của chủ đề nghiên cứu, đồng thời tin tưởng rằng, các kết quả trao đổi tại
Hội thảo sẽ gợi mở nhiều giải pháp thiết thực, phục vụ hiệu quả cho công tác
giảng dạy lý luận chính trị và quá trình chuyển đổi số của địa phương.
Tại các phiên thảo luận, các nhà khoa học đã tập trung phân tích những
biến đổi sâu sắc của thời đại công nghệ số và các thách thức đặt ra đối với sự
phát triển của chủ nghĩa xã hội. Trên cơ sở làm rõ sự vận động của hình thái kinh tế - xã hội dưới tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI) và kinh tế dữ liệu, các giới hạn nội tại của chủ nghĩa tư
bản số được chỉ ra, đồng thời, luận giải tính tất yếu của việc định hình các
quan hệ sản xuất định hướng xã hội chủ nghĩa trong quản trị công nghệ vì mục
tiêu phục vụ con người.

Các bài tham luận tại Hội thảo đã nêu rõ thực trạng, cơ hội và thách thức của địa phương trong việc ứng dụng
công nghệ thông tin nhằm thực hành dân chủ ở cơ sở; đồng thời kiến nghị nhiều giải pháp hoàn thiện thể chế nhằm bảo đảm quyền
làm chủ thực chất của Nhân dân trên không gian số. Bên cạnh đó, các nhà khoa
học đặc biệt nhấn mạnh vấn đề về nguồn nhân lực số - nền tảng cốt lõi của quá trình xây dựng và phát triển
chủ nghĩa xã hội công nghệ số ở Việt Nam. Khẳng định vai trò trung tâm của con người trong chuyển đổi số, Hội thảo đề xuất các nhóm giải pháp đột phá về cơ chế đào
tạo, thu hút và chuẩn hóa năng lực số cho đội ngũ cán bộ, trí thức nhằm đáp ứng
yêu cầu phát triển của Tỉnh.

Trong phiên trao đổi, thảo luận, các đại biểu và chuyên gia đã tích cực
đóng góp nhiều ý kiến thẳng thắn, tâm huyết. Các ý kiến thảo luận đã tập trung
làm rõ mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất số và quan hệ sản xuất
số, chia sẻ kinh nghiệm xử lý các điểm nghẽn thể chế, cũng như đề xuất yêu cầu
bảo đảm an sinh xã hội số tại cơ sở.
Sau một buổi làm việc khẩn trương,
nghiêm túc và trách nhiệm, Hội thảo đã thành công tốt đẹp, hoàn thành toàn bộ
chương trình và mục tiêu đề ra. Kết quả của Hội thảo là cơ sở khoa học quan
trọng để Ban Chủ nhiệm Nhiệm vụ Mũ tổng hợp, tiếp thu nhằm hoàn thiện các sản
phẩm nghiên cứu của Nhiệm vụ, đồng thời tiếp tục củng cố mối quan hệ phối hợp
nghiên cứu lý luận gắn với thực tiễn giữa Viện Triết học với tỉnh Quảng Ngãi.
Tác giả:
Lê Quang Đức Anh